Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық өнертапқыш (1813–1906)
American inventor (1813–1906)
Джозеф Фарвелл Глидден (18 қаңтар 1813 – 9 қазан 1906) – американдық кәсіпкер және шаруа. Ол заманауи тікенді сымды ойлап тапты. 1898 жылы ол Иллинойс штатының ДеКалб қаласындағы Солтүстік Иллинойс мемлекеттік педагогикалық институтына жер сыйлады, ол 1957 жылы Солтүстік Иллинойс университеті деп аталды.
Joseph Farwell Glidden (January 18, 1813 – October 9, 1906) was an American businessman and farmer. He was the inventor of the modern barbed wire. In 1898, he donated land for the Northern Illinois State Normal School in DeKalb, Illinois, which was renamed as Northern Illinois University in 1957.
Ерте өмір
Глидден Чарльзтаун, Нью-Гэмпшир штатында ағылшын тегінен туған. Кейіннен оның отбасы Нью-Йорк штатының Кларендон қаласына көшіп келді. Глидден 8 жылдай мұғалім болып жұмыс істеді, сол жылдары 1837 жылы Кларисса Фостерге үйленді. 1843 жылы ол әйелі мен балаларымен Иллинойс штатына көшіп, алдымен Огл округіне, содан кейін ферма сатып алған Декальбке барды. Оның әйелі 1846 жылы Иллинойс штатының Огл округінде қызын дүниеге келтірген кезде қайтыс болды. Олардың үш баласы, соның ішінде нәресте қызы Клара (Кларисса) 1847 жылы жұқпалы аурудан қайтыс болды. Олардың екі ұлы көшіп келгеннен кейін дүние салды. Эллвуд Декальбте қалды және компанияны I. L. Ellwood & Company of DeKalb деп атады. Бұл компания American Steel and Wire болып дамыды, соңында U.S. Steel Manufacturing Company оны сатып алды. Глидден Декальб тұрғыны Джейкоб Хейш бастаған сот дауына қатысты. Даудың мәні – қосымша сыммен тікендерді бекіту дизайны жаңалық болған ба, әлде жақсартылған дизайн ба еді. Бұрынғы патент Огайо штатындағы бір адамға, сондай-ақ тікенді сымға қатысты басқа да патенттерге берілген болатын. Глидден 1892 жылы АҚШ Жоғарғы Сотында жеңіске жетті, оның патенттік қорғауы сол жылы аяқталды. Сот шығындары Глидденге 100 000 долларға бағаланды. Глидденнің компаниясының сату өкілі Генри Б. Санборн Далластан солтүстікке қарай Грейсон округінде ранчо сатып алып, сол жерде тікенді сымды жарнамалауды жоспарлады. 1881 жылы Санборн Оңтүстік-Батыс Поттер округінде, Канада өзеніне жақын жерден Амариллоның оңтүстігіндегі Рэндалл округіне дейін созылатын тоқсан бес жер учаскесін сатып алды. Сатып алынған жерге бір кезде суармалы жер болған, кейіннен индейлер мен команчеролардың сауда орталығы болған Тековас бұлағы да кірді. Шерман, Техас штатының геодезисі Джон Саммерфилд бұлақтан тұщы судың үздіксіз ағып тұрғанын хабарлады. Санборн осы жерді өзінің ранчо штабы үшін таңдап, 39 000 долларға 120 миль жерді тікенді сыммен қоршады. Шерман қаласының тағы бір тұрғыны Уоррен В. Уэцель сымды бекіту үшін Пало-Дуро каньонынан және ранчоның солтүстік-батыс бөлігіндегі Сиеррита-де-ла-Крус бұзылыстарынан кедр бағаналарын пайдаланды. Мал шаруашылығымен айналысатындардан басқа, теміржолдар да тікенді сымды көптеп сатып алып, малдың жолға шығуына жол бермеді. Frying Pan Ranch тез арада 15 000 бас ірі қара малға ие болды және тағы 125 000 акр жер қосылды. Кейіннен ранчо бөлінді. 1898 жылы Глидден Frying Pan Ranch-ті күйеуінің ұлы Уильям Генри Бушка берді. 1908-1920 жылдар аралығында Уильям Генри Буш және оның екінші әйелі Рут Буш Тековас бұлағына жақын үлкен ранчо үйін салды, ол кейін Стэнли Марш 3 және оның әйелі Вендидің тұратын жеріне айналды. Гвендолин “Венди” Буш О’Брайен – Эмилин Буш пен оның күйеуі Фрэнк О’Брайеннің қызы; Эмилин Уильям Генри мен Рут Буштың қызы болды. Стэнли Марш осы үйді “Торғайлар үйі” деп атады.
