Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық компьютерлік ғалым және электр инженері (1938 жылы туған)
American computer scientist and electrical engineer (born 1938)
Линн Энн Конвей (2 қаңтар 1938 жылы туған) – американдық компьютерлік ғалым, электр инженері және трансгендерлік белсенді. Ол 1960 жылдары IBM компаниясында жұмыс істеді және өнімділікті арттыру үшін қазіргі заманғы компьютер процессорлары қолданатын, реттіліксіз орындалудың маңызды жетістігі болып табылатын, жалпылама динамикалық командаларды өңдеуді ойлап тапты. Ол Мид-Конвейдің өте үлкен интеграцияланған (VLSI) микросхемаларды жобалаудағы революциясын бастады. Бұл революция 1980-ші жылдары зерттеу университеттері мен есептеу индустриясы бойынша жылдам тарады, электрондық дизайнды автоматтандыру индустриясын дамытып, чиптерді жобалау және өндіруге арналған қазіргі заманғы "құю" инфрақұрылымын құрды және 1980-ші және 1990-шы жылдары маңызды жоғары технологиялық стартаптардың өркендеуіне себеп болды.
Lynn Ann Conway (born January 2, 1938) is an American computer scientist, electrical engineer and transgender activist. She worked at IBM in the 1960s and invented generalized dynamic instruction handling, a key advance used in out of order execution, used by most modern computer processors to improve performance. She initiated the Mead–Conway VLSI chip design revolution in very large scale integrated (VLSI) microchip design. That revolution spread rapidly through the research universities and computing industries during the 1980s, incubating an emerging electronic design automation industry, spawning the modern 'foundry' infrastructure for chip design and production, and triggering a rush of impactful high tech startups in the 1980s and 1990s.
Ерте өмір және білім
Конвей Нью-Йорктің Уайт-Плейнс қаласында өсті. Бала кезінде ол ұялшақ болған және гендерлік дисфорияны бастан өткерген. Ол астрономияға қызығушылық танытты (бір жазда рефлекторлық телескоп құрастырды) және орта мектепте математика мен ғылым бойынша жақсы нәтижелер көрсетті. 1955 жылы Конвей МТИ-ге түсіп, жоғары баға алды, бірақ 1957-1958 жылдары еркектен әйелге гендерлік ауысуға жасаған әрекеті сол кездегі медициналық жағдайларға байланысты сәтсіз аяқталды. Бірнеше жыл электроника техникасы ретінде жұмыс істегеннен кейін, Конвей Колумбия университетінің Инженерлік және қолданбалы ғылымдар мектебінде оқуын жалғастырып, 1962 және 1963 жылдары бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Компьютер тарихы мұражайы "АКС машиналары қазіргі заманғы жоғары өнімді микропроцессорларда кеңінен қолданылатын, алғашқы суперскалярлық дизайн болып табылады" деп мәлімдеді.
Conway grew up in White Plains, New York. Conway was shy and experienced gender dysphoria as a child. She became fascinated by astronomy (building a reflector telescope one summer) and did well in math and science in high school. Conway entered MIT in 1955, earning high grades but ultimately leaving in despair after an attempted gender transition, from male to female in 1957–58, failed due to the medical climate at the time. After working as an electronics technician for several years, Conway resumed education at Columbia University's School of Engineering and Applied Science, earning B. S. and M. S. E. E. degrees in 1962 and 1963. The Computer History Museum has stated that "the ACS machines appears to have been the first superscalar design, a computer architectural paradigm widely exploited in modern high performance microprocessors."
Жыныстық ауысу
Гарри Бенджаминнің транссексуал әйелдерге арналған денсаулық сақтау саласындағы жаңартпа зерттеулерін білгеннен кейін және жыныстық бекіту отасының енді мүмкін екенін түсінген соң, Конвей оның көмегін сұрап, оның пациенті болды. Жыныстық дисфориядан ауыр депрессияға ұшырағаннан кейін, Конвей Бенджаминмен байланысқа шықты, ол кеңес беруге және гормондар тағайындауға келісті. Бенджаминнің күтімімен Конвей медициналық жынысын өзгерту процесін бастады. Еркек рөлінде өмірмен күрескен IBM 2020 жылы осы үшін өтініш айтты.
