Кіріспе

Манчестердегі өнер галереясы, бұрын Манчестер қалалық өнер галереясы, Англияның Манчестер қаласының орталығындағы Мосли көшесінде орналасқан мемлекеттік өнер мұражайы. Галереяның негізгі ғимараты 1823 жылы білімді қоғам үшін салынған. Бүгінде оның коллекциясы үш байланысқан ғимаратты алып жатыр, олардың екеуі сэр Чарльз Барридің жобасы бойынша салынған. Барридің екі ғимараты да ескерткіштер тізіміне енген. Оларды байланыстыратын ғимарат RIBA конкурсымен ұйымдастырылған архитектуралық байқаудың нәтижесі бойынша Хопкинс архитекторларымен жобаланды. 2002 жылы галерея жүргізген ірі қайта жаңарту және кеңейту жобасынан кейін ол ашылды. Манчестер өнер галереясына кіру тегін, аптаның алты күні жұмыс істейді, дүйсенбі күндері жабық. Галереяда жергілікті және халықаралық маңызы бар көптеген туындылар сақталған, коллекцияда 25 000-нан астам зат бар. 2014 жылдың сәуір айында жарияланған мәліметтерге сәйкес, бір жыл ішінде мұражайды жарты миллионнан астам адам барып көрген.

Манчестер корольдік институты

Манчестер Корольдік институты 1823 жылы құрылған ғылыми қоғам болды. Ол қазіргі Мұсли көшесіндегі өнер галереясының негізгі галерея ғимаратында орналасқан. Коллекциясы үшін алғаш рет сатып алынған зат – Джеймс Норткоттың «Мур» (танымал қара актер Айра Олдридждің портреті) 1827 жылы алынған.

Басқару

Галереяны Манчестер қалалық кеңесінің бөлімі, Фоллоуфилдтегі Плат Холлға да жауапты Манчестер қалалық галереялары басқарады. Алистер Хадсон галереялардың директоры, сонымен қатар Манчестер университетінің Уитворт өнер галереясының директоры. Ол 2018 жылы кеңес пен университет арасындағы ынтымақтастық нәтижесінде бірлескен директор атанды. Галереяның бюджеті кеңес тарапынан бақыланады, бірақ Манчестер өнер галереясы қоры да қаржыландырады – бұл оның жұмысын қолдайтын қайырымдылық ұйымы (тіркелген қайырымдылық нөмірі 1048581). Қор компаниялардан, жеке тұлғалардан және гранттарды ұсынатын трасттар мен қорылардан қажетті қаржының шамамен жартысын тартады. Галерея қазіргі уақытта күн сайын ашық, ал әр айдың бірінші сәрсенбісінде сағат 21:00-ге дейін жұмыс істейді.

Сәулет

Манчестер өнер галереясы үш үйлесімді ғимаратта орналасқан. Мосли көшесіне беткейлеген Қалалық өнер галереясы ғимараты 1824 және 1835 жылдар аралығында жобаланып, салынған. Бұл ғимарат бастапқыда Манчестер Корольдік институтының орны болған. Грек иония стилінде сәулетші сэр Чарльз Барри жобалаған ғимарат қазір І санаттағы ескерткіш болып саналады. Екі қабатты галерея көтеріңкі постаментте орналасқан тікбұрышты жоспарға сәйкес, тас қаланған. Шатыры үздіріссіз тісті карнизбен және қарапайым парапетпен жасырылған. Оның 11 бөліктен тұратын қасбетінде екі үш бөліктен тұратын бүйірлік қанаттары мен алты иониялық бағанасы бар орталық бес бөліктен тұратын алғы портик бар. Парапеттің артында кіреберіс залының үстіндегі шамшыраққа айналған кішкентай терезелері бар мансарда орналасқан. Манчестер Афинаейы, сондай-ақ Барридің жобалауымен 1837 жылы салынған, ал 1938 жылы қосымша кеңістік үшін Манчестер корпорациясы сатып алған. Ол ІІ* санаттағы ескерткіш және итальяндық Палаццо стилінде салынған. Афинаей Принцесса көшесіне қарап тұр. 1994 жылдың қараша айында RIBA конкурстарымен ұйымдастырылған сәулеттік дизайн бойынша конкурс жарияланды, мақсаты – қолданыстағы тарихи галереяны және Афинаейды жаңарту және оларды автотұрақ орнындағы жаңа ғимаратпен байланыстыру. Конкурсқа 132 сәулетші қатысты, олардың алтауы финалдық кезеңге іріктеліп алынды. Майкл Хопкинс және серіктестері 1995 жылдың қаңтар айында жеңімпаз деп жарияланды. Жаңа қосымша ғимарат "алғашқы ғимараттың керемет және әдемі интерьері негіссіз бұзылды" деп сынға ұшырады және 2002 жылы жылдың ең нашар жаңа ғимараты үшін сэр Хью Кассон сыйлығын жеңіп алды.

