Уильям Ругхед: Шотландиялық қылмыс хроникасының алғашқы шебері
William Roughead
Уильям Ругхед (1870-1952) – шотландтық заңгер, криминалист, «нағыз қылмыс» жанрының алғашқы шебері. Джесси Кинг ісі оның криминал тарихына қызығуын ояртты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Ругхед (Roughhead) (1870–1952) – шотландтық заңгер, криминологиямен әуесқойлық түрде айналысқан және «қылмыстық мәселелер» бойынша редактор, эссеші. Ол қазіргі заманғы «шын қылмыс» әдеби жанрының алғашқы және маңызды өкілдерінің бірі болды.
William Roughead (pronounced Ruff head) (1870–1952) was a Scottish lawyer and amateur criminologist, as well as an editor and essayist on "matters criminous". He was an important early practitioner of the modern "true crime" literary genre.
Мансап
Ругхед шотландтық заңгер ретінде Ұлылығының мөрі сақтаушысы атағын алды. Уақыт өте келе, Ругхед заңмен айналысуын азайтып, қылмыстың ресми емес тарихшысы болып жұмыс істеді. Ол бұл өзгерісті 1889 жылдан бастап белгілейді, онда он тоғыз жасында Макларен мен Тракуир заң фирмасындағы тәлімгерлік жұмысын тастап, Стокбридждің кісі өлтіруші бала күтушісі Джесси Кингтің сот процесіне қатысты (осы тәжірибесін "Менің алғашқы кісі өлтіруім: Джесси Кингпен бірге" атты эссесінде сипаттады, "Квир көшесінде", 1932). Шамамен алты онжылдық бойы Ругхед Жоғары соттың барлық маңызды кісі өлтіру істеріне қатысты. Осы тәжірибелер оған шотландтық ай сайынғы заң журналы "Юридикалық шолуға" (Juridical Review) жариялауға материал ұсынды; кейінірек ол "Юридикалық шолуға" (Juridical Review) жариялаған мақалаларын және көптеген жаңа материалдарды бірнеше эсселер антологиясына жинады. Оның алғашқы жинағы 1913 жылы "Он екі шотландтық сот ісі" деген атпен жарық көрді, онда он екі "қылмыстық биографиядағы оқиғалар" бар. Жинаққа енген он екі істің ішінде екі атақты сот ісі болды: Кэтрин Найрн мен Джон Уотсон Лоридің істері, оларды Ругхед мансабында кейінірек егжей-тегжейлі қарастырды. Ругхедтің алғашқы жинағының атауы оны сәл көңілсіздікке түсірген сияқты, ол үшінші жинағының "Жеке алғы сөзінде", "Гленгарридің жолы және басқа зерттеулерде" былай деп жазды: "Мен әрқашан менің жобам осы үш сөздің шомылдыру рәсімінен зардап шеккенін және кем дегенде екеуі бақытсыздықпен таңдалғанын ойладым. 'Шотландтық' сөзі тұқым қуалайтын көңіл көтеруді тудырды, ал 'Сот ісі' сөзі бейтаныс адамдарға заң туралы есептердің құрғақ техникалық жақтарын немесе төменгі баспасөздің жаман және ұятсыз жаңалықтарын ұсынды". Ол өзінің атауына тән юмормен аяқтады: "Егер олар 'наның пісірушінің он үшіншісі' болса, ойын шынымен де бітіп кетер еді". Осы эсселердің жариялану жолын қадағалау Ругхедтің оқырмандарына нақты қиындық тудыруы мүмкін. Оның алғашқы жинақтары, Эдинбургтегі Уильям Ходж баспасында жарық көрген, "Юридикалық шолуда" (Juridical Review) жарияланғаннан бастап антологияларға жиналғанға дейін, көбінесе жетекші эссесімен аталады. Ол АҚШ-та кең аудиторияға ие бола бастағанда, оның қылмыс туралы зерттеулері "кісі өлтіру" сөзінің түрлі нұсқаларымен аталатын, бір-бірімен байланысты антологиялар сериясында басылып, қайта басылды: "Көбінесе кісі өлтіру", "Кісі өлтірудің ләззаты", "Кісі өлтіру және тағы кісі өлтіру", "Кісі өлтірушінің серігі", "Кісі өлтіру өнері және тек кісі өлтіру". Америка жұртшылығы Ругхедтің құрғақ юморын және бізге ұқсайтын, бірақ қараңғы және ерекше әлемде өмір сүретін қылмыскерлерге деген қызығушылығын ықыласпен қабылдады. Бұл - қатал детективтердің шеберлерімен танысқан оқырмандар тобы, авторлар, Реймонд Чандлер айтқандай, "кісі өлтіруді оны жасаудың себептері бар адамдарға қайтаруда, тек мәйіт қалдыру үшін