After learning of the pioneering research of Harry Benjamin in healthcare for transsexual women and realising that gender affirmation surgery was now possible, Conway sought his help and became his patient. After suffering from severe depression from gender dysphoria, Conway contacted Benjamin, who agreed to provide counseling and prescribe hormones. Under Benjamin's care, Conway began her medical gender transition. While struggling with life in a male role, IBM apologized for this in 2020.
Компьютерлік мамандығы
1968 жылы өзгешелікке қадам басқаннан кейін, Конвей жаңа есім мен жеке басын алды және Computer Applications, Inc. компаниясында келісімшарт бағдарламашысы ретінде мансабын «көлеңкелі режимде» қайта бастады. Ол 1969–1972 жылдары Memorex компаниясында цифрлық жүйелерді жобалаушы және компьютерлік архитектор болып жұмыс істеді. Конвей 1973 жылы Xerox PARC-ке қосылды, онда ол Берт Сазерленд басқаратын «LSI Systems» тобының жетекшісі болды. PARC-те жұмыс істеген кезде Конвей «көп жобалық кремний пластиналарды» (MPW) құрды. Бұл жаңа технология әртүрлі көздерден алынған бірнеше схемаларды бір кремний пластинасына орналастыруға мүмкіндік берді. Оның жаңа өнертабысы өндірісті арттырып, шығындарды төмендетті. Иван Сазерленд пен Калтех университетінің Карвер Мидпен бірлесіп VLSI жобалау әдістемесі бойынша жұмыс істеп, ол 1983 жылға қарай шамамен 120 университетте оқулық ретінде қолданылатын «VLSI жүйелеріне кіріспе» атты маңызды еңбектің авторы болды. 70 000-нан астам данасы сатылып, оның MPC79/MOSIS инновацияларының енгізілуімен Мид пен Конвей жасаған революция VLSI жобалаудың бір бөлігіне айналды. 1978 жылы Конвей MIT-де электр инженериясы және компьютерлік ғылымдар кафедрасының қонақ профессоры болып қызмет етті, ол Мид–Конвей мәтінінің нұсқасына негізделген, қазір танымал VLSI жобалау курсын оқыды. Конвейдің үлесіне чип дизайны мен құралдарын едәуір жеңілдететін өлшемсіз, масштабталатын жобалау ережелерін ойлап табу, сондай-ақ көптеген чип дизайндарын жылдам прототиптеу және қысқа тізбекпен өндіруге арналған интернетке негізделген инфрақұрылымның жаңа түрін жасау кірді. Олар шешкен мәселе – чип дизайнының күрделілігінің артуымен қатар, Гордон Мур (Intel төрағасы) 1965 жылы болжағандай, чиптегі транзисторлардың саны екі жыл сайын екі есеге артуымен қалай күресу керектігі болды. Жартылай өткізгіш өнеркәсібінде қолданылатын жобалау әдістері тез арада тозығып қалды. Жаңа инфрақұрылым 1981 жылы Металл оксидінің жартылай өткізгіштік енгізу қызметі (MOSIS) жүйесі ретінде бекітілді. Екі жылдан кейін Мид пен Конвей Electronics журналының жылдық жетістік сыйлығын алды. Содан бері MOSIS коммерциялық фирмалар, мемлекеттік органдар, ғылыми-зерттеу және білім беру мекемелері үшін 50 000-нан астам схемалық жобаларды жасады. VLSI зерттеушісі Чарльз Зайц: «MOSIS – 1940 жылдардың соңында Экерт пен Моклидің ENIAC бойынша жасаған алғашқы жұмыстарынан кейін университеттер мен шағын компаниялардың соңғы технологияға қол жеткізген алғашқы кезеңі болды» деді. Бұл туралы Euromicro журналында да жазылған. Мид–Конвей жұмысының әсері есептеу техникасының тарихи шолуларында сипатталған. Конвей және оның әріптестері осы жұмыстың көп бөлігін құжаттаған түпнұсқалық мақалалардың онлайн архивін құрастырды. Бұл әдістерді 1980 жылы PARC антропологы Люси Сукман этнографиялық зерттеуге енгізді және ол Конвеймен жасаған сұхбаттарын 2021 жылы жариялады. 1980 жылдардың басында Конвей Xerox компаниясынан DARPA-ға ауысты, онда ол Қорғаныс министрлігінің Стратегиялық есептеулер бастамасының негізгі архитекторларының бірі болды. Бұл жоғары өнімді есептеуді, автономды жүйелер технологиясын және интеллектуалды қару технологиясын зерттейтін ғылыми-зерттеу бағдарламасы еді. USA Today газетінде Конвейдің DARPA-ға қосылуы туралы жарияланған мақалада, онымен бірге жұмыс істеген Xerox ғалымы Марк Стефик: «Линн бір өмірде бес өмір сүруді қалайды» және ол «харизматикалық және өте белсенді» деді. Дуглас Фейрберн, Xerox компаниясының бұрынғы әріптесі: «Ол барлығының жеңіске жетуіне мүмкіндік жасайды» деді.
