Кіріспе

Plunger класы – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы суасты кемелері класы. Қызмет ете бастаған алғашқы жылдары, олар жаңа құрылған "тыныш қызмет" үшін негізінен оқу және тәжірибелік кемелер ретінде қолданылды, теңізшілерді мұндай кемелердің өнімділігімен және жұмыс істеу ерекшеліктерімен таныстыру мақсатында. 1911 жылдың 17 қарашасында А типті белгілерге (А 1-ден А 7-ге дейін) қайта аталғаннан кейін олар "А класы" деп аталды. Plunger-ден басқалары Бірінші дүниежүзілік соғыс басталар алдында Американың иелігіндегі Филиппин аралдарында орналасты. Олар көмір тасымалдайтын кемелермен (коллиерлермен) жеткізілді және Манила портын қорғау жүйесінің маңызды бөлігі болды. Кейде бұл класты "Аддер" класы деп те атайды, себебі USS Adder – кластағы бірінші аяқталған кеме болды.

Дизайн және құрылыс

Бұл қайықтар Голландияның кеңейтілген және жақсартылған нұсқасы болды, 4 цилиндрлі, 160 ат күші бар Отто қозғалтқышы және кеңейтілген батареясымен жабдықталған. Олардың үлкендігі кемедегі экипажға тік тұруға мүмкіндік берді. Олар Electric Boat компаниясы Джон Филип Холландтың тікелей қадағалауымен жобаланды және компанияда EB 7 дизайны ретінде белгілі болды. Бұл дизайн Голландиядан айтарлықтай жақсырақ деп есептелді, сондықтан компания компанияның ішкі қаражатын пайдалана отырып, осы кластың прототипіне тапсырыс берудің ерекше қадамын жасады. Прототип, "Фултон" деп аталды, Нью-Джерсидегі Льюис Никсонның Crescent Shipyard кеме жасау шебінде салынды. Бұл дұрыс шешім болды, өйткені "Фултонның" компаниялық сынақтары түзетуді қажет ететін көптеген кемшіліктерді анықтады. Осы сынақтар және анықталған кемшіліктерді түзету қажеттілігі "Плунгерлердің" құрылысын айтарлықтай кешіктірді. Орташа есеппен, қайықтар Әскери-теңіз күштеріне екі жыл кешігіп жеткізілді. "Фултон" сынақтарда жақсы нәтиже көрсеткенімен, оны сатып алу үшін Әскери-теңіз күштерінен мақұлдама алынбады, сондықтан ол Ресейге сатылды және қайта аталды. Батареяда 66 элемент болды, олар торпедалық бөлімшелердің астына орналастырылған және Голландиядағыдан 24% қуаттырақ болды. Батарея ашық болды, және палуба алынғанда, батарея қышқылы жасушалардың ішінде шашырылып жатқанын көруге болады. Үстіне қабыршақпен қапталған ағаш тақтайшалар, одан жоғары резеңке қабаттары және соңында қабыршақпен қапталған кенеп жабыны орнатылған. Голландияның басты назары су астындағы өнімділікті оңтайландыру болды, сондықтан қайықтардың жоғары жағында өте аз құрылым және өте кішкентай бақылау мұнарасы болды. Бұл қайықтар портты қорғауға арналған және салыстырмалы түрде тыныш суларда жұмыс істейтін болғандықтан, бұл бастапқыда мәселе деп есептелмеді. Олар ішкі бөлімдерге бөлінбеген, іс жүзінде, мұңның басынан қауырсынына дейін бір үлкен бөлім болды. Өте жауапты командир, кеменің ортасындағы көтерілген платформада тұрып, бақылау мұнарасының ішінде басын көтеріп, кішкентай шамдар арқылы сыртқа қарады. Бастапқыда перископтар болмаған. Бірнеше дөңгелектер мен басқару тұтқалары осы станцияға қол жетімді болды, командир рульші және сүңгуір ұшақ операторы болып жұмыс істеді. Ол бағытын және кез келген нысананы анықтау үшін, мерзімік түрде кеменің бетіне шығып, шамдар арқылы қарап отыратын. Жобаланған сынақ тереңдігі 100 фут болды, бірақ "Porpoise" 1904 жылы 144 футқа кездейсоқ жерге түсіп қалды. Құрылысшылар мен Әскери-теңіз күштерінің сынақтары кезінде бірнеше ақаулықтар анықталды. Бензин қозғалтқышының желдеткіші нашар болды, негізгі басқару тақтасын ауыстыру қажет болды, 30 фут тереңдік өлшегіші жеткіліксіз болды, торпеда түтігінің қақпағын пайдалану қиын болды және перископтар қажет болды. Ең бастысы, жоғарғы құрылымның болмауы және қысқа бақылау мұнарасы осы қайықтарды тіпті орташа толқында суға батуға бейім етті. Әскери-теңіз күштері кемелерді жаңарту бағдарламасын жасап, бекітті және 1905 жылдың қаңтарынан бастап кемелер қажетті жұмыстарға кірісті. Ақырында, көптеген қайықтар екі бекітілген биіктіктегі перископтармен, айналасында үлкен су өткізбейтін бөлігі салынған биік бақылау мұнарасымен жабдықталды. Кеменің суға жарамдылығын арттыру үшін, кеменің алдыңғы бөлігіне алынып қойылатын бөлік орнатылды, ол бақылау мұнарасынан толқындарды шегіндіруге көмектесті. Қайықтар күткеннен гөрі көп уақытын су бетінде өткізгендіктен, бақылау мұнарасының алдындағы жер бетіндегі рульдік станция қосылды, ол төмендегі негізгі рульдік механизмге біліктік арқылы қосылды. Ұзақ уақыт бойы су бетінде жүзу үшін, үстіне кішкентай металл қаңқа және кенептен жасалған көпір құрылысын орнатуға болады. Оны суға түсуге дейін бөлшектеп, төменге түсіру қажет болды. Бұл қайықтар жұмыс істейтін тактикалық ортада жылдам суға түсуді қажет етпеді, сондықтан ұзақ суға түсу процесі кемшілік ретінде қарастырылмады. Осы кезде Electric Boat компаниясы тек жобалау және инженерлік фирма болды. Олардың жеке кеме жасау шебі болмағандықтан, барлық кемелерін субподрядқа берді. "Плунгер" класы АҚШ-тың екі жағалауындағы екі түрлі жерде салынды. Бес кеме Нью-Джерси штатының Элизабетпорт қаласындағы Crescent Shipyard кеме жасау шебінде, ал тағы екеуі Сан-Францискодағы Union Iron Works зауытында салынды.

