Кіріспе

Американдық ғалым және жоғары оқу орнының әкімшісі Нил Леон Руденстайн (21 қаңтар 1935 жылы туған) – американдық ғалым, педагог және басшы. Ол 1991 жылдан 2001 жылға дейін Гарвард университетінің президенті қызметін атқарды.

Ерте өмір және білім

Руденстайн Коннектикут штатының Денбери қаласында туған. Оның әкесі Киевтен көшіп келген украин яхудисі, анасы – римдік католик және Италияның Кампобассо қаласынан келген иммигранттардың қызы. Руденстайн римдік католик дінінде тәрбиеленді және анасының отбасында итальян тілінде сөйледі. Кейін өмірінде ол еврейлік мұрасын жақсырақ түсіне бастағанын айтты. Сондай-ақ ол епископалдық мектепте және пресвитериандық тамырлары бар университетте оқығанын атап өтті. "Қандай да бір жолмен мен өте эккуменистікке ұмтылдым", - деді ол. Руденстайн Данберидегі Вустер мектебіне стипендиямен қабылданды және Луи Август Джонас қорының халықаралық жазғы стипендиялық бағдарламасы – Camp Rising Sun-ға қатысуға іріктелді. Руденстайн 1956 жылы Принстон университетін "Поэзияның салмағы: Джон Китстің, Мэтью Арнольдтың және Томас Стернс Элиоттың өнеріндегі зерттеу" атты дипломдық жұмысын аяқтағаннан кейін ағылшын тілінен B.A. дәрежесімен бітірді. Принстонда ол Армия R.O.T.C. қатарына қатысты. АҚШ армиясында артиллерия офицері болып қызметтен кейін ол Родс стипендиясы бойынша Оксфордтағы Нью-Колледжге оқуға түсіп, M.A. дәрежесін алды. 1964 жылы Руденстайн Гарвардтан ағылшын әдебиетінен Ph.D. диссертациясын қорғады; Дуглас Буш басшылығымен жазылған "Сэр Филип Сидни: Махаббат стилі" атты диссертациясы Сиднидің поэзиялық дамуын зерттейді.