Upon completing her transition in 1968, Conway took a new name and identity, and restarted her career in what she called "stealth mode" as a contract programmer at Computer Applications, Inc. She went on to work at Memorex during 1969–1972 as a digital system designer and computer architect. Conway joined Xerox PARC in 1973, where she led the "LSI Systems" group under Bert Sutherland. When in PARC, Conway founded the "multiproject wafers" (MPW). This new technology made it possible to pack multiple circuit designs from various sources into one single silicon wafer. Her new invention increased production and decreased costs. Collaborating with Ivan Sutherland and Carver Mead of Caltech on VLSI design methodology, she co authored Introduction to VLSI Systems, a groundbreaking work that would soon become a standard textbook in chip design, used in nearly 120 universities by 1983. With over 70,000 copies sold, and the new integration of her MPC79/MOSIS innovations, the Mead and Conway revolution became part of VLSI design. In 1978, Conway served as visiting associate professor of electrical engineering and computer science at MIT, teaching a now famous VLSI design course based on a draft of the Mead–Conway text. Among Conway's contributions were the invention of dimensionless, scalable design rules that greatly simplified chip design and design tools, and invention of a new form of internet based infrastructure for rapid prototyping and short run fabrication of large numbers of chip designs. The problem they were solving was how to cope with the increasing complexity of chip design while the number of transistors per chip doubled every two years as Gordon Moore (chairman of Intel) had predicted in 1965. The design methods in use in the semiconductor industry were rapidly running out of steam. The new infrastructure was institutionalized as the Metal Oxide Semiconductor Implementation Service (MOSIS) system in 1981. Two years into its success, Mead and Conway received Electronics magazine's annual award of achievement. Since then, MOSIS has fabricated more than 50,000 circuit designs for commercial firms, government agencies, and research and educational institutions around the world. VLSI researcher Charles Seitz commented that "MOSIS represented the first period since the pioneering work of Eckert and Mauchley on the ENIAC in the late 1940s that universities and small companies had access to state of the art digital technology." and the Euromicro Journal. The impact of the Mead–Conway work is described in a number of historical overviews of computing. Conway and her colleagues have compiled an online archive of original papers that documents much of that work. The methods also came under ethnographic study in 1980 by PARC anthropologist Lucy Suchman, who published her interviews with Conway in 2021. In the early 1980s, Conway left Xerox to join DARPA, where she was a key architect of the Defense Department's Strategic Computing Initiative, a research program studying high performance computing, autonomous systems technology, and intelligent weapons technology. In a USA Today article about Conway's joining DARPA, Mark Stefik, a Xerox scientist who worked with her, said "Lynn would like to live five lives in the course of one life" and that she's "charismatic and very energetic". Douglas Fairbairn, a former Xerox associate, said "She figures out a way so that everybody wins."
