Француз ділдары және Гавайи архиепискапы Гұлстан Ропер
Gulstan Ropert
Гүлстан Ропер – Гавайи аралдарының апостолдық викарийі (1892-1903). Француз ділмбасы, католик шіркеуінің қайыршысы, өмірбаяны мен қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз епископы Гулстан Роперт, СС. Си Си, (30 тамыз 1839 – 4 қаңтар 1903) Иса мен Марияның қасиетті жүректері қауымының мүшесі, 1892 жылдан 1903 жылға дейін Гавай аралдарының апостольдық викариатының үшінші апостольдық викариат қызметін атқарды – қазіргі Рим-католик Гонолулу дінбасылығы.
French bishop
Gulstan Ropert, SS. CC., (August 30, 1839 January 4, 1903) of the Congregation of the Sacred Hearts of Jesus and Mary served as the third vicar apostolic of the Apostolic Vicariate of the Hawaiian Islands now the Roman Catholic Diocese of Honolulu, from 1892 to 1903.
Ерте өмір
Францияда, Бретаньдағы Морбиан департаментінің Сент-Жильдас-де-Рюйс қаласында дүниеге келген. Франсуа Ропер 20 жасында Иса және Мәриямның қасиетті жүректері конгрегациясына қосылып, Гүлстан есімін қабылдады. 1866 жылдың 26 мамырында 26 жасында дін қызметкеріне бекітілді. Ол Хавай Корольдігіне Викариатқа көмектесу үшін жіберілді және 1868 жылдың 9 маусымында Гонолулуға келді. 1873 жылы ол Молокай аралында қызмет етуге ерікті үш дін қызметкерінің бірі болды; қалғандары Бонифаций Шеффер, Руперт Лаутер және Дамиен Де Вестер еді, солардың ішіндегі соңғысы таңдалып алынды. Ропер 1883 жылдың 2 қазанына дейін Гавайи аралындағы Хамакуа ауданына жетекшілік етті, содан кейін Вайлуку миссиясына тағайындалды. 1891 жылы Вице-провинциал қызметіне тағайындалғаннан кейін Вайлукудан Гонолулуға кетті.
Born in France at Kerfago, St. Gildas de Rhuys, Morbihan, in Brittany, he was baptized as François. François Ropert entered the Congregation of the Sacred Hearts of Jesus and Mary at age 20 and took the name Gulstan. He was ordained to the priesthood on May 26, 1866, at the age of 26. He was sent to the Kingdom of Hawai‘i to assist the Vicariate, arriving in Honolulu on June 9, 1868. In 1873, he was one of three priests to volunteer to serve in Molokai; the others were Boniface Shäffer, Rupert Lauter, and Damien De Veuster, the last of whom was selected. Ropert was in charge of the Hamakua district on the island of Hawai‘i until October 2, 1883, when he was assigned to the Wailuku mission. He left Wailuku for Honolulu in 1891 having been appointed Vice Provincial.
Епископтық қызметке көтерілу
М.С. Коэкманның 1892 жылғы 22 ақпандағы қазасынан кейін, әке Роперт жоғары тұрғандарынан Апостольдық викарий болып тағайындалмауын қанағаттандырып өтінді. Бас настоятель, отец Боскет, отец Роперттің өтінішіне құлақ аспай, оны 1892 жылғы 22 сәуірде провинциал етіп тағайындады және М. Коэкманның қазасынан босаған Апостольдық викарий лауазымына кандидат ретінде ұсынды. 1892 жылғы 3 маусымда Гавай аралдарын басқаруға тағайындалғандығы туралы бұйрық алғаннан кейін, әке Роперт Сан-Францискоға жол тартты, онда 25 қыркүйекте 53 жасында Панополис титулдық епископтығының епископы ретінде Санкт-Мария соборында архиепископ Патрик Уильям Риордан, Солт-Лейк-Сити епископы Лоуренс Сканлан және Монтерей-Лос-Анджелес епископы Франсиско Мора и Боррелл қатысуымен киеліленді. М. Роперт көгілдір түсті епископтық гербін қабылдады, онда Ауренің әулие Аннасы бейнеленген, күміс түсті А.М. (Аве Марияны білдіреді) әріптерімен бірге, ал ұраны – Tuus sum ego, salvum me fac (Зәбүр 118: 94, яғни, мен сенікімін, мені құтқара гөр) болды. Епископтық қызметінің кезінде М. Роперт 1893 жылы Гавайи Корольдығының құлатылуына және Гавайи қант өнеркәсібі үшін жұмысшылардың үнемі көшіп келуіне куә болды. Ол Хонолулуда дін қызметкерлері үшін екі қабатты ағаштан жасалған жаңа тұрғын үй салды, оның барлық жағы верандамен қоршалған, тек артқы жағы ғана ерекшеленді. Кейіннен ескі саз үйі бұзылып, оның орнына Нотр-Дам де ла Пайкс (Біздің Бейбітшілік Анамыз) мүсіні орнатылды, ол 1893 жылғы 24 желтоқсанда, Гавай аралдарынан алғашқы апостолдық префект М. Алексис Бачелоттың алғашқы қуғынының алпыс екінші жылдығында киеліленді.
