Кіріспе

Америкалық өнертапқыш және кәсіпкер (1809–1884) оның ұлы, американдық кәсіпкер.

Сайрус Холл МакКормик (15 ақпан 1809 – 13 мамыр 1884) – американдық өнертапқыш және кәсіпкер, ол МакКормик орақ машинасы компаниясын құрды, ол кейіннен 1902 жылы «International Harvester» компаниясының бөлігіне айналды. Вирджиния штатының Блю-Ридж тауларында дүниеге келген ол және МакКормик отбасының көптеген мүшелері Чикаго қаласының белгілі тұрғындары болды. МакКормик қарапайым халық арасында механикалық орақ машинасының жалғыз өнертапқышы деп есептеледі. Дегенмен, ол 1830 жылдары табысты үлгілер жасаған бірнеше инженердің бірі болды. Оның еңбегі әкесі Роберт МакКормик кішінің екі он жылдық жұмысына негізделген, сонымен қатар отбасының құлында болған африкалық-американдық Джо Андерсонның көмегімен жүзеге асты. Ол өнімдерін өндіру, таңдау және сату үшін өндіріс, маркетинг және сату бөлімі бар заманауи компанияны да сәтті дамытты.

Ерте өмір және мансап

Сайрус Холл МакКормик 1809 жылғы 15 ақпанда Вирджиния штатының Рафин қаласында дүниеге келді. Ол өнертапқыш Роберт МакКормик кіші (1780–1846) және Мэри Энн "Полли" Холл (1780–1853) отбасының сегіз баласының ең үлкені болды. Сайрус әкесі жаңа дизайнның әлеуетін байқап, оны өзінің өнертабысы деп сану үшін патентке өтініш берді. Ол 28 жыл бойы жылқымен тартылатын астық жинауға арналған механикалық орақшыны жасаумен айналысты, бірақ сенімді үлгін жасауға қол жеткізе алмады. Әкесінің жылдар бойығы дамуына сүйене отырып, Сайрус осы жобаны қолға алып, МакКормик шаруашылығындағы құл болған афроамерикалық Жо Андерсонның көмегіне ие болды. Осы жылдары Шотландиялық Патрик Беллдің (патенттелмеген) дизайнына негізделген бірнеше машиналар АҚШ-та қол жетімді болды. Белл машинасы жылқылармен итерілді. Ал МакКормик дизайны жылқылармен тартылып, астықты команданың бір жағынан кесетін болды. Сайрус МакКормик 1831 жылы Вирджиния штатының Стилс-Таверн ауылында механикалық егін жинаудың алғашқы көрсетілімін өткізді. Ол 18 айда орақшының соңғы нұсқасын жасағанын мәлімдеді. Жас МакКормикке 1834 жылғы 21 маусымда, өзіндік өткірленетін тырмаға патент алғаннан кейін екі жыл өткен соң, ораққа патент берілді. Бірақ машинаның түрлі жағдайларға төтеп беруге қабілетсіздігіне байланысты ешқайсысы сатылмады. МакКормик отбасы сонымен қатар теміршілік/металл қорыту бизнесімен де айналысты. 1837 жылғы экономикалық дағдарыс серіктес шығып кеткеніне байланысты отбасының банкротқа жақын болуына себеп болды. 1839 жылы МакКормик орақшының көпшілікке көрсетілімін жиілетуге кірісті, бірақ жергілікті шаруалар машинаның сенімді емес екенін ойлады. Ол 1840 жылы бір данасын сатты, бірақ 1841 жылы ешқайсысын сата алмады. МакФетрич жасаған машинаны алғашқы клиенті қолдағаннан кейін Сайрус үнемі дизайнын жақсартуға тырысты. Соңында ол 1842 жылы жеті, 1843 жылы 29 және 1844 жылы 50 орақшыны сатты. Олардың барлығы отбасылық шаруашылықтағы шеберханада қолмен жасалды. Ол 1845 жылғы 31 қаңтарда орақшыны жақсартуға арналған екінші патентті алды. 1848 жылы МакКормик патентін жаңартуға тырысқанда, АҚШ патент бюросы Обед Хасси осыған ұқсас машинаға бірнеше ай бұрын патент алғанын анықтады. МакКормик 1831 жылы машинасын ойлап тапқанын мәлімдеді, бірақ жаңартудан бас тартты. Нью-Джерси штатының Плейнфилд қаласынан Уильям Мэннинг те 1831 жылдың мамыр айында өз орақшысына патент алған еді, бірақ сол кезде Мэннинг патентін қорғамаған көрінеді. 1851 жылы МакКормик Лондонға сапар шегіп, Кристалл сарайындағы көрмеге орақшыны ұсынды. Оның машинасы көк бидай егістігін сәтті жинап алғаннан кейін, ал Хасси машинасы сәтсіз аяқталды, ол алтын медальді жеңіп алып, Құрмет легионына қабылданды. Бірақ ол Hussey патентіне соттағы таласқа ұтылғанын білгеннен кейін қуанышы ұзаққа соқпады.

