Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чарльз Джозеф Ван Деполе (27 сәуір 1846 – 18 наурыз 1892) – бельгиялық-американдық электр инженері, өнертапқыш және электр теміржолдары технологиясының пионері, соның ішінде алғашқы тоқ жинағыштың (троллейбус жолының) авторы.
Charles Joseph Van Depoele (27 April 1846 – 18 March 1892) was a Belgian American electrical engineer, inventor, and pioneer in electric railway technology, including the first trolley pole.
Бельгиядағы ерте өмір
Ван Депоэле Каролус Иосиф Вандепоэль ретінде Бельгияның Батыс Фландария провинциясындағы Лихтервельдеде, Генттен келген жиһаз жасаушы Питер Иоанн Вандепоэль мен оның әйелі Мари Терезия Алгоеттің ұлы болып дүниеге келді. Ол туғаннан үш ай өткен соң отбасы Брюггеге көшті. Жастық шағында ол электрмен қызығушылық танытып, осы салаға настолько әуестенді ki, Поперингеде оқу және тәжірибе курсын бастады. 1861 жылы колледж оқушысы кезінде ол қырық Бунсен батареясы арқылы алғашқы жарығын жасады. Кейін ол Францияның Лилл қаласына көшіп, 1864 жылдан 1869 жылға дейін Императорлық лицейдегі лекциялар мен тәжірибелерге тұрақты түрде қатысты.
Van Depoele was born as Carolus Josephus Vandepoele in Lichtervelde, Province of West Vlaanderen, Belgium, the son of Pieter Joannes Vandepoele, a furniture maker from Ghent, and his wife, Marie Theresia Algoet. Three months after his birth, the family moved to Bruges. At a young age, he dabbled in electricity, and became so thoroughly infatuated with the subject that he entered upon a course of study and experiment in Poperinghe. In 1861, while at college, he produced his first light with a battery of forty Bunsen cells. Later, he moved to Lille, France, where he attended regularly the lectures and experiments of the Imperial Lyceum from 1864 to 1869.
АҚШ-қа көшіп келу
1869 жылы ол Америка Құрама Штаттарына көшіп, Детройт қаласына қоныстанды, онда жиһаз жасау арқылы күнкөріс жасады. Электрмен айналысуын тоқтатпай, электр жарығы, электр генераторлары және электр моторларын зерттеді, соңында Ван Деполе электр өндіріс компаниясын құрды.
In 1869 he moved to the United States and took up his residence in Detroit, where he made a living by manufacturing furniture. He did not abandon his electrical pursuits, experimenting with electric lighting, electric generators and electric motors, and eventually forming the Van Depoele Electric Manufacturing Company.
Электрлік теміржолдар
1874 жылы Ван Деполе электрлі локомотивтер саласында зерттеулер жүргізе бастады. Ван Депоуэльдің алғашқы электр теміржолы 1883 жылдың басында Чикаго қаласында салынды, ал сол жылдың соңында ол сол қалада өткен көрмеде тағы бір теміржолды көрсетті. 1885 жылы ол троллей жетегін (тоқ жинағыш құрылғысын) ойлап тапты және демонстрациялады, бұл электрлік трамвайлар (трамвайлар) үшін жоғарыдағы сымдардан ток жинауға арналған құрылғы. Ол оны 1885 жылдың күзінде Торонто индустриалды көрмесінде уақытша орнатылған желіде көпшілікке таныстырды. Сол кездегі тағы бір өнертапқыш Фрэнк Дж. Спраг да осыған ұқсас идеяларды зерттеп жатқан болатын, кейде оған да троллей жетегін ойлап тапқандық айтылады. 1887 жылдың соңына қарай Солтүстік Америкада он үш қалада электр теміржолдары жұмыс істеді; осы жүйелердің тоғызы Ван Деполе жобалаған, ал электр генераторларынан рельстегі электр локомотивтеріне электр тогын жеткізу үшін әуе желілерін пайдаланған.
As early as 1874, Van Depoele began investigations into the field of electric locomotion. Van Depoele's first electric railway was laid in Chicago early in 1883, and he exhibited another at an exposition in that city later in the same year. In 1885, he invented and demonstrated the first trolley pole, a device used by electric streetcars (trams) to collect current from overhead wires, introducing it publicly on a line installed temporarily at the Toronto Industrial Exhibition in autumn 1885, Fellow inventor Frank J. Sprague was studying similar ideas at the same time. and is sometimes credited as the trolley pole's inventor. Near the end of 1887, thirteen North American cities had electric railways in operation; nine of these systems were designed by Van Depoele, and used overhead lines to transmit electric current from an electrical generator to the electric locomotives on the rails.
Электрлік жарықтандыру
Ван Депоэль өзінің электр қозғалтқыштары бизнесі мен оған қатысты патенттерін 1888 жылдың басында Томсон Хьюстон электр компаниясына сатты. Одан кейін ол қысқа мерзімге өзінің электр жарықтандыру бизнесіне күш салды, бірақ 1889 жылдың ортасында осы бизнесті де Томсон Хьюстонға сатты.
Van Depoele sold his electric motor business and related patents to the Thomson Houston Electric Company in early 1888. He briefly thereafter devoted his efforts to his electric lighting business, until he sold that concern also to Thomson Houston in mid 1889.
Патенттер
Көп өнімді өнертапқыш Ван Депуэльге 1881 және 1894 жылдар аралығында кемінде 243 АҚШ патенті берілді. Ол теміржол жүйелері, шамдар, генераторлар, моторлар, ток реттегіштері, сорғылар, телефер жүйелері, аккумуляторлар, балғалар, тау-кен бұрғылары, тежегіштер, дискісіз локомотив, көмір қазу машинасы және қазық қағу машинасы сияқты әртүрлі электрлік өнертабыстары үшін патент алған.
A prolific inventor, Van Depoele was granted at least 243 United States patents between 1881 and 1894 for various electric inventions including railway systems, lights, generators, motors, current regulators, pumps, telpher systems, batteries, hammers, rock drills, brakes, a gearless locomotive, a coal mining machine, and a pile driver.
Тану
Ол электр теміржолдарының дамуына қосқан үлесі үшін ең көп танылды; Джордж Герберт Стокбридж 1891 жылы: «Электр қуатын қозғау күші ретінде пайдаланудағы табысқа жетуде мырза Ван Депоуле басқа ешбір адамнан артық құқылы екенін айту әділ болар» деп жазды.
He received the most recognition for his role in the development of electric railways; George Herbert Stockbridge wrote in 1891, "It is probably only just to Mr. Van Depoele to say that he is entitled to more credit than any other one man for the exploitation of electricity as a motive power."
Өлім
Ван Депуэль 1892 жылдың 18 наурызында Массачусетс штатының Линн қаласында 45 жасында қайтыс болды, одан әйелі мен бірнеше баласы қалды. Бұл мақала төменде тізілген сілтемелерден алынған мәтіндерді қамтиды, бұл басылымдар қазір жалпыға қолжетімді.
Van Depoele died on 18 March 1892 at the age of 45 in Lynn, Massachusetts, leaving a wife and several children. This article incorporates text from the references listed below, publications now in the public domain.