After Msgr. Koeckemann's death on February 22, 1892, Father Ropert earnestly begged his superiors not to be nominated as Vicar Apostolic. Superior General Father Bosquet ignored Father Ropert's request and appointed him as Provincial on April 22, 1892, and recommended that he be a candidate for the office of Vicar Apostolic left vacant by the death of Msgr. Koeckemann. Having received the bull of his nomination to lead the Hawaiian Islands on June 3, 1892, Father Ropert embarked for San Francisco where he was consecrated in Saint Mary's Cathedral as a bishop of the titular see of Panopolis on September 25 at the age of 53 by Archbishop Patrick William Riordan, assisted by Bishop Lawrence Scanlan of Salt Lake City and Bishop Francisco Mora y Borrell of Monterey Los Angeles. Msgr. Ropert adopted an episcopal coat of arms of azure, containing a Saint Anna of Auray, accompanied by the letters A. M. (standing for Ave Maria) in silver with his motto being Tuus sum ego, salvum me fac (from Psalm 118: 94, meaning, I am yours, save me). During his episcopate, Msgr. Ropert witnessed the overthrow of the Hawaiian Kingdom in 1893 and the continuing migration of workers for the Hawaiian sugar industry. He built a new residence for the clergy in Honolulu, a wooden two story building, flanked on all sides, except the rear, by a veranda. Subsequently. the old adobe house was torn down and on its site was placed a statue of Nôtre Dame de la Paix (Our Lady of Peace), which he blessed on December 24, 1893, the sixty second anniversary of the first expulsion from the Hawaiian Islands of the first prefect apostolic, Msgr. Alexis Bachelot.
Құпия қоғамдар және католик жас жігіттер институтының құрылуы
М. Роперттің бейбітшіл мінезі оны 1894 жылғы 24 маусымдағы Қасиетті Офистің Odd Fellows, Knights of Pythias және Sons of Temperance құпия қоғамдарын айыптау туралы шешімін өз викариатында күшіне енгізуге кедергі келтірді. Қасиетті Тақтың құжаттары АҚШ-тың католик епископтарына жолданған еді, ал оның сотталған ұйымдарға мүше болған өзінің епархиялық католиктерін алаңдатпау ниеті оны тыйым АҚШ-қа ғана қатысты деген ойға жетеледі (Сан-Франциско архиепискобы Риордан бұл пікірді растады). Пикпус орденінің Бас басқарушысының кеңесімен М. Роперт кейіннен Римнің жарлығын жариялап, Қасиетті Тақтың құпия қоғамдарды айыптауын Гавайи аралдарына да қатысты етті. Осы қоғамдардың мүшелігіне қарсы тиімді күресу үшін М. Роперт Жастар институтының үш кеңесін құруға қолдау көрсетті.
