Кіріспе

АҚШ Әуе күштерінің әскери қызметшісі Шон Бейкер 2003 жылы Гуантанамодағы Әскери-теңіз базасында оқу-жаттығу кезінде жарақат алды және соңынан қызметтен босатылды.

Өмірбаян

Бейкер Кентукки армиясының Ұлттық гвардиясының құрамында болды. Ол Бірінші Gulf соғысында қызмет етті. 2003 жылы ол Гуантанамо атырабындағы 438-ші әскери полиция бөлімінің мүшесі болды.

Оқиға

2003 жылдың қаңтар айында Бейкерге Delta лагерінің офицері оқу жаттығуларында тұтқын рөлін ойнауды бұйырды. Нұсқау бойынша Бейкер Гуантанамодағы тұтқынның стандартты киімін – қызғылт түсті түрмелік комбинезонын өз формасының үстінен киіп, төсек астына тығылды. Осылайша, төрт (немесе бес) сарбаздан тұратын «ішкі әрекет ету күші» өзіне қарсылық көрсеткен тұтқынды камерадан қалай шығаруға болатынын жаттықты. Көтеріліске қарсы жасақтың сарбаздары оны сержантқа шабуыл жасаған нағыз тұтқын деп ойлады. Кентукки штатының WLEX телеарнасына берген сұхбатында Бейкер оны қатты ұрып-соққанын, ал бір сарбаз оның басын болат еденге тығып, тыныс алуын қиындатқанын айтты. Бейкер жаттығуды тоқтату үшін берілген қауіпсіз сөзді («қызыл») айқайлап, өзі АҚШ сарбазы екенін мәлімдесе де, сарбаз Бейкердің басын еденге соғып, оны тұншықтыруын тоқтатпады. Тек ол күрескенде түрмелік комбинезонын жыртып, астынан әскери формасын және мемлекеттік үлгідегі аяқ киімдерін көрсеткеннен кейін ғана ұрып-соғу тоқтады. Бейкер бас жарақатын емдеу үшін әскери госпитальға жеткізілді, содан кейін Портсмуттегі Әскери-теңіз ауруханасына ауыстырылды, онда ол алты күн емделді және екі апталық жарақат демалысына жіберілді. Осы демалыс кезінде Бейкер ми травмасын көрсететін күшті ұстамаларға ұшырады және Уолтер Рид әскери медициналық орталығына жіберілді, онда ол қырық сегіз күн жатты. Содан кейін ол Нью-Джерси штатының Форт-Дикс қаласындағы жерлеу тобымен жеңіл жұмысқа ауыстырылды және 2004 жылдың сәуірінде медициналық комиссиядан босатылды.

Зейнетақыға шыққаннан кейін

Бейкер өзінің оқиғасын Кентуккидегі тілшіге айтқаннан кейін, АҚШ Оңтүстік командасының өкілі оның жарақаттарының дұрыстығына күмән келтірді және оның медициналық босатылуы оқу-жаттығумен байланысты екенін жоққа шығарды. Дегенмен, Физикалық бағалау кеңесі 2003 жылдың 29 қыркүйегінде құжатта былай деді: "Мидың жарақатының себебі – әскери қызметкердің Кубаның Гуантанамо түрмесіндегі жаттығу кезінде қарсыласып, ұсталған адам рөлін ойнауы және оның түрме жасушасынан шығарылуы". Армия кейін Бейкердің жарақаттануы мен жаттығу арасындағы байланысты жоққа шығарудан бас тарды, бірақ өкіл жарақаттың тек бір бөлігінің оқиғадан туындағанын мәлімдеді. Әскери тергеу Бейкердің жарақаттануына себеп болған қандай да бір бұзушылық болмағанын анықтады. Оқу мақсатында түсірілуі тиіс болған видеожазба әлі табылмады. 2005 жылдың маусымында BBC хабарлағандай, Кентукки штатының конгрессмені Бен Чандлер "әскерилерді Бейкердің медициналық жазбаларын тапсыруға шақырды". Сол айда LA Times газеті атын атамаған бір шенеунік: "Spc. Бейкердің жарақат алғаны өкінішті, бірақ біздің әскерімізден күтетін кәсіби деңгейіміз жаттығуларымыздың мүмкіндігінше шынайы болуын талап етеді" деген сөзді келтірді.

Сот ісі

Бейкер 2005 жылғы мамыр айында Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелдке, Армия министрі Фрэнсис Харвиге және Әскери-теңіз күштері министрі Гордон Р. Инглендке және басқаларға қарсы сотқа жүгінді. Бейкер осы оқиғаның оның конституциялық құқықтарын бұзғанын мәлімдейді. Сот арқылы Бейкер 15 миллион доллар көлемінде өтемақы мен залап ақысын, сондай-ақ Армияға қайта қабылдануын сұрайды. Дегенмен, 1950 жылғы Жоғарғы Соттың "Ферес против Америка Құрама Штаттары" шешіміне сәйкес, Бейкер сотқа шағымдана алмайды. Бейкер әлі де "өзінің еліне, Армияға қызмет етуге ниетті" екенін айтты және Армия "оның мүмкіндігіне қарай жұмыс таба алады" деп мәлімдеді.