Кіріспе

Техас әскери қайраткері және саясаткері (1803 – 1857)

Томас Джефферсон Раск (5 желтоқсан 1803 – 29 шілде 1857) – Техас Республикасының ертедегі саяси және әскери жетекшісі, оның алғашқы соғыс хатшысы және Сан-Хасинто шайқасында генерал болды. Кейін ол АҚШ саясаткері болды және 1846 жылдан бастап өзіне-өзі қол жұмсағанға дейін Техас штатынан сенатор болып қызмет етті. 1857 жылы АҚШ Сенатының уақытша төрағасы болды.

Техас революциясы

Раск Техаста қалуға шешім қабылдады және 1835 жылы Мексика азаматы болды, Дэвид Г. Бернет колониясында жер алуға өтініш жасады және отбасын шақыртты. Накогдош тұрғындарының Мексиканың зұлымдығын айыптағанын естігеннен кейін, Раск тәуелсіздік қозғалысына қатысты. Ол Накогдочестен еріктілерді ұйымдастырып, Гонзалеске асықты, онда оның адамдары Стивен Ф. Остиннің әскеріне қосылып, мексикалықтардың олардың пушкаларын тартып алуына кедергі келтірді. Олар Сан-Антониоға бет алды, бірақ Раск Бехарды қоршау алдында әскерден шығып кетті. Уақытша үкімет оны Накогдош округі армиясының бас инспекторы етіп тағайындады. 1836 жылғы Конвенцияға Накогдоштан делегат ретінде келген Раск, Техас Тәуелсіздік Декларациясына қол қойған ғана емес, сонымен қатар Техас Республикасының конституциясын қайта қарау комитетін басқарды. 1836 жылдың 17 наурызында құрылған уақытша үкімет Раскты Соғыс министрі етіп тағайындады. Аламо түскені және мексикалық армия шығысқа қарай жылжып келе жатқаны туралы хабарды естіген соң, Раск президент Дэвид Бернетке үкіметті Харрисбургке көшіруге көмектесті. Мексикалықтар Джеймс В. Фанниннің тексастық армиясын Голиадта өлтіргеннен кейін, Бернет Раскты генерал Сэм Хьюстонға қарсы тұруға бұйрықпен жіберді. Раск 1836 жылдың 21 сәуірінде Сан-Хасинто шайқасында Санта-Аннаны жеңуде батылдық танытты. 1836 жылдың мамыр айынан қазан айына дейін ол Техас Республикасы армиясының бас қолбасшысы болып қызмет етті, бригада генералы шеніне ие болды. Ол мексикалық әскерлер Техастан шегінгенде, олардың Рио-Гранденің ар жағына толығымен шығып кеткеніне көз жеткізу үшін олардың соңынан батысқа қарай ерді. Содан кейін ол Голиадта қаза тапқан әскерлерге әскери жерлеу рәсімін өткізді. Техастың ерлері көп мақтауға лайық болды, бірақ әйелдер одан да лайық еді. Қарулы ер адамдар жауға қарсы батыл болуға міндетті, бірақ әйелдер кішкентай балаларының айналасында, қорғануға шамасы жоқ, қарсы тұру күші болмаған күйде, қауіп-қатер мен өлімге қайтпас қайратпен бетке басқан. — Томас Джефферсон Раск

Техас Республикасы

Тұрақты сайланған бірінші әкімшіліктің кезінде президент Хьюстон Раскі соғыс министрі етіп тағайындады, бірақ бірнеше аптадан кейін ол шұғыл ішкі мәселелерді шешу үшін отставкаға кетті. Достарының ықпалымен ол Республиканың екінші Конгресінде (1837–1838) Накогдочестің өкілі болды. Раск масон болған. Ол 1837 жылы Накогдочестегі Милам ложасы №40-қа (кейін Милам ложасы №2) қосылды және 1837 жылғы 20 желтоқсанда Хьюстонда құрылған Техас Ұлы ложасының негізін қалаушы мүшесі болды. 1837 жылы Палатаның әскери комитетінің төрағасы ретінде ол Хьюстонның ветосын еңсеріп, милицияға қатысты заң жобасын қабылдауға қол жеткізді, ал Конгресс Раскі милицияның генерал-майоры етіп сайлады. 1838 жылдың жазында ол Кордова көтерілісін басып тастаған Накогдочес ополчениесіне басшылық етті. Қазан айында кикапу үндістерінің арасында мексикалық агенттер табылған кезде, Раск оларды және олардың үндістандық одақтастарын жеңді. 1838 жылдың қараша айында ол шабуыл жасаған каддо үндістерін ұстады және Луизиана штатының Шревпорт қаласындағы үнді агентіне қайтару үшін АҚШ аумағына басып кірген кезде халықаралық инциденттің тууына қауіп тудырды. 1838 жылғы 12 желтоқсанда Техас Конгресі Раскі Республиканың Жоғарғы сотының Бас судьясы етіп сайлады. Ол 1840 жылғы 30 маусымға дейін қызмет етті, содан кейін заңгерлік тәжірибесіне қайта оралды. Кейін ол Техас Республикасының адвокатурасын басқарды. Ол және кейін Техас штатының бірінші губернаторы болған Дж. Пинкини Хендерсон 1841 жылы заңгерлік серіктестік құрды. 1843 жылдың басында Раск тағы бір рет әскери қолбасшы болып тағайындалды. Шекарадағы қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылық Конгрессті 1843 жылғы 16 қаңтарда Техас Республикасының милициясының генерал-майоры етіп сайлауға итермеледі. Бірақ ол маусым айында Хьюстонның Мексикаға қарсы агрессивті соғыс жоспарларын кедергіге келтірген кезде отставкаға кетті. Раск содан кейін өзінің күш-жігерін Накогдочес университетін құруға жұмсады (1845–1895 жылдары жұмыс істеді). Ол 1845 жылы университет жарғысы бекітілген кезде вице-президент, ал 1846 жылы президент болды. Ол 53 жаста болды.

Мұра

Техас штаты Раск пен оның әйелі Мэридің қабірлеріне Накогдочес қаласындағы Ок Гроув зиратында ескерткіш орнатты. Раск округі мен Раск қаласы оның құрметіне берілген атаулар. Оның шаруашылығының бір бөлігі Стивен Ф. Остин мемлекеттік университетінің кампусына айналды. Техас штатының Хендерсон қаласындағы Раск округі сотының алдында Расктың мүсіні орнатылған. Оның қолжазбасы Брайан Уилсонның жасаған "Техас Батыры" шрифтінің негізі болды. Бұрынғы АҚШ Мемлекеттік хатшысы Дин Раск оның алыс туысы.