Msgr. Ropert's peace loving nature made him hesitate in enforcing in his vicariate the condemnation by the Holy Office of the secret societies of the Odd Fellows, the Knights of Pythias, and the Sons of Temperance on June 24, 1894. The documents of the Holy See were addressed to the Catholic Bishops of the United States and his wish not to disturb the Catholics of his jurisdiction who were members of the condemned organizations inclined him to the opinion (confirmed by Archbishop Riordan of San Francisco) that the proscription was limited to the United States. On the advice of the Superior General of the Picpus Fathers, Msgr. Ropert later published the Roman decree and extended the Holy See's condemnation of the secret societies to include the Hawaiian Islands. To better counteract membership in these societies, Msgr. Ropert supported the establishment of three councils of the Young Men's Institute.
Калаупапа қонысындағы медбикелер
1895 жылы Римге алғашқы сапары алдында М. Роперт Корнелиус Лимбург әкесін өзінің провикары етіп тағайындады. Содан кейін ол Францияға Хьюберт Стейперс әкесімен және португалдық Питер Аленкастр (кейін епископ Стивен Аленкастр) есімді жас жігітпен бірге аттанды. Питер Бельгиядағы Лувен қаласында дін қызметкері болу үшін оқуын бастады. Саяхаты барысында М. Роперт өзінің диоцезінің дін қызметкерлеріне деген құрметін олардың отбасыларын аралап көрсетті, бұл оны Франция, Германия, Бельгия және Нидерланды арқылы саяхаттауға итерді. Ол 1895 жылғы 16 қарашада Хонолулуға қайтып келді, ол кісіге Қалаупапаға баратын, қайтыс болған әйгілі Демьянның інісі, Памфиль деВеустер әкесі, бір хорлық және төрт лайк бауырлас қосылды. Денсаулық сақтау кеңесімен келісім бойынша, бауырластарға Калаупападағы Епископ үйінің тәрбиесі тапсырылды. Памфиль әкесінің жолын жалғады, бірақ ол келген кезде қарт және білімді адам болғандықтан, жаңа ортаға бейімделе алмады және 1897 жылғы 25 тамызда Бельгияға оралды.
Prior to his first ad limina visit to Rome in 1895, Msgr. Ropert appointed Father Cornelius Limburg as his pro Vicar. He then left for France in the company of Father Hubert Stappers and a Portuguese youth, Peter Alencastre (later Bishop Stephen Alencastre) who was to begin his studies for the priesthood at Louvain in Belgium. During his voyage, Msgr. Ropert showed his devotion to the priests of his jurisdiction by paying a visit to each one's family which caused him to journey through France, Germany, Belgium and the Netherlands. He returned to Honolulu on November 16, 1895 accompanied by Father Pamphile deVeuster, the brother of the late Father Damien, one choir brother and four lay brothers, all destined for the Kalaupapa Settlement. According to arrangements made with the Board of Health, the brothers were given the care of the Bishop's Home for Boys in Kalaupapa. Father Pamphile followed in his brother's footsteps, but being an elderly, scholarly man at the time of his arrival, he could not get accustomed to the surroundings and returned to Belgium on August 25, 1897.
Викариаттағы католиктік білім беру
М.М. Роперттің өз отарының католиктік біліміне үздіксіз қамқорлығы, оны Францискан қарындастарына тапсырылған Хилодағы қыздар мектебін ашуға жетеледі; Гонолулуда ол Сент-Луис колледжімен байланысты ер балаларға арналған тегін мектеп (Сент-Франциск мектебі) құрды (1893 жылдың қыркүйегі). Ол сондай-ақ, Қасиетті Жүректер қарындастары үшін жаңа бетон ғимарат салды (1901). М.М. Роперттің епископтық қызметі кезінде, 1898 жылғы Париж шарты испан-американ соғысын тоқтатты, нәтижесінде Филиппин, Гуам және Пуэрто-Рико АҚШ-қа қарады. Бұл маңызды оқиға испан империясының қалдықтарынан – басым көпшілігі католиктерді құрайтын Филиппин, Пуэрто-Рико және Гуам елдерінен Гавайидегі қант өнеркәсібі үшін жұмысшылардың көшіп келуіне жағдай жасады.
