Кіріспе
Проекция экранында немесе басқа дисплейде бейнелер сериясын көрсету. Слайд-шоу – проекция экранында немесе электрондық дисплей құрылғысында, әдетте алдын ала реттелген тәртіппен, бейнелердің (слайдтардың) көрсетілімі. Аудармалар автоматты түрде белгілі бір интервалмен немесе жүргізуші немесе көрермен арқылы қолмен басқарылуы мүмкін. Слайд-шоулар бастапқыда слайд-проектор арқылы экранға проекцияланған жеке фотосуреттерден тұратын. Видео немесе компьютерлік негіздегі визуализацияда, онда слайдтар жеке физикалық нысандар емес. Слайд-шоу тек эстетикалық ләззат алу үшін немесе көркемдік құндылығы үшін бейнелерді көрсетуі мүмкін, кейде оларға сипаттама немесе мәтін қосылмайды, ал кейде ауызша айтылған ақпаратты, идеяларды, түсініктемелерді, шешімдерді немесе ұсыныстарды түсіндіруге немесе күшейтуге қолданылады. Слайд-шоулар кейде жүргізушілер карусельдік слайд-проектор немесе проектор сияқты құралдарды қолданады, бірақ қазір электрондық бейне дисплейі және презентациялық бағдарламаны іске қосатын компьютерді пайдалану кең таралған.
A slide show, or slideshow, is a presentation of a series of still images (slides) on a projection screen or electronic display device, typically in a prearranged sequence. The changes may be automatic and at regular intervals or they may be manually controlled by a presenter or the viewer. Slide shows originally consisted of a series of individual photographic slides projected onto a screen with a slide projector. When referring to the video or computer based visual equivalent, in which the slides are not individual physical objects. A slide show may be a presentation of images purely for their own visual interest or artistic value, sometimes unaccompanied by description or text, or it may be used to clarify or reinforce information, ideas, comments, solutions or suggestions which are presented verbally. Slide shows are sometimes still conducted by a presenter using an apparatus such as a carousel slide projector or an overhead projector, but now the use of an electronic video display device and a computer running presentation software is typical.
Тарих
Слайд-шоулардың бастауы 1600 жылдары, шыныға қолмен боялған кескіндер алғаш рет «сиқырлы фонарь» арқылы қабырғаға проекцияланған кезде басталды. 1700 жылдардың соңына қарай, шоумендер көрермендерді фантасмагория деп аталатын танымал ойын-сауық түрінде, түсініксіз көріністермен таң қалдыру үшін сиқырлы фонарьларды пайдаланды. Күн сәулесі, шамдар және майлы шамдар ғана қол жетімді жарық көздері болды. Жаңа, әлдеқайда жарық жасанды жарық көздерінің пайда болуы кескіндерді проекциялаудың практикалық қолданылуының жаңа әлемін ашты. 1800 жылдары әңгіме айту немесе лекция оқу үшін қолмен боялған шыны «шамырандар» сериясы кейде көрсетілетін. Ойын-сауық және білім беру салаларында ғасыр бойында кең таралған және әртүрлі пайдаланулар дамыды. 1900 жылға қарай, шыныдағы фотосуреттер қолмен боялған кескіндердің орнын басты, бірақ қара-ақ фотосуреттер кейде мөлдір бояулармен қолмен боялған. Шамыран слайдтарын өндіру маңызды өнеркәсіпке айналды, АҚШ-та олардың өлшемдері стандартталды – биіктігі 3,25 дюйм, ені 4 дюйм, ал Ұлыбританияда және Еуропаның көп бөлігінде – 3,25 дюйм шаршы. «Сиқырлы фонарь» көрсетілімдері үйде де танымал болды, әсіресе балалардың арасында. Кино пайда болғаннан кейін де, олар коммерциялық ойын-сауық түрлерінің қатарында сақталды. Кинотеатрларда фильмдер арасында көбінесе «суреттелген әндер» орындалатын, ол қауымдық ән салу болатын, ал әндердің сөздері мен иллюстрациялары проекцияланған шамыран слайдтары арқылы ұсынылатын. Театрлар жарнамалық слайдтар мен «Айымдар, өтініш, бас киімдеріңізді шешіңіздер» сияқты хабарларды көрсету үшін де фонарьларды пайдаланды. 1936 жылы 35 мм Kodachrome түсті пленкасы енгізілгеннен кейін, фильмнің өте кішкентай мөлдір кескіндеріне жақсы сәйкес келетін жаңа стандартты 2×2 дюймдік (5×5 см) миниатюралы шамыран слайд форматы құрылды. Жарнамада «сиқырлы фонарь» терминологиясы қарапайымдастырылды, сондықтан кадрланған пленкалар жай ғана «слайдтар» деп аталатын, ал оларды көрсетуге арналған фонарь – «слайд проекторы» болды. Үйдегі слайд-шоулар 1950-1960 жылдары орта таптың американдық үйлерінде кең таралған құбылыс болды. 2×2 дюйм (5×5 см) металл, картон немесе пластик рамкаға орнатылған 35 мм пленкадағы кескін әлі күнге дейін ең көп таралған фотослайд форматы болып табылады.
