Кіріспе

O класты USS O 12 (SS 73) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің O класты су асты кемесі. O 11-ден O 16-ға дейінгі осы кейінгі O қайықтары Lake Torpedo Boat компаниясымен, алдыңғы Electric Boat үлгілерінен өзгеше техникалық талаптарға сәйкес жобаланған. Олар Electric Boat қайықтарымен салыстырғанда нашар жұмыс істеді және кейде жеке класс ретінде қарастырылады. Кеме 1917 жылы теңізге жіберілді және 1918 жылы Панама каналы аймағында Әскери-теңіз күштерінің қызметіне кірді. 1924 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері қызметтен шығарған су асты кемесі 1930 жылы Уильям Рэндольф Херсттің демеушілігімен Арктиканы зерттеу үшін жалға берілді. 1931 жылы Арктиканы зерттеу кезінде су асты кемесі ауыр зақымдар алды, сонымен қатар маңызды деректер жинады, бірақ Херст бұл жобаны сәтсіз деп есептеді. Зақымды жөндеу үшін Норвегияға қайтып келгеннен кейін, су асты кемесі АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайтарылды, олар оны фьордқа сүйреп, 1931 жылдың қараша айында батырды.

Қызмет тарихы

Су асты кемесінің қазығы 1916 жылғы 6 наурызда Коннектикут штатының Бриджпорт қаласындағы "Лейк Торпедо" компаниясымен салынды. O 12 1917 жылғы 29 қыркүйекте Гомер С. Каммингс ханымның қолдауымен суға түсіріліп, 1918 жылғы 18 қазанда қолданысқа берілді. O 12 өзінің қызметінің көп бөлігін Панама каналы аймағындағы Коко-Солода орналасқан 1-ші суасты кемелер дивизиясының құрамында өткізді. 1921 жылы ол артиллериялық және торпедалық дағдылары үшін Ұрыс тиімділігі туы мен кубокпен марапатталды. Бес жарым жыл қызметтен кейін 1924 жылғы 17 маусымда қызметтен босатылып, Филадельфия әскери-теңіз базасында резервке қойылды.

"Наутилус" Арктика экспедициясы

1930 жылы 29 шілдеде теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды, бұрынғы O 12 Филадельфия теңіз кемежайында қайта жабдықтау үшін АҚШ Кеме қатынасы басқармасына берілді. Ол Бриджпорт, Коннектикут штатындағы Lake and Danenhower, Inc. компаниясына жылына бір доллар төлеммен жалға берілді. Кеменің торпедалық бөлімі ай бассейніне айналдырылды, су өткізбейтін есігі жабылғанда қысым теңестіріліп, ғылыми құралдарды түсіруге арналған люк ашылатын болды. Бұл жаңалықтар кеме теңізге шыққанға дейін сынақтан ғана өтті. 20 адамнан тұратын экипажымен "Наутилус" капитаны Джон Уилсон Даненхауэрдің ұлы, "Джаннет" кемесінде Арктика экспедициясы кезінде қызмет еткен Слоан Даненхауэр болды. "Уайоминг" кемесімен Англияға сүйретіліп, онда жөндеуден өтті. 5 тамызда, Арктика экспедициясын бастау үшін жылдың соңына таяу, "Наутилус" Англия жоғалауы мен Норвегия жағалауымен жолға шықты. Тағы бір дауыл кемені зақымдап, көпірін алып кетіп, тұрақты қисайтуға себеп болды. Бірақ 11 тамызда Тромсёде тоқтағаннан кейін ол Спитцбергенге сәтті жетті, онда Уилкинс жөндеуге бір күн ғана берді. Экипаж жоспарланған ғылыми тәжірибелерді жүргізіп, солтүстікке қарай жылжыды, бірақ қалың мұз қиындықтар тудырды. Кеме қатыгез суыққа төтеп беруге дайын болмады, оқшаулау мен жылыту жүйелері болмады. Су жүйесі мұздап, кеме қабығында ақырындап су ағып кетуі басталды. Он күннен кейін "Наутилус" 82° солтүстік еніне жетті – өз күшімен осы деңгейге жеткен алғашқы кеме. Мұз астына сүңгіп, одан әрі жүзуге дайындық жұмыстары басталды. Бірақ кеме жауап бермеді, себебі артқы қанаттар бұрынғы белгісіз уақытта жоғалып кеткен. Оларсыз су асты кемесі су астындағы тереңдігін бақылай алмады, сондықтан экспедиция тоқтатылды. 31 тамызда газетші Уильям Рэндольф Херсттің қаржылық қысымымен, ол бастапқыда экспедицияны қаржыландыруға уәде берген, бірақ Уилкинс жалғастырмаса төлемейтінін телеграмма арқылы хабарлады. Сондықтан Уилкинс су асты кемесіне бұйрық берді. Капитан Дэненхауэр "Наутилус" кемесін мұртымен төмендетіп, кемені суға батыру үшін мұзқапқа қасақана соқты. Бұл маневр сәтті аяқталды, "Наутилус" суға батып, полярлық мұздың астында жұмыс істеген алғашқы су асты кемесі болды. Алайда, оның суға батудың дәстүрсіз әдісі жоғарғы бөліктеріне елеулі зақым келтірді. Бірнеше күн бойы радио байланысы үзіліп, кеме жоғалып кеткен деп есептелді, құтқару жұмыстары жоспарланды. Шындығында, ол мұз астында қысқа ғана қашықтыққа жүзіп, полиния арқылы қайта пайда болды, бірақ радио жабдықтары қатты зақымдалып, жөндеуге бірнеше күн кетті. Ғылыми топ тәжірибелерін жалғастырды, ал олардың нәтижелері Вудс-Холл океанографиялық институтының алғашқы жарияланымдарының бірі болды. 20 қыркүйекте "Наутилус" Спитцбергенге құнды деректермен және барлық экипажы аман-есен оралды. Бірақ Херст экспедицияны сәтсіз деп санап, уәдесін орындамай төлеуден бас тартты.

Тағдыр

Экспедициядан кейін О-12 Әскери-теңіз министрлігіне қайтарылды.