Glidden was born in Charlestown, New Hampshire, of English descent. His family later moved to Clarendon, New York. Glidden was a teacher there for about 8 years, during which years he married Clarissa Foster in 1837. In 1843, he moved to Illinois with his wife and children, first to Ogle County and then to DeKalb where they had purchased a farm. His wife died in 1846, in childbirth of their daughter in Ogle County, Illinois. Their three children, including the infant daughter Clara (Clarissa) died in an epidemic in 1847. Their two sons died after the move. Ellwood stayed in DeKalb and renamed the company I. L. Ellwood & Company of DeKalb. That company evolved into American Steel and Wire, and eventually was bought by U. S. Steel Manufacturing Company. Glidden was embroiled in a legal battle initiated by fellow DeKalb resident Jacob Haish over whether the design for holding the barbs in place with an extra strand of wire was novel, an improved design. An earlier patent for barbed wire had been issued to a man in Ohio, among other patents related to barbed wire. Glidden eventually won at the US Supreme Court in an 1892 case, his patent protection expired the same year. The legal fees were estimated to have cost Glidden $100,000. Henry B. Sanborn, a sales representative for Glidden's company, owned a ranch in Grayson County north of Dallas and wished to advertise barbed wire there. In 1881, Sanborn purchased ninety five sections of land in southwestern Potter County from near the Canadian River extending into Randall County south of Amarillo. Included in the purchase was Tecovas Spring, once a watering site and a trading post for Indians and Comancheros. John Summerfield, a surveyor from Sherman, Texas, reported a constant flow of freshwater from the spring. Sanborn chose this site for his ranch headquarters and enclosed 120 miles of land in barbed wire for $39,000 ($ in dollars). Warren W. Wetzel, also of Sherman, used cedar posts brought from both the Palo Duro Canyon and the breaks of the Sierrita de la Cruz in the northwestern portion of the ranch to hold up the wire. Besides ranchers, railroads were large purchasers of barbed wire, so that cattle did not stray onto their tracks. The Frying Pan Ranch soon had 15,000 head of cattle, and 125,000 more acres were added. Later the ranch was divided. In 1898, Glidden deeded Frying Pan Ranch to his son in law William Henry Bush. Between 1908 and 1920, William Henry Bush and his second wife Ruth Bush built a larger ranch house near Tecovas Spring, which later became the residence of Stanley Marsh 3 and his wife, Wendy. Gwendolyn “Wendy” Bush O’Brien was the daughter of Emeline Bush and her husband Frank O’Brien; Emeline was a daughter of William Henry and Ruth Bush. Stanley Marsh called the estate “Toad Hall.”
Солтүстік Иллинойс штатының орта мектебі үшін жер
Бұрынғы мұғалім Глидден өзінің 63 акр (255,000 м2) жерін Солтүстік Иллинойс мемлекеттік педагогикалық институты орналасуы үшін берді. Институт 1898 жылдың 12 қыркүйегінде 139 студент пен 16 оқытушымен есігін ашты. 1957 жылы институттың атауы Солтүстік Иллинойс университеті болып өзгертілді. Айова штатындағы Глидден қаласы оның құрметіне аталған.
Glidden, a former teacher, gave 63 acres (255,000 m2) of his homestead as a site for the Northern Illinois State Normal School. The school opened on September 12, 1898, with 139 students and 16 members of the faculty. The school's name was changed to Northern Illinois University in 1957. The town of Glidden, Iowa, is named in his honor.
Жеке өмір
Ол әйелі Люсиндамен 1851 жылы бір қызы, Эльва Франсис туды. Эльва 1877 жылдың 1 ақпанында ДеКалб қаласында Уильям Генри Бушке үйленді. Оның әйелі Люсинда 1895 жылдың 28 қазанында қайтыс болды. Эльва 1906 жылы әкесі қайтыс болғанға дейін көп ұзамай қайтыс етті және ДеКалб қаласындағы зиратта Глидден отбасының жер учаскесіне жерленді. 1898 жылы Глидден Техастағы Frying Pan ранчосын күйеу баласы В. Х. Бушке берді. Буш 1908 жылы жесір қалғаннан кейін Рут Расселл Джентриге қайта үйленді. Ол Чикагодағы Грейсленд зиратында жерленген.
He and his wife Lucinda had one daughter, Elva Frances, in 1851. She married William Henry Bush in DeKalb on February 1, 1877. His wife Lucinda died on October 28, 1895. Elva died in 1906 not long before her father died, and is buried in the Glidden family plot in a cemetery in DeKalb. In 1898, Glidden deeded his Frying Pan ranch in Texas to his son in law, W. H. Bush. Bush married again in 1908, after being widowed, to Ruth Russell Gentry. He is buried in Graceland Cemetery in Chicago.
Танымал мәдениетте
"Болашаққа оралу" фильмінің үшінші бөлігіндегі "тұрқанды сым сатушысы" кейіпі Джозеф Ф. Глидден немесе тікенекті сымды кеңінен таныстырған Джон Уорн Гейтс тұлғаларының негізінде жасалған. Бұл рөлді Ричард Дайсарт сомдады.
The "barbed wire salesman" in Back to the Future Part III is either based on Joseph F. Glidden or John Warne Gates who was a pioneer promoter of barbed wire. He is played by Richard Dysart.