Қолданылуы
Жақсы ұйымдастырылған слайд-шоу спикерге ауызша баяндамасына визуалды бейнелерді қосуға мүмкіндік береді. "Бір сурет мың сөзден құнды" деген ежелгі нақыл шындыққа жақын, себебі бір ғана сурет спикерді сипаттамалы мәліметтерді толық баяндаудан сақтай алады. Кез келген қоғамдық сөйлеу немесе лекция сияқты, сәтті слайд-шоу жасау үшін белгілі бір талант, тәжірибе және дайындық қажет. Презентациялық бағдарламалық құралдар көбінесе бизнес саласында қолданылады, онда күн сайын миллиондаған презентациялар жасалады. Оның тағы бір маңызды қолданыс аймағы – оқу процесі, әдетте динамикалық аудиовизуалды презентация жасау мақсатында. Презентацияның барлық маңызды тұстары слайдтарға түсіріліп, сөздік сөйлеуге қоса қолданылады. Слайд-шоулар көркемдік мақсаттар үшін де қолданылады, мысалы, экранды сақтағыш ретінде, музейдегі көрмелер үшін динамикалық бейнелерді көрсетуге немесе инсталляциялық өнерде пайдалануға болады. Дэвид Берн сияқты суретшілер PowerPoint арқылы өнер туындыларын жасаған. Слайд-шоулар анимация мен ойындар жасау үшін де қолданылған.
Өнер саласында
1960 жылдардың соңынан бері бейнелеу өнерінің суретшілері слайд-шоуларды музейлер мен галереяларда бір әрекет немесе зерттеу туралы нақты ақпарат беру үшін немесе оны феноменологиялық форма ретінде пайдалануда. Балтимор өнер мұражайында ұйымдастырылған «Слайд-шоу» көрмесінің кіріспесінде айтылғандай: «Слайд-проектордың қарапайым технологиясы және 35 мм түсті мөлдір фильм арқылы суретшілер проекцияланған суреттер, мәтіндер мен кескіндерді үлкейту арқылы кеңістікті өзгертуге мүмкіндік беретін құрал тапты». Кейбір суретшілер міндетті түрде 35 мм немесе түсті слайдтарды қолданбаса, ал Роберт Барри сияқтылар тіпті кескіндерден бас тарып, мәтіндерге көшкенімен, көбінесе 35 мм түсті фильмдік слайдтар қолданылады. Кескіндерге жазбаша мәтін бірге қоса берілуі мүмкін, ол бір слайдта немесе титр ретінде болады. Джеймс Коулман және Роберт Смитсон сияқты суретшілер слайд-презентацияларында дауыс қосып пайдаланған. Слайд-шоуларды сурет салу және мүсін жасау сияқты басқа медиа қолданатын суретшілер де өз жұмыстарын көпшілікке ұсыну үшін пайдаланған. Соңғы жылдары жас суретшілердің арасында слайд-шоуларды қолдану артып келеді. «Slideluck Potshow» коммерциялық емес ұйымы әлем бойынша слайд-шоу іс-шараларын өткізеді, онда әуесқой және кәсіби суретшілердің, фотографтардың және галерея иелерінің туындылары көрсетіледі. Іс-шараға қатысушылар тамақ әкеліп, аспаздық кеш өткізеді, содан кейін слайд-шоу басталады. Өз жұмыстарында слайд-шоуларды қолданған танымал суретшілердің қатарында Бас Ян Адер, Фрэнсис Элис, Ян Диббетс, Дэн Грэм, Родни Грэм, Нан Голдин, Луиза Лоулер, Ана Мендиета, Джонатан Монк, Дэннис Оппенхайм, Аллан Секула, Кэри Янг және Кшиштоф Водицко бар.
Цифрлық
Цифрлық фотосуреттерден жасалған слайд-шоуларды клиенттердің фотосуреттері, музыкасы, үйлену тойына шақыру қағаздары, туған күні туралы хабарламалар немесе кез келген басқа сканерлене алатын құжаттар арқылы тапсырыс бойынша жасауға болады. Кейбір өндірушілер мұндай DVD-дискілерді жаңа фотомонтаж деп атайды. Слайд-шоуларды DVD-де ғана емес, сонымен қатар HD бейне форматында және компьютерде орындалатын файлдар түрінде жасауға болады. Фотосуреттерден слайд-шоу жасау бағдарламалық жасақтамасы электрондық цифрлық слайд-шоуларды жасауды жеңілдетіп, қымбат түсті фильмдердің қажеттілігін жойды, тек цифрлық камера мен компьютерді қана талап етеді. Фотосуреттерден слайд-шоу жасау бағдарламалары көбінесе тек суреттерді көрсетуден асып түсетін мүмкіндіктер ұсынады. Оларға көшу эффектілерін, панорамалау және жақындату эффектілерін, бейнеклиптерді, фондық музыканы, дыбыс қосуды, суреттерге түсіндірмелерді және тағы да басқаларын қосуға болады. Осылайша, компьютерлік бағдарламаны пайдалану арқылы презентацияны басқаша мүмкін емес жолмен жетілдіруге болады. Аяқталған слайд-шоуды DVD-ге жазып, оны сыйлық ретінде немесе архивке сақтау үшін пайдалануға болады, ал кейіннен оны қарапайым DVD-плеер арқылы көруге болады.
Веб-базалық слайд-шоу
Веб-базалық слайд-шоу – интернет-браузер арқылы ойнатылатын (көрілетін немесе көрсетілетін) слайд-шоу. Кейбір веб-базалық слайд-шоулар презентациялық бағдарламалардан жасалады және оларды өзгерту қиын болуы мүмкін (көбінесе бұл қасақана болмайды). Ал басқалары слайд-шоуды оңай өңдеуге және өзгертуге мүмкіндік беретін шаблонды ұсынады. Толыққанды презентациялық бағдарламамен салыстырғанда веб-базалық слайд-шоулардың мүмкіндіктері көбінесе шектеулі. Веб-базалық слайд-шоу әдетте HTML, JavaScript және CSS кодтарымен (файлдармен) құрылады немесе жазылады.