Кіріспе

Американдық компьютерлік ғалым және электр инженері (1938 жылы туған)

Линн Энн Конвей (2 қаңтар 1938 жылы туған) – американдық компьютерлік ғалым, электр инженері және трансгендерлік белсенді. Ол 1960 жылдары IBM компаниясында жұмыс істеді және өнімділікті арттыру үшін қазіргі заманғы компьютер процессорлары қолданатын, реттіліксіз орындалудың маңызды жетістігі болып табылатын, жалпылама динамикалық командаларды өңдеуді ойлап тапты. Ол Мид-Конвейдің өте үлкен интеграцияланған (VLSI) микросхемаларды жобалаудағы революциясын бастады. Бұл революция 1980-ші жылдары зерттеу университеттері мен есептеу индустриясы бойынша жылдам тарады, электрондық дизайнды автоматтандыру индустриясын дамытып, чиптерді жобалау және өндіруге арналған қазіргі заманғы "құю" инфрақұрылымын құрды және 1980-ші және 1990-шы жылдары маңызды жоғары технологиялық стартаптардың өркендеуіне себеп болды.

Ерте өмір және білім

Конвей Нью-Йорктің Уайт-Плейнс қаласында өсті. Бала кезінде ол ұялшақ болған және гендерлік дисфорияны бастан өткерген. Ол астрономияға қызығушылық танытты (бір жазда рефлекторлық телескоп құрастырды) және орта мектепте математика мен ғылым бойынша жақсы нәтижелер көрсетті. 1955 жылы Конвей МТИ-ге түсіп, жоғары баға алды, бірақ 1957-1958 жылдары еркектен әйелге гендерлік ауысуға жасаған әрекеті сол кездегі медициналық жағдайларға байланысты сәтсіз аяқталды. Бірнеше жыл электроника техникасы ретінде жұмыс істегеннен кейін, Конвей Колумбия университетінің Инженерлік және қолданбалы ғылымдар мектебінде оқуын жалғастырып, 1962 және 1963 жылдары бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Компьютер тарихы мұражайы "АКС машиналары қазіргі заманғы жоғары өнімді микропроцессорларда кеңінен қолданылатын, алғашқы суперскалярлық дизайн болып табылады" деп мәлімдеді.

Жыныстық ауысу

Гарри Бенджаминнің транссексуал әйелдерге арналған денсаулық сақтау саласындағы жаңартпа зерттеулерін білгеннен кейін және жыныстық бекіту отасының енді мүмкін екенін түсінген соң, Конвей оның көмегін сұрап, оның пациенті болды. Жыныстық дисфориядан ауыр депрессияға ұшырағаннан кейін, Конвей Бенджаминмен байланысқа шықты, ол кеңес беруге және гормондар тағайындауға келісті. Бенджаминнің күтімімен Конвей медициналық жынысын өзгерту процесін бастады. Еркек рөлінде өмірмен күрескен IBM 2020 жылы осы үшін өтініш айтты.

