Кіріспе

Натан Джозеф Гарри Дивинский (29 қазан 1925 жыл - 17 маусым 2012 жыл) - канадалық математик, университет профессоры, шахмат шебері, шахмат жазушысы және шахмат федерациясының қызметкері. Дивинский сонымен қатар Канаданың 19-шы премьер-министрі Ким Кэмпбеллдің бұрынғы күйеуі ретінде де танымал болды. Дивинский мен Кэмпбелл 1972 жылдан 1983 жылға дейін үйленген болатын.

Ерте өмір, білім, кәсіби мансап

Ол 1925 жылы Манитоба штатының Виннипег қаласында дүниеге келген. Канадалық гроссмейстер және заңгер Дэниел Янофскийдің замандасы және досы болды. Дивинский 1946 жылы Манитоба университетінен ғылым бакалаврын алды. 1947 жылы ғылым магистрі дәрежесін алды, ал 1950 жылы А. Альберт басшылығымен Чикаго университетінен математика ғылымдарының докторын қорғады, содан кейін Виннипегке оралып, Манитоба университетінің математика кафедрасында 1950-ші жылдардың көп бөлігін жұмыс істеді. Дивинский кейін Ванкуверге көшіп барды, онда ол математика профессоры және Британдық Колумбия университетінің ғылым жөніндегі орынбасары қызметін атқарды, және өзінің кәсіби мансабының соңына дейін сол жерде жұмыс істеді. Ол Канаданың Discovery Channel телеарнасының @discovery.ca бағдарламасында математика мен шахматқа қатысты көптеген сұхбаттарда пайда болды, қазіргі кезде бұл бағдарлама "Daily Planet" деп аталады. Шоудың алғашқы екі маусымында ол математикалық жұмбақтарға баса назар аударған апталық байқау сегментін жүргізді. Дивинский 1974 жылдан 1980 жылға дейін Ванкувер қалалық мектеп кеңесінде қызмет етті, ал 1978 жылдан 1980 жылға дейін кеңестің төрағасы болды. Ол 1981 жылдан 1982 жылға дейін Ванкувер қалалық кеңесінің мүшесі ретінде қызмет етті.

Шахмат өмірі

Дивинский өзінің алғашқы шахмат білімін жасөспірім кезінде Виннипег еврей шахмат клубында Янофскиймен бірге алды. Ол 1945 жылы Саскатунда өткен жабық Канада чемпионатында Джон Белсонмен бірге 9.5/12 есебімен 3-4 орындарды бөлісті; жеңімпаздар Янофский мен Франк Ерхофф 10.5/12 есебімен танылды. 1951 жылы Ванкуверде өткен жабық Канада чемпионатында Дивинский 6/12 ұпай жинап, 5-7 орындарды бөлісті. Ол 1946 және 1952 жылдары Манитоба чемпионатында жеңіске жетті, ал 1945 жылы күміс жүлдегер атанды. 1959 жылы Манитоба Ашық чемпионатында бірінші орынды бөлісті. Дивинский 1966 жылы Богнор Регисте 7.5/11 ұпай жинап, 7-13 орындарды бөлісті. Ол Канада құрамасының құрамында екі рет шахмат Олимпиадасына қатысты: 1954 жылы Амстердамда (екінші резервтік тақта, 0.5/1) және 1966 жылы Гаванада (екінші резервтік тақта, 4.5/8). Дивинский екі команданың да ойыншы капитаны болды, ал 1988 жылғы Канада Олимпиада командасының бас жаттықтырушысы болды. Дивинский Канадада Ұлттық шебер деңгейіне жетті және Commonwealth Chess Association (ағылшын гроссмейстері Реймонд Кин негізін салған) арқылы Халықаралық шебердің құрметті атағын алды (бірақ ол бұл атақты FIDE, Дүниежүзілік шахмат федерациясынан ресми түрде алмады). Дивинский 1972 жылдан бастап бриджтен де өмірлік шебер атанды. Дивинский 1959 жылдан 1974 жылға дейін 15 жыл бойы «Canadian Chess Chat» журналының редакторы болып жұмыс істеді және кейде басқа канадалық шахмат журналдарына материалдар жариялады. 1950 жылдардан бастап Канадада шахматты ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. Ол 1987 жылдан 1994 жылға дейін және 2007 жылы ФИДЕ (Дүниежүзілік шахмат федерациясы) жанындағы Канада өкілі болып қызмет етті. Екі мерзімде де ол FIDE Бас Ассамблеясының мүшесі болды, себебі Канада FIDE аймағының құрамына кіреді. Ол Канада шахмат даңқының мүшесі, 1954 жылы Канада шахмат федерациясының президенті болды және CFC-нің өмірлік губернаторы атанды. Шахмат туралы бірнеше кітап жазды (төмендегі библиографияны қараңыз). Шахмат тарихшысы Эдвард Винтер 1992 жылы Дивинскийдің «Бэтсфорд» шахмат энциклопедиясын қатты сынға алып, оны «апатты энциклопедия» деп атады. 2008 жылы ол осы кітапты соңғы 20 жылдағы ең нашар бес ағылшын тіліндегі шахмат кітабының бірі деп таңдады. Винтердің 1989 жылы Дивинский мен Реймонд Киннің «Ақылдың жауынгерлері» кітабына жасаған шолуы да жағымсыз болды. Бұл кітапта авторлар математикалық әдістерді қолданып, тарих бойындағы ұлы шахмат шеберлерін салыстырды. Шахматтың даму эволюциясына байланысты бұл жұмыс толыққанды болмаса да, бұл саладағы алғашқы зерттеу болды.

Отбасы және Ким Кэмпбеллмен неке

Дивинский үш рет үйленген. Оның бірінші некесінен үш қызы болды: Джуди, Памела және Мими. Дивинский 1960-шы жылдардың соңында Британдық Колумбия университетінде бакалавр студенті болған кезде Ким Кэмпбеллмен танысты, ол одан 22 жас кіші еді. Олардың қарым-қатынасы Кэмпбелл Лондон экономика мектебінде аспирантурада оқып жатқанда да жалғасты, және 1972 жылы олар үйленді. Бұл оның екінші, ал Кэмпбелл үшін бірінші некесі болды. Дивинский Кэмпбеллді саяси қызметке қызықтыруда маңызды рөл атқарды. 1983 жылы олар ажырасты, бірақ жақсы қарым-қатынаста қалды. Олардың некесінен балалары болмады. Ол 86 жасында Ванкуверде қайтыс болды, одан кейін үшінші әйелі Мэрилин Голдстоун қалды.

Таңдалған библиография

Сақиналар мен радикалдар, Торонто университетінің баспасы, 1965. Сызықтық алгебра, 1975. Шахмат әлемін 80 жылда аралау. Бэтсфорд шахмат энциклопедиясы, 1990. Ұлы шахмат шеберлерінің өмір жолдары, 1994, Сиэтл, Халықаралық шахмат кәсіпорындары. Ақыл-ойдың жауынгерлері: Шахмат тақтасының аса көрнекті генийін іздеу (Реймонд Кинмен бірге), 1989, 2002.