Кіріспе
Такома класы – Екінші дүниежүзілік соғыс және Корея соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен 96 қарауылдық фрегат. Бастапқыда канонерлік кемелер (PG) ретінде жіктеліп, 1943 жылдың 15 сәуірінде қарауылдық фрегаттар (PF) деп қайта жіктелді. Класс жетекші кемесі – «Такома» (Tacoma) атымен аталады, ол Maritime Commission (MARCOM) S2 S2 AQ1 жобасы болып табылады және өз кезегінде Вашингтон штатындағы Такома қаласының құрметіне аталған. Жиырма бір кеме Ұлыбритания Корольдік теңіз күштеріне берілді, онда олар «Колония» кластық фрегаттары ретінде белгілі болды, ал жиырма сегіз кеме Ленд-Лизинг бағдарламасы бойынша Кеңес Одағының Әскери-теңіз күштеріне берілді, онда олар «storozhevoi korabl» («эскорт кемелері») деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ қызметінде болған Такома класындағы барлық кемелерді АҚШ Жағалау күзетінің экипаждары басқарды. Такома класындағы кемелер Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Жағалау күзетіне және басқа да әртүрлі елдердің теңіз күштеріне берілді.
The Tacoma class was a class of 96 patrol frigates which served in the United States Navy during World War II and the Korean War. Originally classified as gunboats (PG), they were reclassified as patrol frigates (PF) on 15 April 1943. The class is named for its lead ship, Tacoma, a Maritime Commission (MARCOM) S2 S2 AQ1 design, which in turn was named for the city of Tacoma, Washington. Twenty one ships were transferred to the British Royal Navy, in which they were known as Colony class frigates, and twenty eight ships were transferred under Lend Lease to the Soviet Navy, where they were designated as storozhevoi korabl ("escort ships"), during World War II. All Tacoma class ships in US service during World War II were manned by United States Coast Guard crews. Tacoma class ships were transferred to the United States Coast Guard and various navies post World War II.
Дизайн
1942 жылы одақтас кемелерге қарсы неміс суасты қайықтарының табысы және одақтас теңіз жолдарын қорғауға жеткілікті эскорт кемелерінің болмауы АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельтті эскорт міндеттерін орындау үшін сауда кемелерін салушыларды әскери кемелер құрылысына тарту қажеттігіне көндірді. Соғыс кезіндегі сауда кемелерін салу бағдарламасын басқарған Америка Құрама Штаттарының Теңіз комиссиясы (MARCOM) бұл талапты орындау үшін британдық River класты фрегатының нұсқасын салуды ұсынды. Бұл кеме түрі британдық кеме жасаушылық орындарында, сауда кемелерін салуда тәжірибелі Корольдік Әскери-теңіз флотының кемесінің үлгісіне негізделген еді. 1942 жылы Монреальда, Квебек провинциясында, Канадада құрылысы жүріп жатқан екі River класты кеме (Корольдік Әскери-теңіз флоты үшін) және (Канада Корольдік Әскери-теңіз флоты үшін) аяқталмай тұрып АҚШ Әскери-теңіз флотына Tacoma класының прототипі ретінде берілді, олар сәйкесінше Asheville және Natchez болып аталды. Gibbs & Cox теңіз архитектуралық фирмасы Tacoma класын американдық талаптарға сәйкес River класын өңдеу арқылы жобалады. Tacoma класының кемелері негізінен суастына қарсы күрес (ASW) кемелері ретінде қызмет ету үшін жасалды. Олар River класынан негізінен алдыңғы мачтасының тік полюстік (британдық үш аяқты мачтаның орнына) және жеңіл негізгі қаруларымен, британдық /40 калибрлі қарудың орнына /50 калибрлі қарумен, сондай-ақ американдық, британдық емес күштік қондырғысымен ерекшеленді. Tacoma класы американдық құрылыс техникасын, яғни жинақталған бөлшектерді пайдалануға арналған еді. Көптеген басқа әскери кемелерден айырмашылығы, Tacoma және River кластары сауда стандартына сәйкес салынды. River класының эскорт міндеттерін орындаудағы тиімділігін ескере отырып, MARCOM-ның мақсаты – теңіз құрылысы стандарттары туралы бұрын тәжірибесі жоқ сауда кемелерін салушыларға тиімді әскери кемелерді арзан және тиімдірек салуға мүмкіндік беру болды. MARCOM АҚШ Әскери-теңіз флотының кейбір өкілдері сауда кемелерін салушылар жеткілікті түрде берік кемелерді жасай ала ма деп күмәнданып, олардың осы кемелерді қабылдауына үміттенді, себебі олардың дизайнына River класының кемелерінің дәлелденген қызметтік тарихы шабыт берген еді.