Msgr. Ropert's continuing concern for Catholic education of his flock led him to erect a girls' school in Hilo entrusted to the Franciscan sisters; in Honolulu he also established a free school for boys (St. Francis School) in connection with St. Louis College (September 1893). He also provided a new concrete schoolhouse for the Sisters of the Sacred Hearts (1901). During Msgr. Ropert's episcopate, the Treaty of Paris in 1898 effectively ended the Spanish–American War, with the loss of the Philippines, Guam and Puerto Rico to the United States. This seminal event would lay the groundwork for the migration of workers for the sugar industry in Hawai‘i from the vestiges of the Spanish empire in the predominantly Roman Catholic Philippines, Puerto Rico and Guam.
Атамыз Венделин Моеллер және Денсаулық сақтау басқармасы
1901 жылдың 4 желтоқсанында Пилипо Микила мен Калани Калаупапа Хансен ауруымен күресу орталығынан Денсаулық сақтау кеңесінің ережелерін бұзып шығып кетті. Жергілікті полиция капитаны олардың қой ұрлағанын ойлап, Калаупапаға оралғанда тұтқындап, түрмеге қамады. Калани кінәсін мойындады және жарықтандырылған камераға орналастырылды. Микила кінәсін жоққа шығарды, ал жаза ретінде терезесі жоқ, салыстырмалы түрде қараңғы және нашар желдетілетін камераға жабылды. 1902 жылдың 12 наурызына дейін оған ешқандай айып тағылмады және жазбаша шағым да түспеді. Ол тұтқындалған кезде Хансен ауруының өршіген кезеңінде болды және қамауда күйі нашарлап кетті. Аталған күні оны өз мүшелері болып табылатын бірлестіктің өкілдері үйіне алып кетті. Алты күннен кейін қайтыс болды. Түрмеден шығар алдында оған тиісті күтім көрсетілмеді, медициналық көмек те көрсетілмеді. Осы қатыгездік пен заңсыздық туралы бас прокурорға шағымдар түсті, ал тергеуден кейін орталықтың бастығы К.В. Рейнольдс және жергілікті дәрігер доктор Оливер қызметтік немқұрайлылық жасағаны үшін босатылды. Денсаулық сақтау кеңесі осы шараларды қабылдаған сол отырыста, Ата Венделин Моеллердің (Ата Дамиен қайтыс болғаннан бері Калаупапаға жауапты діни қызметкер) қызметтен босатылуы Калаупападағы емделушілердің келісімін және мүдделерін арттыратыны және Панополис епископы Құрметті Гульстаннан оны дереу босатып, бос орынды толтыру үшін басқа діни қызметкерді тағайындауды сұрауға болатыны туралы шешім қабылданғаны қоғам үшін таң қалдырды. М. Роперт кейіннен Кеңеске Ата Венделинге қарсы ресми жазбаша айыптамалар дәлелденгеннен кейін ғана олардың шешімімен әрекет ететінін хабарлады. Бірақ Кеңес айыптама қоюдан бас тартты, М. Ропертке Ата Венделиннің орталықта болуға рұқсаты 1902 жылдың 10 маусымынан бастап күшін жоятынын мәлімдеді. Кейіннен суперинтендант Рейнольдстың Ата Венделин өзінің басқаруына араласып жатыр деп айыптап, Кеңеске шағым түсіргені белгілі болды. Ата Венделин Денсаулық сақтау кеңесіне емес, орталықтағы әйел алу мен неке бұзудың ұятты әдепсіздігіне және шұғыл қажеттіліксіз демалыс күні жұмыс істеуге қарсы уағыз айтқандығын мойындады. Денсаулық сақтау кеңесінің іс-әрекеттеріне қарсы Жергілікті басқару партиясы, әртүрлі католик қоғамдары, португалдық қоғамдар, протестанттық пасторлар одағы наразылық білдіргеннен кейін, Денсаулық сақтау кеңесі "епископқа құрмет көрсету және католик миссиясының қайырымдылық мақсаттарын бағалау үшін, М. Роперттің Ата Венделиннің ұзақ және адал қызметін ескере отырып, оны қызметте қалдыру туралы өтініші қабылдансын, бірақ Ата Венделин болашақта тек діни міндеттерін орындауы керек" деген шешім қабылдады. Ата Венделин М. Роперттің күш-жігерін бағалап, "әдепсіздікке және демалыс күнін бұзуға қарсы уағыз айтпай, діни міндеттерін қатаң орындай алмайтынын" мәлімдеді және М. Ропертті оны қызметтен босатуды сұрады. 1902 жылдың 23 қыркүйегінде М. Роперт Ата Венделиннің өтінішін қабылдап, оның орнына Хило миссиясының басшысы Ата Максимин Андрені тағайындады.
