Фридрих Эберт кіші: Германия саяхатшысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Фридрих "Фриц" Эберт кіші (1894–1979) – неміс саясаткері, социалист, кейін коммунист, Германияның тұңғыш президенті Фридрих Эберттің ұлы. Эберт бастапқыда әкесі сияқты социал-демократ болған, бірақ ол Шығыс Германияның басқарушы партиясы – Германияның Социалистік Бірлік партиясының құрылуындағы рөлімен көбірек танымал, онда ол түрлі лауазымдарда қызмет еткен.

Ерте өмір

Бремен қаласында туған Эберт 1909 жылдан 1913 жылға дейін баспагерлікке оқыды. 1910 жылы ол Социалистік жұмысшы жастарына, ал 1913 жылы СПД-ға қосылды. 1915 жылдан 1918 жылға дейін Бірінші дүниежүзілік соғыста қатысты. Веймар Республикасы кезінде ол түрлі әлеуметтік-демократиялық газеттерде жұмыс істеді. 1933 жылы Эберт заңсыз саяси қызметі үшін тұтқындалып, Ораниенбург және Боргермур сияқты концлагерьлердің ішінде сегіз ай түрмеде отырды. 1939 жылы әскерге шақырылды. 1940 жылы Эберт Рейхсверлагсамтеде (баспа кеңсесінде) жұмыс істеді. 1945 жылға дейін ол үнемі полиция бақылауында болды.

Шығыс Германиядағы мансап

Үшінші рейх құлағаннан кейін Эберт Пруссияның Бранденбург провинциясындағы СДПК төрағасы болып сайланды. Әкесі бұрынғы президент болғандықтан, Эберт Шығыс Германияның ең беделді саяси лидерлерінің біріне айналды. Оның осы кезеңдегі рөлін соғыстан кейінгі Чехословакиядағы Ян Масарыкпен салыстыруға болады. Эбертке Германия Коммунистік партиясының (КПД) басшылары қызығушылық танытты, олар SPD мен кішігірім КПД-ның бірігуін көздеді. Олар 1918–19 жылдардағы неміс революциясындағы әкесінің рөлін және неміс социалистік қозғалысындағы одан кейінгі жарылысты пайдаланып, жас Эбертті бірігуді қолдауға шантаж жасады. 1946 жылы Кеңес Одағының қысымымен екі партияның Кеңес оккупациялық аймағындағы ұйымдары біріктірілді. Жаңа партия құрылғаннан кейін, Германияның Социалистік Бірлік партиясы (СЕД) Эберт Орталық комитетке сайланды және 1949 жылдан бастап Политбюро мүшесі болды. Ол біріккен партиядағы маңызды рөл атқарған SPD-нің бірігудің жартысынан шыққан азаматтардың санаулы бірі болды. SPD жартысының наразы болған азаматтары бірігуден кейін көп ұзамай партиядан қуылды, нәтижесінде СЕД қайта аталған және кеңейтілген КПД болып қалды. 1946–1949 жылдары Бранденбург жерінің Ландтагының президенті болды. Одақтас елдердің ынтымақтастығы тоқтағаннан және Берлин әкімшілігінің тарап кеткеннен кейін Эберт Шығыс Берлиннің мэрі болды және 1967 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол Германияның алғашқы конституциясын әзірлеген алдын ала парламент – Deutscher Volksrat мүшесі болды, ал 1949 жылдан кейін ГДР парламенті – Халық палатасының мүшесі де болды. 1949–1971 жылдары Эберт палата төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 1971 жылы ол Халық палатасындағы СЕД фракциясының төрағасы болып сайланды. 1960 жылдан бастап ол Мемлекеттік кеңестің мүшесі, ал 1971 жылдан бастап төрағаның орынбасары болды. Осылайша, 1973 жылы Вальтер Ульбрихт қайтыс болғаннан кейін Вилли Штоф сайланғанға дейін ол мемлекет басшысының міндетін атқарды. Эберт Маяковский атындағы көшеде, Панков, Шығыс Берлинде тұрды. Ол Карл Маркс орденімен, Отандық Еңбек орденімен, Халықтар достығының жұлдызымен және Еңбек Туы орденімен марапатталды. Мэр лауазымынан кеткеннен кейін Шығыс Берлиннің магистраты оған құрметті азамат атағын берді, бірақ ол 1992 жылы күшін жойды.

After the demise of the Third Reich, Ebert was elected chairman of the SPD in the Prussian province of Brandenburg. Being the son of a former president made Ebert one of the foremost political leaders in East Germany. His role in this period can be compared with that of Jan Masaryk in post war Czechoslovakia. Ebert was courted by the leaders of the Communist Party of Germany (KPD), who were aiming for unification of the much larger SPD with the smaller KPD. They used his father's role in the German Revolution of 1918–19, and the ensuing split in the German socialist movement, to blackmail the young Ebert into supporting for the unification. In 1946, the unification of the two parties' branches in the Soviet Occupation Zone was carried out under Soviet pressure. After the creation of the new party, the Socialist Unity Party of Germany (SED), Ebert was elected to the Central Committee and from 1949 was also a member of the Politburo. He was one of the few members from the SPD half of the merger with a prominent role in the merged party. The few recalcitrant members of the SPD half were pushed out soon after the merger, leaving the SED as a renamed and enlarged KPD. He served as President of the Landtag of Brandenburg 1946–1949. After the end of Allied cooperation and the breakup of the administration of Berlin, Ebert became mayor of East Berlin; he remained mayor until 1967. He was a member of the Deutscher Volksrat, a preliminary parliament that drew up the first constitution of the GDR, and after 1949, he also became a member of the People's Chamber, the parliament of the GDR. Between 1949 and 1971, Ebert served as the chamber's deputy president. In 1971, he was elected chairman of the SED faction in the People's Chamber. From 1960, he was also a member of the Council of State and from 1971 its deputy chairman. As such, he was acting head of state in 1973 after Walter Ulbricht's death until the election of Willi Stoph. Ebert lived in Majakowskiring, Pankow, East Berlin. He was decorated with the Order of Karl Marx, the Patriotic Order of Merit, Star of People's Friendship and the Banner of Labor. After his resignation as mayor, the magistrate of East Berlin awarded him honorary citizenship, which was declared null and void in 1992.