емес". Александр Вулкотттың "Ругхед" журналының Reader's Club басылымына жазған кіріспесінде айтқанынша, тіпті АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельттің Овалдық кеңседен сыртта, "Президенттің сөресі" деп аталатын арнайы сөресі болды, онда Рузвельттің жеке таңдаған "сирек сусындары" болды. Ругхед сонымен қатар Уильям Ходж және компаниясы жариялаған "Атақты шотландтық сот істері" деп аталатын сот есептерінің көптеген редакторының бірі болды. Шотландиялық сот сериясына оның алғашқы үлесі - атақты Глазго уландырушысы доктор Притчардтың ісі болды. Кейіннен ол тағы тоғыз сот ісін, соның ішінде ескі және жаңа Эдинбургтің бірнеше атақты қылмыстық істерін баяндады. Жиырмасыншы жылдардың басында Ругхед американдық қылмыс жазушысы Эдмунд Пирсонмен хат алмаса бастады, ал кәсіби хат алмасу келесі он бес жыл бойы жылы достыққа айналды. Пирсон 1924 жылы өзінің "Кісі өлтіру туралы зерттеулер" атты еңбегін жариялағанда, Ругхедтің жұмысын мақтауы, әсіресе Пирсонның Американың ең әйгілі кісі өлтірушісі Лиззи Борденді (Фолл-Ривер) дәріптеуі үшін, ыстық болды. Пирсонға жазған хатында Ругхед былай деді: "Шын айтайын, мен Лиззи ханымның ісін басқа ешбір істен жақсы көрген емеспін. Ол бірегей де кемелді, мінсіз өнер туындысы".
Roughead held the title of Writer to Her Majesty's Signet as a Scottish solicitor. As the years progressed, Roughead practised law less and increasingly plied a trade as an unofficial historian of crime. He marks this transition from the year 1889, when at the age of nineteen, he skipped his apprentice work at the law firm of Maclaren and Traquair to attend the trial of Jessie King, the murderous baby farmer of Stockbridge (an experience he described in his essay "My First Murder: Featuring Jessie King", In Queer Street, 1932). For roughly the next six decades, Roughead attended almost every murder trial of any importance at the High Court of Justiciary. These experiences provided the material he would submit for publication in the Juridical Review, a monthly Scottish legal journal; in later years, he would collect his contributions to the Juridical Review as well as much new material into several anthologies of essays. His first collection was published in 1913 under the title Twelve Scots Trials, containing a dozen "adventures in criminal biography". The collection included among its twelve cases two notable trials, that of Katharine Nairn and John Watson Laurie, which Roughead was to revisit in more detail later in his career. The title of his first collection apparently was a mild disappointment to Roughead, stating in his "Personal Preface" to his third collection, Glengarry's Way and Other Studies, that " I have always considered that my venture suffered in its baptism of those three fateful words two at least were unhappily chosen. 'Scots' tended to arouse hereditary prejudice 'Trials' suggested to the lay mind either the bloomless technicalities of law reports or the raw and ribald obscenities of the baser press." He ended his lament upon his title with characteristic humour, "Had they been a 'baker's dozen' the game would have been up indeed." Following the tangled web of the publication of those essays can present a real challenge to Roughead's readers. His early collections, published by William Hodge of Edinburgh, follow a more direct path, from appearing in the Juridical Review to being collected in anthologies, often titled with the leading essay. When he began to have a wider audience in the United States, his studies in crime were printed and reprinted in a series of overlapping anthologies, generally