Командор аралдары шайқасы: Тынық мұхитындағы 1943 жылғы теңіз шайқасы
Battle of the Komandorski Islands
Командор аралдары шайқасы (1943) – Тынық мұхитындағы АҚШ және Жапония күштері арасындағы теңіз шайқасы. Жапония конвойды сүйемелдеген, ал америкалықтар патруілдеуге шыққан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1943 жылғы Тынық мұхитындағы Екінші дүниежүзілік соғыстың шайқасы
1943 battle in the Pacific theatre of WWII
Командор аралдары шайқасы – 1943 жылдың 27 наурызында Солтүстік Тынық мұхитында, Кеңес Командор аралдарының оңтүстігінде АҚШ және Жапон императорлық күштері арасында болған теңіз шайқасы. Жапондықтар үш кемеден тұратын конвойды сүйемелдеп келе жатқанда, американдықтар Алеут аралдарының батысындағы суларда күзетуде болды. Бұл шайқас күндізгі уақытта жүріп өтті, онда әуе күшінің қатысы болған жоқ. Жапондықтар шегініп кеткен соң, басымдыққа ие болған американдық күштер ауыр зардаптардан сақталып қалды.
The Battle of the Komandorski Islands was a naval battle between American and Imperial Japanese forces which took place on 27 March 1943 in the North Pacific, south of the Soviet Komandorski Islands. The Japanese were escorting a three ship convoy, while the Americans were patrolling waters west of the Aleutian Islands. The battle was a daylight surface engagement in which air support played no role and in which the outnumbered American force escaped greater damage after the Japanese chose to withdraw.
Өмірбаян
1942 жылдың маусым айында жапон әскерлері батыс Алеут аралдарындағы Киска және Атту аралдарына десант түсірді, бұл Мидуэй аралына жасалған негізгі шабуылдың солтүстік қысқышы болды. Мидуэй шайқасындағы жапондықтардың күйреуінен кейін, жапондар Курил аралдарына қарсы американдықтардың кез келген әрекетіне қарсы қорғаныс қабаты ретінде аралдарды ұстап тұрды. АҚШ жапон бекіністеріне шабуылға дайындалып жатқанда, Жапония мен аралдар арасындағы жапондық кемелерді су асты кемелері мен ұшақтар мазалады. Жапон императорлық теңіз күштері бұл қауіпке қарсы түнде немесе жаман ауа-райы кезінде жүзіп өтті. Жапондықтардың тактикасын білген адмирал Томас Кинкейд Атту айналасына күштерді орналастырды. 1943 жылдың 19/20 ақпанына қараған түні ауыр крейсер «Индианаполис» және эсминецтер «Коглан» мен «Гиллеспи» құрамындағы патрульдік күш Аттудан батысқа қарай «Акаген Мару» (3100 GRT) жапондық көлік кемесін атқылап батырды. Американдық барлау қызметі жапондық эскортта бір ауыр крейсер, бір жеңіл крейсер және төрт эсминец болғанын болжады. Бірақ, жапондық 5-ші флот тағы екі крейсермен күшейтілді, сондықтан жапондық эскорт күшіне «Начи» және «Майя» ауыр крейсерлері, «Тама» және «Абукума» жеңіл крейсерлері, сондай-ақ «Вакаба», «Хацусимо», «Иказучи» және «Иназума» эсминецтері кірді. Вице-адмирал Босиро Хосогая «Начиде» туын көтерді. Шабуылдың шалқары орналасқан жері мен ашық мұхитта кездейсоқ кездесу болғандықтан, екі флоттың да әуе немесе су асты күштері болған жоқ. Бұл Тынық мұхитындағы су үстіндегі кемелердің арасындағы сирек шайқастардың бірі және теңіз тарихындағы негізгі су үстіндегі күштердің арасындағы соңғы артиллериялық жекпе-жектердің бірі болды. Бір сәтте МакМоррис Адак әуе базасындағы АҚШ Әскери-әуе күштерінен әуе көмегін сұрады. Бірақ, жапондық күштерге шабуыл жасауға жіберілген B-24 эскадрильясы тұманға қалып, үйіне қайтуға мәжбүр болды. «Начиден» бақылаушы ұшақ шайқас бойына американдық күштерге қарсы оқ атуды басқарды. Жапондық тарап бақылаушылардың түтін экрандарымен күресуге қабілетсіздігін сынаса, АҚШ есептерінде жаудың оқ атушыларының атуды ауыстыруының дәлдігі американдықтарды жапондық крейсерлердің бірінде отты басқару радарын болды деп ойлауға итерді. Шындығында, бұл шайқас жапондықтардың Алеут гарнизондарын су үстіндегі кемелермен жабдықтауға тырысуын тоқтатты, енді тек су асты кемелері ғана жабдықтау жұмыстарын жүргізе алатын болды. Аттудағы әуежай ешқашан аяқталған жоқ.
In June 1942, Japanese forces landed in the western Aleutian Islands of Kiska and Attu, as a northern pincer of the main attack on Midway Island. After the stunning Japanese defeat at Midway, the Japanese held the islands as a defensive shield against any American attempt against the Kuriles. As the U. S. was preparing its assault on the Japanese strongholds, Japanese shipping between Japan and the islands was harassed by submarines and aircraft. The Japanese Imperial Navy countered this threat by sailing at night or taking advantage of stormy weather. Aware of Japanese tactics, Admiral Thomas Kinkaid deployed a surface force around Attu. On the night of 19/20 February 1943, the patrol force, consisting of the heavy cruiser Indianapolis and the destroyers Coghlan and Gillespie shelled and sank the Japanese transport ship Akagane Maru (3100 GRT) west of Attu. American intelligence estimated that the Japanese escort consisted of one heavy cruiser, one light cruiser, and four destroyers. However, the Japanese 5th Fleet had been reinforced by two more cruisers, so that the Japanese escort force actually consisted of the heavy cruisers Nachi and Maya, the light cruisers Tama and Abukuma, and the destroyers Wakaba, Hatsushimo, Ikazuchi, and Inazuma. Vice Admiral Boshirō Hosogaya hoisted his flag on Nachi. Because of the remote location of the battle and its being a chance encounter on the open ocean, neither fleet had air or submarine assistance. Making this one of the few engagements exclusively between surface ships in the Pacific Theater and one of the last pure gunnery duels between fleets of major surface combatants in naval history. At one point, McMorris made a request for air support to the USAAF air base at Adak. However, the B 24 squadron sent to attack the Japanese force became lost in the fog and had to return home. A spotter aircraft from Nachi directed fire on the American force for the whole battle. While the Japanese side criticize the observers' inability to deal with smoke screens, the US reports say that the accurate way in which the enemy gunners shifted their fire led the Americans to believe that one of the Japanese cruisers had fire control radar. Indeed, the battle ended Japanese attempts to resupply the Aleutian garrisons by surface ship, leaving only submarines to conduct supply runs. The airstrip at Attu was never finished.