Мұра
Әлеуметтанушы Томас Стритер "Жеке әсер" кітабында былай дейді: "Конвей осы жұмысты қабылдап, ол соғысқа қарсы либерал емес екенін көрсетті. (Сыншыларға жауап ретінде ол былай деді: "Егер соғысуға мәжбүр болсаңыз, кейде жаман адамдармен күресу үшін қажет болса, тарих бізге ең жақсы қаруды қолдана білудің көмектесетінін айтады"). Оның ішінде Конвейдің HP инженерлік директоры, Беркли университетінің EECS профессоры Карло Секин және Колумбия университетінің Кен Шепардтың мансаптық естеліктері бар. Кейіннен Конвейдің үлесінің ауқымы ретроспективті түрде кеңінен назарға алынды. "Мен #LookLikeanEngineer-ге ұқсамағаным үшін, 70-80-жылдары менің не істеп жүргенімді көп адам түсінбеді", - дейді Конвей. 2020 жылы NAE президенті Джон Л. Андерсон "Линн Конвей VLSI жүйелерін жобалаудағы революциялық ізашар ғана емес, сонымен қатар Линн өзінің жеке оқиғасын айтуда өте батыл болды және оның табандылығы қоғамға әйелдердің, афроамерикандықтардың немесе ұзақ уақытқа созылған, бірақ өкінішке орай, инженердің қандай көрінетіндігі туралы тұрақты түсініктерге сәйкес келмейтін басқалардың жаңалықтарына соқыр болмауы керектігін еске түсіреді" деп мәлімдеді, жеке сайты арқылы өзінің әңгімесін өз сөздерімен баяндайды. Ол трансгендерлік адамдардың құқықтарын қорғау және кеңейту үшін жұмыс істеді. Ол көптеген басқа трансгендерлік әйелдерге тікелей және жанама көмек көрсетті және медициналық ресурстар мен эмоционалдық кеңес беретін веб-сайтты қолдайды. Оның кейбір бөліктері әлемнің негізгі тілдерінің көпшілігіне аударылған. Ол өзінің сөздері бойынша "жыныстық ауысумен бетпе-бет келген адамдарға үлгі болу үшін" көптеген табысты трансгендерлік адамдардың тізімін сақтады. Оның веб-сайты трансгендерлік мәселелерге қатысты жаңалықтар мен транссексуал әйелдерге жынысты ауыстыру хирургиясы, бет-әлпетті феминизациялау хирургиясы, транссексуализмнің таралуына қатысты академиялық зерттеулер және жалпы трансгендерлік және транссексуалдық мәселелер туралы ақпарат берді. Ол сондай-ақ жоғары технологиялық индустрияда трансгендерлерге тең мүмкіндіктер мен жұмыспен қамтуды қорғауды және психиатриялық қоғамдастық трансгендерлерді патологиядан арылтуды қолдады. Конвей Бланшард, Бейли және Лоуренс теориясын сынға алды, яғни барлық транс әйелдердің мотивациясы әйелге құштарлық немесе аутогинефилия екендігі туралы. Америкалық трансгендерлік құқық қорғаушы Андреа Джеймс және Чикаго университетінің экономика профессоры Дирдре МакКлоскимен бірге ол Джейн Майкл Бейлидің теория туралы кітабына қарсы науқанның басты тұлғасы болды. Конвей мен МакКлоски Норт-Уэстерн университетіне хат жазып, Бейлиді "адамдарды зерттеудің объектілері екенін айтпай, оларға жеке зерттеулер жүргізуде" деп айыптады. Конвей жауап ретінде Дрегердің "Бейлидің кітабынан және транс қоғамдастықтың жаппай наразылығынан назарды аударып, бүкіл дауды үш сиқыршы әйелдің керемет ғалымның "өмірін" бұзған зұлым әрекеті ретінде қарапайым етіп көрсетеді" деді. Конвей 2004 жылы Лос-Анджелестегі "Вагина монологтары" атты алғашқы трансгендерлік қойылымның актерлік құрамына кірді және ол оқиға туралы LOGO Channel деректі фильмінде "Ғажайып қыздар" деп аталды. 2009 жылы Конвей "Стоунволл 40 транс-қаһарман" қатарына кірді, бұл қақтығыстың 40 жылдығына орай Халықаралық сот жүйесі, әлемдегі ең көне және ең ірі гей ұйымдарының бірі және Ұлттық гейлер мен лесбияндық жұмыс тобы тағайындады. 2013 жылы көптеген жоғары технологиялық ой жетекшілерінің қолдауымен, Конвей және Лиандра Виччи Солтүстік Каролина Университетінің Чапел-Хилл қаласында Электрлік және Электрондық Инженерлер Институтының (IEEE) директорларына лобби жасады, әлемдегі ең ірі кәсіби инженерлік қоғам, IEEE этикалық кодексінде трансгендерлерді енгізу үшін. Кәсіпте біршама құрмет кодексі ретінде белгілі, ал 2014 жылдың қаңтар айында толықтай ЛГБТ-ті қамтитын болды. 2014 жылы Time журналы Конвейді "Америкалық мәдениетке әсер еткен 21 трансгендердің" бірі деп атады және 2020 жылы транс белсенділік ауызша тарихы жобасына кіру үшін сұхбат алды.