Компьютерлік мамандығы

1968 жылы өзгешелікке қадам басқаннан кейін, Конвей жаңа есім мен жеке басын алды және Computer Applications, Inc. компаниясында келісімшарт бағдарламашысы ретінде мансабын «көлеңкелі режимде» қайта бастады. Ол 1969–1972 жылдары Memorex компаниясында цифрлық жүйелерді жобалаушы және компьютерлік архитектор болып жұмыс істеді. Конвей 1973 жылы Xerox PARC-ке қосылды, онда ол Берт Сазерленд басқаратын «LSI Systems» тобының жетекшісі болды. PARC-те жұмыс істеген кезде Конвей «көп жобалық кремний пластиналарды» (MPW) құрды. Бұл жаңа технология әртүрлі көздерден алынған бірнеше схемаларды бір кремний пластинасына орналастыруға мүмкіндік берді. Оның жаңа өнертабысы өндірісті арттырып, шығындарды төмендетті. Иван Сазерленд пен Калтех университетінің Карвер Мидпен бірлесіп VLSI жобалау әдістемесі бойынша жұмыс істеп, ол 1983 жылға қарай шамамен 120 университетте оқулық ретінде қолданылатын «VLSI жүйелеріне кіріспе» атты маңызды еңбектің авторы болды. 70 000-нан астам данасы сатылып, оның MPC79/MOSIS инновацияларының енгізілуімен Мид пен Конвей жасаған революция VLSI жобалаудың бір бөлігіне айналды. 1978 жылы Конвей MIT-де электр инженериясы және компьютерлік ғылымдар кафедрасының қонақ профессоры болып қызмет етті, ол Мид–Конвей мәтінінің нұсқасына негізделген, қазір танымал VLSI жобалау курсын оқыды. Конвейдің үлесіне чип дизайны мен құралдарын едәуір жеңілдететін өлшемсіз, масштабталатын жобалау ережелерін ойлап табу, сондай-ақ көптеген чип дизайндарын жылдам прототиптеу және қысқа тізбекпен өндіруге арналған интернетке негізделген инфрақұрылымның жаңа түрін жасау кірді. Олар шешкен мәселе – чип дизайнының күрделілігінің артуымен қатар, Гордон Мур (Intel төрағасы) 1965 жылы болжағандай, чиптегі транзисторлардың саны екі жыл сайын екі есеге артуымен қалай күресу керектігі болды. Жартылай өткізгіш өнеркәсібінде қолданылатын жобалау әдістері тез арада тозығып қалды. Жаңа инфрақұрылым 1981 жылы Металл оксидінің жартылай өткізгіштік енгізу қызметі (MOSIS) жүйесі ретінде бекітілді. Екі жылдан кейін Мид пен Конвей Electronics журналының жылдық жетістік сыйлығын алды. Содан бері MOSIS коммерциялық фирмалар, мемлекеттік органдар, ғылыми-зерттеу және білім беру мекемелері үшін 50 000-нан астам схемалық жобаларды жасады. VLSI зерттеушісі Чарльз Зайц: «MOSIS – 1940 жылдардың соңында Экерт пен Моклидің ENIAC бойынша жасаған алғашқы жұмыстарынан кейін университеттер мен шағын компаниялардың соңғы технологияға қол жеткізген алғашқы кезеңі болды» деді. Бұл туралы Euromicro журналында да жазылған. Мид–Конвей жұмысының әсері есептеу техникасының тарихи шолуларында сипатталған. Конвей және оның әріптестері осы жұмыстың көп бөлігін құжаттаған түпнұсқалық мақалалардың онлайн архивін құрастырды. Бұл әдістерді 1980 жылы PARC антропологы Люси Сукман этнографиялық зерттеуге енгізді және ол Конвеймен жасаған сұхбаттарын 2021 жылы жариялады. 1980 жылдардың басында Конвей Xerox компаниясынан DARPA-ға ауысты, онда ол Қорғаныс министрлігінің Стратегиялық есептеулер бастамасының негізгі архитекторларының бірі болды. Бұл жоғары өнімді есептеуді, автономды жүйелер технологиясын және интеллектуалды қару технологиясын зерттейтін ғылыми-зерттеу бағдарламасы еді. USA Today газетінде Конвейдің DARPA-ға қосылуы туралы жарияланған мақалада, онымен бірге жұмыс істеген Xerox ғалымы Марк Стефик: «Линн бір өмірде бес өмір сүруді қалайды» және ол «харизматикалық және өте белсенді» деді. Дуглас Фейрберн, Xerox компаниясының бұрынғы әріптесі: «Ол барлығының жеңіске жетуіне мүмкіндік жасайды» деді.