Қызмет

Шығыс жағалаудағы бес қайық 1903 жылдан 1905 жылға дейін Нью-Йорк штатының Нью-Суффолк қаласындағы Голландия торпедалық қайық станциясында орналасқан, бұл Нью-Суффолк штатына АҚШ-тағы алғашқы су асты кемесі базасы деп мәлімдеуге мүмкіндік берді. 1905 жылдың қаңтарында «Грампус» пен «Пайк» Мэр аралындағы әскери-теңіз кемежайында, «Плунгер», «Порпоуз» және «Акула» – Нью-Йорк әскери-теңіз кемежайында, ал «Аддер» мен «Мокасин» Норфолктағы резервтік торпедалық флотилияға тағайындалды. 1908 жылы «А 2», «А 4», «А 6» және «А 7» кемелері Филиппин аралдарындағы Субик шығанағына көшірілді, онда олар Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін қызмет етті. 1915 жылы оларға «А 3» және «А 5» қосылды. «А 1» («Плунгер») 1913 жылы қызметтен босатылғанға дейін Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында қызмет етті. Бастапқы кемшіліктері жойылғаннан кейін, бұл қайықтар теңіз флотына қызмет ету үшін жақсы қызмет етті. Олар су асты кемелері саласындағы жол көрсетушілер саналды және олардың дизайны шетелдік флоттардың үлкен қызығушылығын тудырды. Сәл өзгертілген «ЕБ 7П» дизайны британдық Корольдік Әскери-теңіз флотының, Жапония, Нидерланды және Ресей империясының алғашқы су асты кемелерінің негізін құрады. Алайда, ХХ ғасырдың басындағы әскери технологияның қарқынды дамуы осы қайықтарды тез арада ескірді, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында олар мүлдем қолданысқа жарамсыз болды. «А 2» («Аддер»), «А 4» («Мокасин»), «А 6» («Порпоуз») және «А 7» («Акула») 1919 жылдың желтоқсан айында қызметтен босатылды. Классқа әріптік-цифрлық корпус классификациялық белгілері (SS 2, SS 3, және т.б.) 1920 жылдың 17 шілдесінде берілді, одан кейін «Грампус» (SS 4) және «Пайк» (SS 6) ғана қызметтен шығарылған жоқ. «Грампус» пен «Пайк» 1921 жылдың шілдесінде қызметтен босатылды. Классқа кіретін барлық қайықтар, «Плунгерден» басқасы, нысана ретінде пайдаланылды. Олар 1922 жылдың 16 қаңтарында әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды және металл тескілеріне сатылды.