As sociologist Thomas Streeter discusses in The Net Effect: "By taking this job, Conway was demonstrating that she was no antiwar liberal. (In response to critics, she has said, 'if you have to fight, and sometimes you must in order to deal with bad people, history tells us that it really helps to have the best weapons available)". including a career memoir by Conway former Director of Engineering at HP, Carlo Séquin, Professor of EECS at U. C. Berkeley, and Ken Shepard, of Columbia University. Subsequently the scope of Conway's contributions gained wider retrospective attention. "Since I didn't #LookLikeanEngineer, few people caught on to what I was really doing back in the 70s and 80s," says Conway. In 2020, NAE President John L. Anderson stated that "Lynn Conway is not only a revolutionary pioneer in the design of VLSI systems But just as important, Lynn has been very brave in telling her own story, and her perseverance has been a reminder to society that it should not be blind to the innovations of women, people of color, or others who don't fit long outdated – but unfortunately, persistent – perceptions of what an engineer looks like." using her personal website to tell the story in her own words. She has worked to protect and expand the rights of transgender people. She has provided direct and indirect assistance to numerous other transgender women going through transition and maintains a website providing medical resources and emotional advice. Parts have been translated into most of the world's major languages. She maintained a listing of many successful post transition transgender people, to, in her words "provide role models for individuals who are facing gender transition". Her website also provided news related to transgender issues and information on sex reassignment surgery for transsexual women, facial feminization surgery, academic inquiries into the prevalence of transsexualism and transgender and transsexual issues in general. She has also advocated for equal opportunities and employment protections for transgender people in high technology industry, and for elimination of the pathologization of transgender people by the psychiatric community. Conway has been a critic of the Blanchard, Bailey, and Lawrence theory of male to female transsexualism that all trans women are motivated either by feminine homosexuality or autogynephilia. Along with American transgender rights activist Andrea James and University of Chicago economics professor Dierdre McCloskey, she was also a key person in the campaign against J. Michael Bailey's book about the theory, The Man Who Would Be Queen. Conway and McCloskey wrote letters to Northwestern University, accusing Bailey of "conducting intimate research observations on human subjects without telling them that they were objects of the study." In response, Conway argued that Dreger "deflects attention away from Bailey's book and the massive trans community protest, and caricatures the entire controversy as nothing more than a vicious effort by three rather witch like women to 'ruin the life' of a brilliant