Гарвард университетінің президенті

Руденстайн 1991 жылдан 2001 жылға дейін Гарвард университетінің президенті болды. Ол Гарвардтың табысты даму кезеңін бақылап, тиімді қаржы жинаушы ретінде беделге ие болды. Руденстайн Гарвард университетінің қазіргі заманғы тарихындағы алғашқы жалпыға ортақ қаржы жинау науқанын басқарды, ол 2,6 миллиард доллардан астам қаржы жинады, бұл 2,1 миллиард доллардың мақсатынан асып түсті. Осы қаржыға Гарвард студенттерге берілетін қаржылай көмекті арттырып, жаңа білім беру және зерттеу бағдарламаларын қолдады, жаңа ғимараттар салуға және қолданыстағы ғимараттарды жаңартуға мүмкіндік берді. Руденстайнның Гарвардтағы қызметі кезінде эндаумент 1991 жылы 4,7 миллиард доллардан 15 миллиард долларға дейін өсті. Руденстайн өзінің президенттік кезінде университеттердегі зерттеулерді қатты қолдады, өйткені ол 1990 жылдардың ортасында Ғылым коалициясын құруға көмектесті және университеттің федералды қолдаумен жүргізілген зерттеулерге бөлген қаржыны 1991 жылы 200 миллион доллардан 2000 жылы 320 миллион долларға дейін арттырды. Руденстайн өзінің қызметінде Гарвардтың әртүрлі мектептерін тиімді ынтымақтастыққа шақыратын жолмен біріктіру үшін көп жұмыс істеді. Мектептер арасындағы бірлікті дамыту үшін Руденстайн көптеген салааралық бағдарламаларды, мысалы, Ақыл-ой, Ми және Мінез-құлық факультеттер аралық бастамасын, Университет қоршаған орта жөніндегі комитетті және Дэвид Рокфеллер Латын Америкасы зерттеулер орталығы сияқты көптеген салааралық бағдарламаларды әзірледі. Ол университеттің әкімшілік құрылымын қайта ұйымдастырды, сондықтан мектеп декандары консультативтік кабинет ретінде де жұмыс істеді, ал ол өзінің президенті кезінде құрылған факультеттер аралық бастамаларды қадағалау үшін проректор лауазымын қайта жасады. Руденстайнның басшылығы Радклифтің жоғары оқу орнын құруды қадағалады, ол Радклиф колледжін Гарвардпен біріктірді. Оның құрылуы сәтті және амбициялық болды, өйткені ол өнер мен ғылымның кең ауқымында оқытушылар мен стипендиаттар қауымдастығын, сондай-ақ әйелдер, гендер және қоғамды зерттеуге ерекше міндеттеме берді. Сол кезде Рэдклифф жоғары оқу орнының деканы Дрю Фауст Руденстайн туралы былай деді: "Ол оны мүмкін етті және маған және Институтқа сан алуан жолдармен қолдау көрсетуді жалғастыруда. Институт олсыз өмір сүрмес еді". Руденстайн университеттердің нәсіл мен ұлтты қабылдау процесіндегі көптеген факторлардың бірі ретінде қарастыратын университеттің сенімді қорғаушысы болды және әртүрлі студенттердің маңыздылығын кеңінен қолдады. 2000 жылдың сәуірінде афроамерикандық зерттеулер кафедрасының отызыншы жылдығын атап өту кезінде ол: "Гарвард студенттерді қабылдағанда көптеген басқа факторлармен бірге этникалық және нәсілдік ерекшеліктерді ескеруді жалғастырады" деп мәлімдеді. Сонымен қатар, Руденстайн түрлі қаржылық жағдайдағы студенттерге көбірек қаржылай көмек пен стипендиялар беруге міндеттенді. Студенттерге стипендиялар мен гранттар 1991 жылы 59 миллион доллардан 2000 жылы 132 миллион долларға дейін өсті, бұл оның президент болып кетуіне бір жыл қалғанда болды. Ол өнер мен гуманитарлық ғылымдарды қолдап, ішкі дау-дамайлардан бас тартып, әдетте университетке басшылық етуден қол үзген өте жұмсақ мінезді президент ретінде танылды. Ол 1998-2001 жылдардағы Гарвардтың тіршілік ету жалақысы науқанына алғашқыда жауыздықпен жауап бергенімен танымал. Бұл бастама мыңдаған студенттердің, оқытушылардың және түлектердің белсенді қолдауына ие болды, оның ішінде марқұм сенатор Тед Кеннеди де бар. Руденстайнның кейбір ренжіген жағдайлары студенттер мен түлектер ұйымдастырған, екі аптадан астам уақыт бойы оның кеңселерін қоса алғанда, әкімшілік кеңселерді басып алған, университет жұмысын баяулатқан. Қоғамның пікірін тыңдап, Руденстайн Гарвардта Жұмыспен қамту саясаты жөніндегі арнайы комитет құрды, ол жұмыспен қамту тәжірибесін зерттеп, президентке есеп берді. Комитет университеттің жұмыс беруші ретінде жақсы рекордын атап өтті және университет қызметкерлеріне ұсынатын ұсыныстарды кеңейту үшін қосымша шараларды ұсынды, бұл Руденстайн өзінің қалған қызметінде қолдады және қолдады. 1994 жылдың қарашасында университет Руденстиннің қатты шаршау мен шаршаудан зардап шегетінін атап өткен дәрігерлердің кеңесі бойынша медициналық демалыс алатынын жариялады. Ол кезде Руденстайн демалыс алуға қатысты шешімді "ең үлкен қарсылықпен" қабылдағанын сипаттады. Ол үш айға демалыс алды, оның ішінде проректор Альберт Карнесале президент міндетін атқарды. Руденстайн 1994 жылдың ақпанында демалысынан оралды және 2001 жылы қызметтен кеткенге дейін тағы жеті жыл қызмет етті.

Зейнеткерлік

Руденстайн қазір ARTstor кеңесші кеңесінің төрағасы және Гарвардта 20 ғасыр поэзиясы бойынша жыл сайынғы жаңа студенттерге семинар оқытады.

Мүшелік және мүшелік

Руденстайн – Оксфордтың Нью-колледжінің және Кембридж университетінің Эммануэль колледжінің құрметті мүшесі, сондай-ақ Принстон университетінің бұрынғы ректоры. 1998 жылы Гарвард университетінің президенті қызметін атқарып тұрғанда Руденстайн Оксфорд университетінен құрметті дәреже алды, сол салтанатта Йель университетінің президенті Ричард Левин де марапатталды. Руденстайн – Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, Америка білім беру кеңесінің бұрынғы директоры, Сыртқы қатынастар кеңесінің, Америка философиялық қоғамының және Экономикалық даму комитетінің мүшесі. Руденстайн сонымен қатар Ұлттық сақтау және қолжетімділік комиссиясы және Кітапхана ресурстары жөніндегі кеңес сияқты түрлі консультативтік топтардың құрамында болды. Ол сондай-ақ колледжге түсу емтиханы жөніндегі кеңестің және бітірген Вустер мектебінің мүшесі болып қызмет етті. Қазіргі таңда Нью-Йорк қалалық кітапханасының, Голдман Сакс қорының, Барнс қорының және АҚШ мен Еуропадағы көптеген басқа да ұйымдардың кеңестеріне қатысады.

Жеке өмір

Руденстайн өнер тарихшысы Анжелика Зандерге үйленген. Олардың үш баласы және төрт немересі бар.