Қызмет
1944 жылы алғашқы Такома класындағы кемелер майданға дайын болған кезде, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің оларға қажеттілігі азайды. Бұған Остік елдердің суасты қайықтарынан туындаған қауіптің төмендеуі және АҚШ Әскери-теңіз күштері Такома класынан гөрі жойғыштар мен эсминецтердің артық екенін санағандықтан, олардың жеткілікті санының болуы себеп болды. Такома класындағы барлық кемелердің экипаждары АҚШ Жағалау күзетінің қызметкерлерімен толықтырылды. Consolidated Steel компаниясы салып, сенімділігі мен өнімділігі жоғары болғандықтан, барлық кемелер Тынық мұхитындағы соғыс аймағында қызмет етті. Олардың арасындағы «Рокфорд» 1944 жылдың қараша айында «Ардент» мина тазартақыш кемесімен бірлесіп, жапондық «I-12» суасты қайығын батырды. Бірақ АҚШ Әскери-теңіз күштері патрульдік фрегаттарды негізінен жергілікті оқу-жаттығуларға, сүйемелдеуге және ауа райы кемелері ретінде пайдаланды. Осы мақсатта, корпуска орнатылған 3 дюймдік зеңбірек алынып, ауа шарына арналған ангар орнатылды. 1945 жылы Аляскадағы Колд-Бейде өткен құпия «Хула» жобасы аясында, Жапонияға қарсы соғысқа қосылуы күтілген КСРО Әскери-теңіз күштеріне 149 АҚШ кемесі берілді. Осы бағдарлама бойынша АҚШ Әскери-теңіз күштері 1945 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін КСРО Әскери-теңіз күштеріне 28 Такома класындағы кемелерді тапсырды. Бұл кемелер бағдарлама аясында берілген ең ірі, қару-жарағы жақсы және ең қымбат кемелер болды. Олардың кейбіреулері 1945 жылдың тамызында Солтүстік-Шығыс Азиядағы жапон әскерлеріне қарсы кеңестік шабуылдарға қатысты. 1945 жылдың 5 қыркүйегінде кемелерді беру тоқтатылғандықтан, «Аннаполис» және «Бангор» кемелерін беру жоспары күшін жойды. Тапсырылған кемелердің бірі, «EK-3» (бұрынғы «Белфаст»), 1948 жылдың қарашасында Петропавл-Камчатский маңындағы дауылда қақтығысып, жөндеуге келмейтіндей зақымданып қалды. Бірақ КСРО 1949 жылдың қазан және қараша айларында қалған 27 фрегатты АҚШ-қа қайтарды. АҚШ Әскери-теңіз күштері Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, өте қысқа мерзім қызмет еткеннен кейін 23 Такома класындағы кемені дереу жабық, 1947 және 1948 жылдары металл тескілеріне сатты. Бірақ бұрынғы «Шарлотта» кемесі металл тескілерінен құтқарылып, бразилиялық сауда кемесіне айналды. 1949 жылы КСРО қайтарған 27 кеме Жапониядағы АҚШ Тынық мұхиты флотына қосылды. Олардың 13-і Корея соғысында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайтадан тапсырылды, бірақ барлығы 27 кеме жақын арада басқа елдердің теңіз күштеріне берілді. Басқа 25 Такома класындағы кемелер АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайтадан қызмет етпеді және олар да шетелдік елдерге жіберілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде Такома класындағы патрульдік фрегаттар Жапонияның Өзін-өзі қорғау теңіз күштерінде, Корея Республикасының Әскери-теңіз күштерінде, сондай-ақ Аргентина, Бельгия, Колумбия, Куба, Доминикан, Эквадор, Франция, Мексика, Нидерланд, Перу және Таиланд Корольдігінің Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. Ал бір кеме Нидерланд үкіметі үшін азаматтық ауа райы кемесі ретінде жұмыс істеді. Шетелдік теңіз күштерінде көптеген Такома класындағы кемелер 1960 және 1970 жылдарға дейін сақталды, ал Такома класындағы патрульдік фрегаттардың соңғы операторы Таиланд екі кемесін 2000 жылға дейін пайдалануын тоқтатты.
