Кіріспе

chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 477499547
| ImageFile1 =Malathion.png
| ImageName1 = Малатионның қаңқа формуласы
| ImageFile2 =Malathion 3D sticks.png
| ImageName2 = Малатионның 3D бейнесі
| ImageFile3 =Malathion 3D vdW.png
| ImageName3 = Малатионның кеңістікті толтыру моделі, әр атом үшін ван дер Ваальс радиустарын көрсетеді
| IUPACName = Диэтил 2 [(диметоксифосфоротиоил)сульфанил]бутадиоат
| OtherNames = 2 (диметоксифосфоринотиоилтио)бутандио қышқылының диэтил эфирі, Малатион, Карбофос, Малдисон, Меркаптотион, Орто малатион
|Section1=
|Section2=
|Section6=
|Section7= Chembox Қауіптері
| MainHazards =
| FlashPtF = 325
| FlashPt notes = (жоғарырақ)
| IDLH = 250 мг/м³
| LD50 = 290 мг/кг (егеуқұйрық, ауыз арқылы) 190 мг/кг (тышқан, ауыз арқылы) 570 мг/кг (теңіз шошқасы, ауыз арқылы) АҚШ-та бұл ең көп қолданылатын органофосфатты инсектицид. 1980 жылдары Австралия мен Калифорнияда Жерорта теңізі жеміс шыбынымен күресу үшін жүгері сиропымен араласқан малатион қолданылды. Канада мен АҚШ-та 2000 жылдардың басында Батыс Нил вирусына қарсы күресу үшін көптеген қалаларда малатион шашырылды.

Өндіріс әдісі

Малатион диметилдитиофосфор қышқылын диэтилмалеатқа немесе диэтилфумаратқа қосу арқылы өндіріледі. Бұл қосылыс хиралды, бірақ рацемат түрінде қолданылады.

Медициналық қолдану

Малатион төмен дозада (0,5% препараттар) келесілерді емдеу үшін қолданылады:
Бас құрты және дене құрты. Малатионды педикулезді емдеу үшін АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы мақұлдаған. Ол жұмыртқаларды да, ересек құрттарды да тиімді өлтіреді деп айтылады, бірақ Ұлыбританиядағы зерттеулерде бас құрттарына қатысты тиімділігі тек 36% екені, ал жұмыртқаларына одан да аз екені көрсетілген. Бристоль аймағындағы (Ұлыбритания) мектеп оқушыларынан табылған құрттарға малатион қолданған кезде осы төмен тиімділік байқалды, себебі сынақтан өткен құрттар популяциясы малатионға қарсы тұрақтылық танытқан. Препараттарға Derbac M, Prioderm, Quellada M және Ovide кіреді.

Жалпы

Малатионның уыттылығы төмен. Бунақденелілерде ол ацетилхолинестеразаның күштірек тежегіші болып табылатын малаоксонға айналады. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің мәліметінше, созылмалы әсердің денсаулыққа зиянды әсері туралы сенімді мәліметтер жоқ. 1981 жылы Калифорнияда Жерорта теңізі жеміс шыбындарының таралуын тоқтату үшін 3626 шаршы километрге малатион шашылды. Химиялық заттың қауіпсіз екенін көрсету үшін Калифорния табиғатты қорғау корпусының директоры Б.Т. Коллинз жұрт алдында малатион ерітіндісінің бір ауызын ішті.

Карциногенділігі

Малатионды IARC 2А тобына – адамға қатерлі ісік тудыруы мүмкін зат ретінде жіктейді. АҚШ ҚҚБ малатионды "қатерлі ісік тудыру мүмкіндігін көрсететін деректер бар" деп жіктейді.

Құмтазылар

Малатион леопард бақасының дернәсіліне зиянды.

Жалпы

Малатионның уыттылығы төмен, алайда, адам организміне сіңген немесе ішке түскен жағдайда ол тез арада малаоксонға айналады, ал малаоксонның уыттылығы әлдеқайда жоғары. Малаоксон ацетилхолинестеразды тежеу қабілеті бойынша малатионнан 1000 есе күшті.

Қарсылық

Ацетилхолинестераз ингибиторы болғандықтан, бұл тұрақтылық AChEI тұрақтылығының бір түрі.