Сыныптағы қайықтар

+USS Plunger (SS 2) / A 1 Атауы: Су асты кемесі торпедалық қайық No. 2, SS 2 Құрылысшылар: Нью-Джерси штатындағы Элизабетпорт қаласындағы Крессент кемежайы Салынған: 1901 жылдың 21 мамырында Жүзеге асырылған: 1902 жылдың 1 ақпанында (Тізім) Оператор: 1903 жылдың 19 қыркүйегінде (Тізім) Қызметтен шығарылған: 1913 жылдың 24 ақпанында (Тізім) Тағдыры: 1922 жылдың 26 қаңтарында металл тескісіне сатылды Операциялар: Торпеданы сынау, оқу, Теодор Рузвельт сапары. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қызметтен шығарылған екінші су асты кемесі. +USS Adder / A 2 Атауы: Су асты кемесі торпедалық қайық No. 3, SS 3 Құрылысшылар: Нью-Джерси штатындағы Элизабетпорт қаласындағы Крессент кемежайы Салынған: 1900 жылдың 3 қазаны Жүзеге асырылған: 1901 жылдың 22 шілдесі (Тізім) Оператор: 1903 жылдың 12 қаңтарында (Тізім) Қызметтен шығарылған: 1919 жылдың 12 желтоқсанында (Тізім) Тағдыры: нысаналық кеме ретінде батып кетті Операциялар: Торпеданы сынау, оқу, бейбіт уақыттағы патруль. 1909 жылы Филиппинге көшірілді. +USS Grampus / A 3 Атауы: Су асты кемесі торпедалық қайық No. 4, SS 4 Құрылысшылар: Калифорния штатындағы Сан-Франциско қаласындағы Union Iron Works Салынған: 1900 жылдың 10 желтоқсаны Жүзеге асырылған: 1902 жылдың 31 шілдесі (Тізім) Оператор: 1903 жылдың 28 мамырында (Тізім) Қызметтен шығарылған: 1921 жылдың 25 шілдесі (Тізім) Тағдыры: 1922 жылдың 16 қаңтарында нысаналық кеме ретінде батып кетті Операциялар: 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісіне көмек көрсету. 1915 жылы Филиппинге көшірілді. +USS Moccasin / A 4 Атауы: Су асты кемесі торпедалық қайық No. 5, SS 5 Құрылысшылар: Нью-Джерси штатындағы Элизабетпорт қаласындағы Крессент кемежайы Салынған: 1900 жылдың 8 қарашасы Жүзеге асырылған: 1901 жылдың 20 тамызы (Тізім) Оператор: 1903 жылдың 17 қаңтарында (Тізім) Қызметтен шығарылған: 1919 жылдың 12 желтоқсанында (Тізім) Тағдыры: нысаналық кеме Операциялар: Оқу, сынақтар, бейбіт уақыттағы патруль. 1909 жылы Филиппинге көшірілді. +USS Pike / A 5 Атауы: Су асты кемесі торпедалық қайық No. 6, SS 6 Құрылысшылар: Калифорния штатындағы Сан-Франциско қаласындағы Union Iron Works Салынған: 1900 жылдың 10 желтоқсаны Жүзеге асырылған: 1903 жылдың 14 қаңтары (Тізім) Оператор: 1903 жылдың 28 мамырында (Тізім) Қызметтен шығарылған: 1921 жылдың 25 шілдесі (Тізім) Тағдыры: 1922 жылдың 26 қаңтарында металл тескісіне сатылды Операциялар: 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейінгі қалпына келтіру жұмыстары, оқу және сынақтар, порт патрулі. 1915 жылы Филиппинге көшірілді. +USS Porpoise, A 6 Атауы: Су асты кемесі торпедалық қайық No. 7, SS 7 Құрылысшылар: Нью-Джерси штатындағы Элизабетпорт қаласындағы Крессент кемежайы Салынған: 1900 жылдың 13 желтоқсаны Жүзеге асырылған: 1901 жылдың 23 қыркүйегі (Тізім) Оператор: 1903 жылдың 19 қыркүйегінде (Тізім) Қызметтен шығарылған: 1919 жылдың 12 желтоқсаны (Тізім) Тағдыры: нысаналық кеме Операциялар: Уайтинг эксперименті, басқа сынақтар, порт патрульдері. 1908 жылы Филиппинге көшірілді. +USS Shark, A 7 Атауы: Су асты кемесі торпедалық қайық No. 8, SS 8 Құрылысшылар: Нью-Джерси штатындағы Элизабетпорт қаласындағы Крессент кемежайы Салынған: 1901 жылдың 11 қаңтары Жүзеге асырылған: 1901 жылдың 19 қазаны (Тізім) Оператор: 1903 жылдың 19 қыркүйегінде (Тізім) Қызметтен шығарылған: 1919 жылдың 12 желтоқсанында (Тізім) Тағдыры: нысаналық кеме Операциялар: торпеда және басқа сынақтар, Манила шығанағындағы патрульдер. 1908 жылы Филиппинге көшірілді.