Мұра

Әлеуметтанушы Томас Стритер "Жеке әсер" кітабында былай дейді: "Конвей осы жұмысты қабылдап, ол соғысқа қарсы либерал емес екенін көрсетті. (Сыншыларға жауап ретінде ол былай деді: "Егер соғысуға мәжбүр болсаңыз, кейде жаман адамдармен күресу үшін қажет болса, тарих бізге ең жақсы қаруды қолдана білудің көмектесетінін айтады"). Оның ішінде Конвейдің HP инженерлік директоры, Беркли университетінің EECS профессоры Карло Секин және Колумбия университетінің Кен Шепардтың мансаптық естеліктері бар. Кейіннен Конвейдің үлесінің ауқымы ретроспективті түрде кеңінен назарға алынды. "Мен #LookLikeanEngineer-ге ұқсамағаным үшін, 70-80-жылдары менің не істеп жүргенімді көп адам түсінбеді", - дейді Конвей. 2020 жылы NAE президенті Джон Л. Андерсон "Линн Конвей VLSI жүйелерін жобалаудағы революциялық ізашар ғана емес, сонымен қатар Линн өзінің жеке оқиғасын айтуда өте батыл болды және оның табандылығы қоғамға әйелдердің, афроамерикандықтардың немесе ұзақ уақытқа созылған, бірақ өкінішке орай, инженердің қандай көрінетіндігі туралы тұрақты түсініктерге сәйкес келмейтін басқалардың жаңалықтарына соқыр болмауы керектігін еске түсіреді" деп мәлімдеді, жеке сайты арқылы өзінің әңгімесін өз сөздерімен баяндайды. Ол трансгендерлік адамдардың құқықтарын қорғау және кеңейту үшін жұмыс істеді. Ол көптеген басқа трансгендерлік әйелдерге тікелей және жанама көмек көрсетті және медициналық ресурстар мен эмоционалдық кеңес беретін веб-сайтты қолдайды. Оның кейбір бөліктері әлемнің негізгі тілдерінің көпшілігіне аударылған. Ол өзінің сөздері бойынша "жыныстық ауысумен бетпе-бет келген адамдарға үлгі болу үшін" көптеген табысты трансгендерлік адамдардың тізімін сақтады. Оның веб-сайты трансгендерлік мәселелерге қатысты жаңалықтар мен транссексуал әйелдерге жынысты ауыстыру хирургиясы, бет-әлпетті феминизациялау хирургиясы, транссексуализмнің таралуына қатысты академиялық зерттеулер және жалпы трансгендерлік және транссексуалдық мәселелер туралы ақпарат берді. Ол сондай-ақ жоғары технологиялық индустрияда трансгендерлерге тең мүмкіндіктер мен жұмыспен қамтуды қорғауды және психиатриялық қоғамдастық трансгендерлерді патологиядан арылтуды қолдады. Конвей Бланшард, Бейли және Лоуренс теориясын сынға алды, яғни барлық транс әйелдердің мотивациясы әйелге құштарлық немесе аутогинефилия екендігі туралы. Америкалық трансгендерлік құқық қорғаушы Андреа Джеймс және Чикаго университетінің экономика профессоры Дирдре МакКлоскимен бірге ол Джейн Майкл Бейлидің теория туралы кітабына қарсы науқанның басты тұлғасы болды. Конвей мен МакКлоски Норт-Уэстерн университетіне хат жазып, Бейлиді "адамдарды зерттеудің объектілері екенін айтпай, оларға жеке зерттеулер жүргізуде" деп айыптады. Конвей жауап ретінде Дрегердің "Бейлидің кітабынан және транс қоғамдастықтың жаппай наразылығынан назарды аударып, бүкіл дауды үш сиқыршы әйелдің керемет ғалымның "өмірін" бұзған зұлым әрекеті ретінде қарапайым етіп көрсетеді" деді. Конвей 2004 жылы Лос-Анджелестегі "Вагина монологтары" атты алғашқы трансгендерлік қойылымның актерлік құрамына кірді және ол оқиға туралы LOGO Channel деректі фильмінде "Ғажайып қыздар" деп аталды. 2009 жылы Конвей "Стоунволл 40 транс-қаһарман" қатарына кірді, бұл қақтығыстың 40 жылдығына орай Халықаралық сот жүйесі, әлемдегі ең көне және ең ірі гей ұйымдарының бірі және Ұлттық гейлер мен лесбияндық жұмыс тобы тағайындады. 2013 жылы көптеген жоғары технологиялық ой жетекшілерінің қолдауымен, Конвей және Лиандра Виччи Солтүстік Каролина Университетінің Чапел-Хилл қаласында Электрлік және Электрондық Инженерлер Институтының (IEEE) директорларына лобби жасады, әлемдегі ең ірі кәсіби инженерлік қоғам, IEEE этикалық кодексінде трансгендерлерді енгізу үшін. Кәсіпте біршама құрмет кодексі ретінде белгілі, ал 2014 жылдың қаңтар айында толықтай ЛГБТ-ті қамтитын болды. 2014 жылы Time журналы Конвейді "Америкалық мәдениетке әсер еткен 21 трансгендердің" бірі деп атады және 2020 жылы транс белсенділік ауызша тарихы жобасына кіру үшін сұхбат алды.

Жеке өмір

1987 жылы Конвей күйеуі Чарльз "Чарли" Роджерспен танысты, ол ашық ауада, оның ішінде тау өзендерінде каноэмен жүзу және мотокросс жарыстарына құмар кәсіби инженер. Олар көп ұзамай бірге тұруға көшті және 1994 жылы Мичиган штатының ауылдық аймағында жайылым, батпақ және ормандық жерлерге ие үй сатып алды. 2014 жылы Мичиган университетінің "Мичиган инженері" баспасөз басылымы Конвейдің инженерлік ізденістері мен жеке өміріндегі оқиғалар арасындағы байланысты жариялады.

IBM-дің кешірім сұрауы

2020 жылы, IBM трансгендер болғандықтан оны жұмыстан шығарғаннан кейін 52 жыл өткен соң, IBM Конвейден ресми түрде және көпшілік алдында кешірім сұрады; IBM «Технологияның алға бастаушысы және трансгендер пионері Линн Конвеймен Диан Гирсонның әңгімесі» атты қоғамдық іс-шара өткізді (IBM-нің HR аға вице-президенті); IBM-нің зерттеулер директоры Дарио Гил: «Линн жақында технологиялық өнертабыстары арқылы әлемді өзгерткен адамдарға ғана берілетін сирек IBM өмір бойы жетістіктері сыйлығымен марапатталды. Линннің ерекше техникалық жетістіктері қазіргі заманғы есептеу индустриясын қалыптастыруға көмектесті. Ол бүгінгі есептеу чиптерін жобалау және жасау қағидаларын белгілеп, микроэлектрониканы, құрылғыларды және адамдардың өмірін түбірінен өзгертті».