Кемелердің тізімі
Такома класындағы кемелер, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің корпус нөмірі ретімен тізімделген, олардың қызмет атқарған мерзімі мен тағдыры төменде келтірілген. + Қызмет деректері Кеме атауы Корпус нөмірі (Hull number) АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі қызмет мерзімі Соғыстағы қарыз Кейінгі қарыз Соңғы тағдыры Такома PF 3 (1943–1945, 1950–1951) Кеңес теңіз күштеріне EK 11 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Корея Республикасының теңіз күштеріне ROKS Taedong ретінде (1951–1973) 1973 жылы Оңтүстік Кореяда сақталған Саусалито PF 4 (1944–1945, 1950–1952) Кеңес теңіз күштеріне EK 16 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Корея Республикасының теңіз күштеріне ROKS Imchin ретінде (1952–1973) 1973 жылы металлға тапсырылды Хокуиам PF 5 (1944–1945, 1950–1951) Кеңес теңіз күштеріне EK 13 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Корея Республикасының теңіз күштеріне ROKS Nae Tong ретінде (1951–1973) 1973 жылы металлға тапсырылды Паско PF 6 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 12 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне JDS Kashi ретінде (1953–1967) 1969 жылы Оңтүстік Кореяға бөлшектерге Албукерке PF 7 (1943–1945, 1950–1953) Кеңес теңіз күштеріне EK 14 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне JDS Tochi ретінде (1951–1969) 1971 жылы АҚШ-қа жоюға Эверетт PF 8 (1944–1945, 1950–1953) Кеңес теңіз күштеріне EK 15 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне JDS Kiri ретінде (1953–1975) 1976 жылы АҚШ-қа жоюға Покателло PF 9 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Браунсвилл PF 10 (1944–1946) АҚШ сақшылық қызметіне (1946) Металлға тапсырылды, 1947 Гранд-Форкс PF 11 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Каспер PF 12 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Пуэбло PF 13 (1944–1946) Доминикан теңіз күштеріне Presidente Troncoso (кейін Gregorio Luperón) доминикан фрегаты ретінде (1948–1979) 1982 жылы металлға тапсырылды Гранд-Айленд PF 14 (1944–1945) Куба теңіз күштеріне Maximo Gomez кубалық фрегаты ретінде (1947 1970-жылдар?) Белгісіз Аннаполис PF 15 (1944–1946) Мексика теңіз күштеріне ARM General Vicente Guerrero (кейін ARM Río Usumacinta) ретінде (1947–1964) 1964 жылы металлға тапсырылды Бангор PF 16 (1944–1946) АҚШ сақшылық қызметіне (1946) Мексика теңіз күштеріне ARM General José María Morelos (кейін ARM Golfo de Tehuantepec) ретінде Металлға тапсырылды, 1964 Ки-Уэст PF 17 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Александрия PF 18 (1945–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Хьюрон PF 19 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Гальфпорт PF 20 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Байонн PF 21 (1945, 1950–1953) Кеңес теңіз күштеріне EK 25 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1965) 1968 жылы нысана ретінде батырылды Глостер PF 22 (1943–1945, 1950–1952) Кеңес теңіз күштеріне EK 26 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1968) 1969 жылы АҚШ-қа жоюға Шревепорт PF 23 (1943–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Маскегон PF 24 (1944–1946) АҚШ сақшылық қызметіне (1946) Франция теңіз күштеріне Mermoz француз фрегаты ретінде (1947 соңы 1950-жылдары) 1950-жылдардың соңында металлға тапсырылды Шарлоттсвилл PF 25 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 1 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1969) 1972 жылы АҚШ-қа жоюға Поугкипси PF 26 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 27 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапон сауда флоты (1951), содан кейін Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1969) 1969 жылы Оңтүстік Кореяға бөлшектерге Ньюпорт PF 27 (1944–1945, 1950–1952) Кеңес теңіз күштеріне EK 28 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1972) 1975 жылы АҚШ-қа жоюға Эмпория PF 28 (1944–1946) Франция теңіз күштеріне Le Verrier француз фрегаты ретінде (1947–1958) 1958 жылы металлға тапсырылды Гротон PF 29 (1944–1946) Колумбия теңіз күштеріне ARC Almirante Padilla ретінде (1947–1965) 1965 жылы қызметтен шығарылды Хингем PF 30 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Гранд-Рапидс PF 31 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Вунсокет PF 32 (1944–1946) АҚШ сақшылық қызметіне (1946) Перу теңіз күштеріне BAP Teniente Gálvez (кейін BAP Gálvez) ретінде (1948–1961) Металлға тапсырылды Дирборн (бұрын Толедо) PF 33 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Лонг-Бич PF 34 (1943–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 2 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1967) 1967 жылы металлға тапсырылды Белфаст PF 35 