Кіріспе

Джон Х. Тиетжен (18 маусым 1928 - 15 ақпан 2004) – лютеран пасторы және семинария президенті, АҚШ-тағы лютеран дін қызметкері, теолог және ұлттық шіркеудің жетекшісі болған. Ол 1970-ші жылдардың ортасында Лютеран шіркеуі – Миссури Синодын (LCMS) дүрліктірген «Семинекс» даусына қатысқандығымен және Америкадағы Евангелиялық лютеран шіркеуінің (ELCA) құрылуына ықпал еткен лютерандық бірлік жолындағы еңбегімен ең жақсы танымал.

Өмір және жұмыс

Тиетжен Нью-Йорк қаласында неміс иммигранттарының ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Стуйвесант орта мектебінде, Конкордия колледжінде (қазіргі Конкордия колледжі, Бронксвилл) және Сент-Луис қаласындағы Конкордия семинариясында білім алды. Сондай-ақ, Нью-Йорктегі Юнион теологиялық семинариясында магистр және доктор дәрежелерін алды. 1953 жылы LCMS-ге қабылданғаннан кейін Тиетжен Синодтың қатарында жоғарылап, 1969 жылы ең ірі семинариясы – Конкордия семинариясының президенті болып тағайындалды. Конкордия семинариясының президенті қызметін атқарып жүргенде Тиетжен және Конкордияның көптеген оқытушылары LCMS-тің жаңа, консервативті басшылығынан қарсылық көріп, қиындыққа тап болды. Факультеттің библияны түсіндіруде тарихи-сын тұрғысынан әдіс қолдануы консерваторлар тарапынан LCMS-тің дәстүрлі теологиялық ұстанымына қайшы келетін нәрсе ретінде бағаланды. Тиетжен жалған ілімді таратуда айыпталды және 1974 жылдың қаңтарында семинария президенті лауазымынан шеттетілді. Осының нәтижесінде Тиетжен және семинарияның көпшілік бөлігі қарсы семинария құрды, оны «Кушкірдегі Конкордия семинариясы» немесе Семинекс деп атады. Семинекс 1983 жылдың тамызына дейін Сент-Луис қаласында, ал 1987 жылдың желтоқсанына дейін Чикаго қаласындағы Лютерандық теология мектебінің кампусында орналасты. Сонымен қатар, Тиетжен және оның көптеген қолдаушылары LCMS-тен шығып, көбірек либералды Евангелиелік лютеран шіркеулерінің қауымдастығын (AELC) құрды. 1980 жылдардың басында Тиетжен және AELC бірнеше басқа лютерандық шіркеу ұйымдары арасында бірігу туралы келіссөздер ұйымдастырды, нәтижесінде Америкадағы Евангелиялық лютеран шіркеуі (ELCA) құрылды, ол бүгінде АҚШ-тағы ең ірі лютерандық шіркеу ұйымы болып табылады.

Жеке өмір

1953 жылы Джон Тиетжен Эрнестин Кэтрин Дэммиттс (1925-2015)қа үйленді және олардың төрт баласы болды: Кэтрин, Лоренс, Мэри және Сара. Оның жеті немересі бар: Джессика, Дженнифер, Кэрри, Рейчел, Джозеф, Элизабет және Чейс. Джон Тиетжен өкпе қатерлі ісігімен, бүйрек қатерлі ісігімен, қан ұюымен және соңында ми ісігімен күресті. Ол өз үйінде, жайлы жағдайда қайтыс болды. Өмірінің соңғы айларында ол "Исаның Ізгі хабары" атты соңғы кітабын аяқтауға тырысты. Кітаптың бастапқы қолжазбалары теріліп, әріптестері редакциялады, ал жеке тұлға оны басып шығарды.