Кіріспе
Роджер Байрон Уилсон (Roger Byron Wilson, 10 қазан 1948 жылы туған) – американдық саясаткер, 1993 жылдың қаңтарынан 2000 жылдың қазанына дейін Миссури штатының 44-ші вице-губернаторы, ал 2000 жылдың қазанынан 2001 жылдың қаңтарына дейін Миссури штатының 52-ші губернаторы болды. Уилсон вице-губернатор ретінде екінші төрт жылдық мерзімін өтеді және 2000 жылдың 16 қазанында губернатор Мел Карнахан ұшақ апатында қаза тапқанда, сайланған мемлекеттік қызметтен зейнетке шығуға дайындалып жатқан болатын. Уилсон алғашқыда губернатор міндетін атқарушы болды және Карнаханның қазасы расталғаннан кейін губернатор ретінде ант берді. Губернаторлық қызметтен кеткен соң, Уилсон Миссури Демократиялық партиясының төрағасы болып сайланды.
Roger Byron Wilson (born October 10, 1948) is an American politician who served as the 44th lieutenant governor of Missouri from January 1993 to October 2000 and as the 52nd governor of Missouri from October 2000 to January 2001. Wilson was serving his second four year term as lieutenant governor and was preparing to retire from elected public service when Governor Mel Carnahan died in a plane crash on October 16, 2000. Wilson first became acting governor and was sworn in as governor when Carnahan’s death was confirmed. After leaving the governor’s office, Wilson was elected by fellow Democrats to serve as Missouri Democratic Party chair.
Ерте өмір және білім
Уилсон Миссури штатының Бун округінде дүниеге келген. Оның отбасы жергілікті саясатта белгілі болды. Оның әкесі Роджер Вудроу Уилсон төрт жыл Бун округінің тіркеушісі болып қызмет етті, содан кейін 1976 жылы қайтыс болғанға дейін 26 жыл Бун округінің жинаушысы (коллекторы) болды. Оның әкесінің әкесі, Роджер Исаак Уилсон Бун округінің шерифі болған, ол 1933 жылы банк тоналаушыларымен болған атыста қаза тапты. Оның анасының әкесі, Нед Гиббс те саясатпен айналысты, Бун округінің тіркеушісі болды және 1980, 1984 және 1988 жылдары көп дауыспен қайта сайланды. 1992 жылы ол Миссури штатының вице-губернаторы лауазымына кандидат болып түсті және мемлекеттік аудитор Маргарет Б. Келлиден басымдықпен жеңіске жетті. Ол 1996 жылы екінші мерзімге де сайланды.
Вице-губернатор
Уилсонның өкілеттік мерзімі 1993 жылдан 2000 жылға дейін жалғасты. Оның өкілеттік мерзімінде сайлаушылар заңды бекітті, ол бұрын пайдасыз деп қысым көрген вице-губернатордың рөлін кеңейтті. Осының нәтижесінде Уилсон көптеген штаттық кеңестерде қызмет етті, мысалы, Миссури тұрғын үй құрылысын дамыту комиссиясы, Миссури туризм комиссиясының төрағасы және Миссури басқару және өнімділік комиссиясының тең төрағасы болды. 1995 жылы Уилсон жасырын қару ұстауға қатысты референдум өткізуге мүмкіндік беретін қағиданы жоққа шығарды. Бұл қадам жасырын қару ұстауға қарсылар мен губернатор Карнахан арасында қырқыс дау тудырды. Уилсон көптеген рет губернатордың міндетін уақытша атқарды, мысалы, 1997 жылы губернатор Карнахан бірнеше аптаға Оңтүстік-Шығыс Азиядағы сауда миссиясына кеткен кезде.
Миссуридің губернаторы
Вильсон бастапқыда 2000 жылы губернаторлыққа күшті үміткер деп есептелген. Алайда, штаттық қазынашы Боб Холден одан әлдеқайда көп қаржы жинағандықтан және отбасымен көбірек уақыт өткізуді қалағандықтан, Вильсон губернаторлыққа түсуден бас тартты. Бір жыл өткен соң, ол лейтенант-губернатор лауазымына қайта сайланудан да бас тартты. 2000 жылдың қазан айында АҚШ Сенатына сайлау науқанына жол тартқанда губернатор Мел Карнахан ұшақ апатында қаза тапты. Вильсон келесі күні Сент-Луис қаласында кезекті шараға дайындалып жатқанда, штат полициясы оны дереу штат астанасына жеткізіп, губернатор міндетін атқарушы ретінде қызмет етуге жіберді. Карнаханның өлімі расталғаннан кейін екі күннен соң ол ресми түрде губернатор болып тағайындалды. Вильсон 2001 жылға дейін Карнаханның аяқталмаған мерзімі біткенше губернатор болып қызмет етті. Губернатор Карнаханның қайтыс болғаннан кейін АҚШ Сенатына сайланғаннан кейін Вильсон оның орнына оның әйелі Жан Карнаханды тағайындады.
Миссури Демократиялық партиясының төрағасы
2004 жылдың тамызында Уилсон Миссури Демократиялық партиясының төрағасы болып сайланды және Демократиялық праймеризде қазіргі губернатор Боб Холденді талқандау үшін Клэр Маккаскиллді қолдады. Маккаскил праймериде жеңіске жетті, бірақ жалпы сайлауда республикашыл Мэтт Блантқа жеңіліп қалды. 2007 жылдың қаңтар айында Уилсон Демократиялық партия төрағасы лауазымына қайта сайланбау ниетін білдірді.
Кейінгі мансабы
2012 жылдың 12 сәуірінде Уилсон ақша жылыстырудың федералдық қылмыстық ісі бойынша өзін кінәлі деп мойындады. Уилсон Миссури Демократиялық партиясына заңсыз қаржылай көмек көрсеткен және оны жасыру үшін Missouri Employers Mutual мемлекеттік мекемесіне заңдық қызметтер үшін төлемдер жасаған. Уилсон кінәсін мойындап, Миссури этика комиссиясы оған 2000 доллар айыппұл салды. Шілде айында ол ақша жылыстыру қылмысы үшін екі жылға сынаққа жіберілді. Сондай-ақ, 2011 жылдың маусым айында Уилсон Миссури штатының Колумбия қаласында Missouri Employers Mutual компаниясының президенті және бас директоры лауазымынан алынған болатын.