On December 4, 1901, Pilipo Mikila and Kalani, left the Kalaupapa Hansen's Disease Settlement in violation of the regulations of the Board of Health. The local police captain, believing that they had been stealing sheep, arrested them on their return to Kalaupapa and put them in jail. Kalani made a confession and was put in a light airy cell. Mikila denied guilt and as a punishment, was put in a cell with no outside window, comparatively dark and poorly ventilated. Until March 12, 1902, he was not arraigned on any charge and no written accusation was made against him. He was in an advanced state of Hansen's disease when arrested and grew even worse during his detainment. On the aforementioned date, he was taken home by the members of a society to which he belonged. He died six days later. He had no proper care before leaving the jail, and no medical attention. Complaints were made about this heartless and illegal treatment to the attorney general and after an investigation, C. W. Reynolds, the superintendent of the settlement, and Dr. Oliver, the local physician were discharged for official neglect. It was a surprise to the public that at the same meeting of the Board of Health where these actions were taken, it was similarly resolved that "the harmony and interests of the leper settlement would be promoted by the removal of Father Wendelin Moeller (the priest in charge of Kalaupapa since Father Damien's death) and that the Right Reverend Gulstan, Bishop of Panopolis, be requested to remove him forthwith and appoint some other priest to fill the vacancy made thereby." Msgr. Ropert subsequently informed the Board he would comply with their resolution when formal written charges against Father Wendelin had been served and proven. The Board refused to file charges, but informed the Msgr. Ropert that Father Wendelin's permit to remain at the settlement would be revoked as of June 10, 1902. It was later disclosed that Superintendent Reynolds had filed complaints with the Board accusing Father Wendelin of interfering with his management; Father Wendelin admitted having preached, not against the Board of Health, but against the shameful immorality of concubinage and adultery at the settlement, and the performance of public work to be done on Sunday without any urgent necessity. After considerable public outrage at the actions of the Board of Health by the Home Rule Party, the various Catholic societies, the Portuguese societies, the Protestant Ministerial Union, the Board of Health resolved "out of respect for the Bishop and in appreciation of the charitable objects of the Catholic mission at the settlement, this request (by Msgr. Ropert to retain Father Wendelin in view of his long and faithful services at the Kalaupapa Settlement) be granted on the distinct understanding that Father Wendelin attend strictly to his clerical duties in the future " Father Wendelin, appreciative of Msgr. Ropert's efforts opined that he could not "strictly adhere to his clerical duties" without preaching against immorality and the breaking of the Sabbath, and requested that Msgr. Ropert relieve him of his charge. On September 23, 1902, Msgr. Ropert granted Father Wendelin's request and replaced him with Father Maximin André, head of the Hilo mission.
Соңғы жылдар
М.М. Роперт 1898 жылдың қыркүйегінен бері ауырған асқазан қатерлі ісігіне қарамастан, кең көлемде пасторлық сапарлар жасады. 1902 жылдың жазында ол Сан-Францискоға және Калифорнияның оңтүстігіне іс бабымен және денсаулығын жақсарту үшін сапар шекті. Бірақ ол жағдайынан түзелмей қайтып келді және 1903 жылдың 4 қаңтарында қайтыс болды. Ол Гонолулу қаласының орталығындағы 839А Оңтүстік Кинг көшесіндегі католиктік зиратқа жерленді.
Msgr. Ropert engaged in extensive pastoral visitation notwithstanding the pain caused by a stomach cancer he endured since September 1898. In summer of 1902, he made a trip to San Francisco and lower California partly for business and partly for the benefit of his declining health. He returned, no better, and succumbed to his illness on January 4, 1903. He was buried in the Honolulu Catholic Cemetery at 839A South King Street, in downtown Honolulu.