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 3 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1948) 1948 жылы жарықтанды Глендейл PF 36 (1944–1945, 1950–1951) Кеңес теңіз күштеріне EK 6 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Тайланд корольдік теңіз күштеріне HTMS Tachin ретінде (1951–2000) 2001 жылы сақталды Сан-Педро PF 37 (1943–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 5 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1967) 1978 жылы АҚШ-қа жоюға; нысана ретінде батырылды Коронадо PF 38 (1943–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 8 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1969) 1971 жылы АҚШ-қа жоюға Огден PF 39 (1943–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 10 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1976) 1977 жылы АҚШ-қа жоюға Юджин PF 40 (1944–1946) Куба теңіз күштеріне José Martí кубалық фрегаты ретінде (1947–1976) 1976 жылы металлға тапсырылды Эль-Пасо PF 41 (1943–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Ван-Бюрен PF 42 (1943–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Оранж PF 43 (1944–1946) Сатылды, 1947; 1948 жылы металлға тапсырылды Корпус-Кристи PF 44 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Хатчинсон PF 45 (1944–1946) Мексика теңіз күштеріне ARM California ретінде (1947–1964) 1964 жылы металлға тапсырылды Бисби PF 46 (1944–1945, 1950–1951) Кеңес теңіз күштеріне EK 17 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Колумбия теңіз күштеріне ARC Capitán Tono ретінде (1952–1963) 1963 жылы металлға тапсырылды Галлуп PF 47 (1944–1945, 1950–1951) Кеңес теңіз күштеріне EK 22 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Тайланд корольдік теңіз күштеріне HTMS Prasae ретінде (1951–2000) 2000 жылы сақталды Рокфорд PF 48 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 18 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Корея Республикасының теңіз күштеріне ROKS Apnok ретінде (1950–1952) 1952 жылы АҚШ-қа жоюға; 1953 жылы нысана ретінде батырылды Маскеги PF 49 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 19 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Корея Республикасының теңіз күштеріне ROKS Duman ретінде (1950) Белгісіз Карсон-Сити PF 50 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 20 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне JDS Sakura ретінде (1953–1971) 1971 жылы металлға тапсырылды Берлингтон PF 51 (1944–1945, 1951–1952) Кеңес теңіз күштеріне EK 21 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Колумбия теңіз күштеріне ARC Almirante Brión ретінде (1953–1968) 1968 жылы металлға тапсырылды Аллентаун PF 52 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 9 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1970) 1971 жылы АҚШ-қа жоюға Мачиас PF 53 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 4 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1966) 1969 жылы металлға тапсырылды Сандаски PF 54 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 7 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1970) 1970 жылы АҚШ-қа жоюға Бат PF 55 (1944–1945) Кеңес теңіз күштеріне EK 29 кеңестік фрегаты ретінде (1945–1949) Жапонияның теңіз өзін қорғау күштеріне (1953–1971) 1971 жылы металлға тапсырылды Ковингтон PF 56 (1944–1946) АҚШ сақшылық қызметіне (1946) Эквадор теңіз күштеріне BAE Guayas ретінде (1947–1972) 1974 жылы қызметтен шығарылды Шебойган PF 57 (1944–1946) Бельгия теңіз күштеріне Lieutenant ter zee Victor Billet бельгиялық фрегаты ретінде (1947–1957) 1959 жылы металлға тапсырылды Абилин (бұрын Бриджпорт) PF 58 (1944–1946) Нидерланд азаматтық үкіметіне (1947–1969) 1969 жылы металлға тапсырылды Бофорт PF 59 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Шарлотт PF 60 (1944–1946) Сатылды, 1947; Бразилиялық жағалау жолсері кемесіне айналды; 1965 жылы металлға тапсырылды Манитовок PF 61 (1944–1946) АҚШ сақшылық қызметіне (1946) Франция теңіз күштеріне Le Brix француз фрегаты ретінде (1947–1958) 1958 жылы металлға тапсырылды Гладвайн (бұрын Вустер) PF 62 (1944–1946) Мексика теңіз күштеріне ARM Papaloapan ретінде (1947–1965) 1965 жылы металлға тапсырылды Мобери (бұрын Скрантон) PF 63 (1944–1946) Металлға тапсырылды, 1947 Ноксвилл PF 64 (1944–1946) Доминикан теңіз күштеріне Presidente Peynado (кейін Capitán General Pedro Santana) доминикан фрегаты ретінде (1947–1979) 1979 жылы металлға тапсырылды Юнионтаун (бұрын Чаттануга) PF 65 (1944–1945) Аргентина теңіз күштеріне ARA Sarandí ретінде (1947–1968) Белгісіз Ридинг PF 66 (1944–1946) Аргентина теңіз күштеріне ARA Heroína ретінде (1947–1966) 1966 жылы металлға тапсырылды Пиория PF 67 (1945–1946) Куба теңіз күштеріне Antonio Mac...