titled on variants of the word "murder": Mainly Murder, The Enjoyment of Murder, Murder and More Murder, The Murderer's Companion, The Art of Murder and Nothing But Murder. The American public eagerly embraced Roughead's dry humour as well as his fascination with criminals who looked and sounded exactly like us but who inhabited a parallel dark and rarefied nether world. This was a reading audience who were being introduced to the masters of hard boiled pulp fiction, authors who, as Raymond Chandler said, were " giving murder back to the kind of people that commit it for reasons, not just to provide a corpse." As Alexander Woolcott noted, in an introduction to a Reader's Club edition of Roughead, even US President Franklin D. Roosevelt had a special shelf just outside the Oval Office, labelled "The President's Shelf", with the "rarest of brews" being Roosevelt's personal selection of Roughead. Roughead was also one of many editors of a series of trial accounts called Notable Scottish Trials, also published by William Hodge and Company. His first contribution to the Scottish trial series was the trial of Dr. Pritchard, the notorious Glasgow poisoner. He was later to contribute another nine trial accounts, including some of the more notorious criminal cases of old and new Edinburgh. In the early twenties, Roughead began a correspondence with American crime writer, Edmund Pearson, and a professional exchange of letters blossomed into a warm friendship for the next fifteen years. When Pearson published his landmark Studies in Murder in 1924, Roughead's praise for the work was enthusiastic, especially for Pearson's treatment of America's most famous murderess, Lizzie Borden of Fall River. In a letter to Pearson, Roughead said, " honestly, I never enjoyed a case more than Miss Lizzie's. It is as unique as it is perfect: a flawless work of art "
Бағалау
Джойс Кэрол Оутс: "Ругхедтің ықпалы зор болды, және одан бері "нағыз қылмыс" жанры кең таралды, дамыды, бірақ оған аса көрнекті жазушылар аз тартылды. Генри Джеймске өте ұнаған Ругхед ақыл-ойы шеберлігімен, өткір күмәнділігімен және ескіше әңгімелеу мен нұсқау беру стилімен ерекше жазды; оның кісі өлтіру істері мен сот процестері туралы баяндамалары халық ертегілері сияқты айқын, қысқа да нәрлі болып келеді". Ругхедтің ең үлкен жетістігі – 1908 жылы Глазгодағы бойжеткен Марион Гилкристтің қанына қонған Оскар Слейтердің ісін талдауы болды. Ругхед Артур Конан Дойлға, Крейги Эйтчисонға және Уильям Паркке шамамен 20 жыл бойы Корольтің ісіндегі кемшіліктерді анықтауға көмектесті, тіпті ол 1928 жылғы апелляцияда куә ретінде шақырылды.
According to Joyce Carol Oates: "Roughead's influence was enormous, and since his time "true crime" has become a crowded, flourishing field, though few writers of distinction have been drawn to it Roughead, much admired by Henry James, wrote in a style that combined intelligence, witty scepticism, and a flair for old fashioned storytelling and moralising; his accounts of murder cases and trials have the advantage of being concise and pointed, like folk tales." Perhaps Roughead's greatest achievement was his analysis of Oscar Slater's trial for the murder of the Glasgow spinster Marion Gilchrist in 1908. Roughead assisted Arthur Conan Doyle, Craigie Aitchison and William Park for nearly 20 years exposing weaknesses in the Crown's case and indeed he was cited as a witness in the 1928 appeal.
Отбасы
Оның ұлы, Уильям Ругхед те, Шотландия құрамасының регби одағынан халықаралық ойыншы болған.
His son, also William Roughead, was a Scotland international rugby union player.