Жинақтар

Галереяда 2000-нан астам майлы сурет, 3000 акварель және суреттер, 250 мүсін, 90 миниатюра және 1000-ға жуық гравюрадан тұратын көркем өнер коллекциясы бар. Ол 13 000-нан астам сәндік өнер бұйымдарына ие, соның ішінде керамика, шыны, эмаль, жиһаз, металл бұйымдары, қару-жарақ, қабырға жабындары, қуыршақ үйлері және осыған байланысты заттар кіреді. Ең көне зат – шамамен б.з.д. 1100 жылға жататын египеттік канопа ыдысы. Манчестер өнер галереясы Виктория дәуірі өнерінде, әсіресе Рафаэльге дейінгі бауырластық пен Виктория дәуірі сәндік өнерінде ең мықты. Галереяда француз импрессионисі Пьер Адольф Валеттің бірнеше туындылары бар; ол 20 ғасырдың басында Манчестерде сурет салған және сабақ берген. Оның Манчестердегі тұманды көшелер мен каналдардың кейбір суреттері қойылған. Сол бөлмеде Сезаннның суреті де ілінген, оның тұманды француздық өзен көпірі мен Валеттің көпірі арасындағы ұқсастық пен тақырыптағы ортақтық, таза ауа заңына дейінгі Манкуни тұманындағы көрініс екені көрсетілген. Л. С. Лоури Валеттің шәкірттерінің бірі болды және импрессионизмнің Лоуриге тигізген әсерін галереяда көруге болады, онда екі суретшінің суреттері бірге ілінеді. Лоуридің көптеген жергілікті жұмыстары Солфордтағы Лоури галереясының коллекциясында болғанымен, Манчестер өнер галереясында Лоуридің 1954 жылғы «Пикадилли бақтары» суреті қойылған. Музейде Манчестерде туған британдық импрессионист суретші Уинфорд Дьюхерстің «Пикник» (1908) туындысы бар. Хюльмде туған Энни Суиннертон коллекцияда 16 картинамен, ал Манчестер өнер мектебіндегі замандасы Сьюзан Дейкре 17 картинамен ұсынылған. Суреттерден басқа, мұражайда шыны, күміс бұйымдар мен жиһаз коллекциясы бар, соның ішінде Виктория дәуірінің архитекторы және дизайнері Уильям Бурджестің төрт данасы бар. 2018 жылдың қаңтар айында галерея Джон Уильям Уотерхаустың «Гилас және нимфалар» (1896) картинасын алып тастады, бұл әйелдердің денелерін қалай бейнелеу керектігі туралы пікірталас тудыру үшін бос орын қалдырды. Келушілер өз пікірлерін білдіру үшін жапсырма қағаздар берілді. Галереяның бұл әрекеті цензура, пуритандық көзқарас және саяси дұрыстыққа қарсы айыптаулармен күшті қарсылық тудырды. Музей «жауаптың күштілігіне таң қалды» және картина бір аптадан кейін қайтадан ілінді. Бұл шара Метрополитен өнер мұражайының Бальтустың жасөспірім қыз суреті бейнеленген картинасын алып тастау туралы өткізілген сәтсіз науқанынан екі ай кейін жасалды.