scientist. Conway was a cast member in the first all transgender performance of The Vagina Monologues in Los Angeles in 2004, and appeared in a LOGO Channel documentary film about that event entitled Beautiful Daughters. In 2009, Conway was named one of the "Stonewall 40 trans heroes" on the 40th anniversary of the Stonewall riots by the International Court System, one of the oldest and largest predominantly gay organizations in the world, and the National Gay and Lesbian Task Force. In 2013, with support from many hi tech thought leaders, Conway and Leandra Vicci of the University of North Carolina at Chapel Hill lobbied the directors of the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE),the world's largest professional engineering society, for transgender inclusion in the IEEE's code of ethics. The code, known within the profession as much as a code of honor as one of ethics, became fully LGBT inclusive in January 2014. In 2014, Time Magazine named Conway as one of "21 Transgender People Who Influenced American Culture". and was interviewed in 2020 for inclusion in the Trans Activism Oral History Project.
Жеке өмір
1987 жылы Конвей күйеуі Чарльз "Чарли" Роджерспен танысты, ол ашық ауада, оның ішінде тау өзендерінде каноэмен жүзу және мотокросс жарыстарына құмар кәсіби инженер. Олар көп ұзамай бірге тұруға көшті және 1994 жылы Мичиган штатының ауылдық аймағында жайылым, батпақ және ормандық жерлерге ие үй сатып алды. 2014 жылы Мичиган университетінің "Мичиган инженері" баспасөз басылымы Конвейдің инженерлік ізденістері мен жеке өміріндегі оқиғалар арасындағы байланысты жариялады.
In 1987, Conway met her husband Charles "Charlie" Rogers, a professional engineer who shares her interest in the outdoors, including whitewater canoeing and motocross racing. They soon started living together, and bought a house with of meadow, marsh, and woodland in rural Michigan in 1994. In 2014, the University of Michigan's The Michigan Engineer alumni magazine documented the connections between Conway's engineering explorations and the adventures in her personal life.
IBM-дің кешірім сұрауы
2020 жылы, IBM трансгендер болғандықтан оны жұмыстан шығарғаннан кейін 52 жыл өткен соң, IBM Конвейден ресми түрде және көпшілік алдында кешірім сұрады; IBM «Технологияның алға бастаушысы және трансгендер пионері Линн Конвеймен Диан Гирсонның әңгімесі» атты қоғамдық іс-шара өткізді (IBM-нің HR аға вице-президенті); IBM-нің зерттеулер директоры Дарио Гил: «Линн жақында технологиялық өнертабыстары арқылы әлемді өзгерткен адамдарға ғана берілетін сирек IBM өмір бойы жетістіктері сыйлығымен марапатталды. Линннің ерекше техникалық жетістіктері қазіргі заманғы есептеу индустриясын қалыптастыруға көмектесті. Ол бүгінгі есептеу чиптерін жобалау және жасау қағидаларын белгілеп, микроэлектрониканы, құрылғыларды және адамдардың өмірін түбірінен өзгертті».
In 2020, 52 years after IBM fired her for being transgender, IBM officially and publicly apologized to Conway; IBM held a public event "Tech Trailblazer and Transgender Pioneer Lynn Conway in conversation with Diane Gherson" (IBM's senior VP of HR); IBM's Director of Research Dario Gil said "Lynn was recently awarded the rare IBM Lifetime Achievement Award, given to individuals who have changed the world through technology inventions. Lynn's extraordinary technical achievements helped define the modern computing industry. She paved the way for how we design and make computing chips today – and forever changed microelectronics, devices, and people's lives."