Құқықтық даулар мен табыстар

МакКормик компаниясының тағы бір бәсекелесі – Иллинойс штатының Рокфорд қаласынан шыққан Джон Генри Мэнни болды. 1855 жылы Парижде өткен көрмеде Мэннидің жасыл шабу машинасы МакКормиктің үлгісінен басым болғаннан кейін, МакКормик Мэнниге патент құқығын бұзды деген айып тақты. МакКормик Мэнниден жасыл шабу машиналарын өндіруді тоқтатып, өзіне 400 000 доллар төлеуін талап етті. Сотқа дайындалу 1855 жылдың қыркүйегінде Чикагода басталды, екі тараптан да белгілі заңгерлер қатысты. МакКормик бұрынғы АҚШ Бас прокуроры Реверди Джонсонды және Нью-Йорк патенттік адвокаты Эдвард Никколл Дикерсонды жалдады. Мэнни Джордж Хардинг пен Эдвин М. Стэнтонды шақырды. Сот Иллинойс штабында өтетін болғандықтан, Хардинг жергілікті заңгер Абрахам Линкольнның қызметін пайдаланды. Алайда, сот Огайо штатының Цинциннати қаласына көшірілді. Мэнни сотты жеңіп шықты, шешімді штаттық Жоғарғы сот судьясы Джон Маклин жариялады. Линкольн қорғанысқа ешқандай үлес қоспады. Стэнтон Линкольннің қатысуына қарсылық білдіріп, оны «ұзын қолды маймыл» деп атады. 1856 жылы МакКормиктің зауыты жылына 4000-нан астам жасыл шабу машиналарын өндірді, олардың көп бөлігі Орта батыс және Батыс штаттарында сатылды. 1861 жылы Хассидің патенты мерзімі ұзартылды, бірақ МакКормиктің патенты ұзартылмады. МакКормиктің Линкольнға және құлдыққа қарсы Республикалық партияға қарсылығы оның ісіне көмектеспеген болуы мүмкін. МакКормик өзінің патентын қорғау үшін АҚШ Конгресінен көмек сұрауға бел буды. 1871 жылы фабрика Ұлы Чикаго өртінен қирады, бірақ МакКормик әйелінің кеңесімен оны қайта жаңартуға кірісті, 1873 жылы зауыт қайта ашылды. МакКормиктің денсаулығы нашарлағандықтан, ол отбасылық бизнесте және қайырымдылық істерінде әйеліне көбірек сенім артты. 1879 жылы оның інісі Леандер компанияның атын «Cyrus H. McCormick and Brothers» дегеннен «McCormick Harvesting Machine Company» деп өзгертті. Ол отбасы мүшелерінің, әсіресе әкелерінің жасыл шабу машинасының «жаңартылуына» және компанияға қосқан үлесін мойындағысы келді. Олардың жеті баласы болды: Сайрус Холл МакКормик кіші 1859 жылдың 16 мамырында дүниеге келді. Мэри Вирджиния МакКормик 1861 жылдың 5 мамырында туды. Роберт МакКормик III 1863 жылдың 5 қазанында дүниеге келді, ал 1865 жылдың 6 қаңтарында қайтыс болды. Анита МакКормик 1866 жылдың 4 шілдесінде дүниеге келді, 1889 жылдың 26 қыркүйегінде Эммонс Блейнге тұрмысқа шықты және 1954 жылдың 12 ақпанында қайтыс болды. Эммонс – АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Г. Блейннің ұлы. Элис МакКормик 1870 жылдың 15 наурызында дүниеге келді, бірақ бір жылдан кейін 1871 жылдың 25 қаңтарында қайтыс болды. Гарольд Фаулер МакКормик 1872 жылдың 2 мамырында туды, Эдит Рокфеллерге үйленді және 1941 жылы қайтыс болды. Эдит – Standard Oil компаниясын құрған Джон Дэвисон Рокфеллер мен мектеп мұғалімі Лора Селестиа «Сетти» Спельманның кіші қызы. Стэнли Роберт МакКормик 1874 жылдың 2 қарашасында дүниеге келді, Кэтрин Декстерге (1875–1967) үйленді және 1947 жылдың 19 қаңтарында қайтыс болды. Мэри мен Стэнлидің екеуі де шизофрениямен ауырды. Стэнли МакКормиктің өмірі 1998 жылы Т. Корагессан Бойлдың «Ривен Рок» романына шабыт берді. Сайрус МакКормик Роберт Сэндерсон МакКормиктің (Джозеф Медиллдің күйеу баласы) інісі, Джозеф Медилл МакКормик пен Роберт Рутерфорд МакКормиктің әкесі, Уильям МакКормик Блэрдің атасы болды. Соғыстан кейін МакКормик Еуропа саудасын дамыту мақсатымен Нью-Орлеанс және Миссисипи порттарын жақсарту миссиясымен Миссисипи алқабы қоғамын құруға көмектесті. Ол Доминикан Республикасын АҚШ-тың құрамына қосуға тырысты. 1872 жылдан бастап МакКормик Иллинойс Демократиялық партиясының Орталық комитетінде төрт жыл қызмет етті. Кейіннен МакКормик азық-түлік өндірісі мен таратылуын бақылауға арналған халықаралық механизмді ұсынды. МакКормик сонымен қатар 1859 жылы Чикагоның Линкольн паркіне көшірілген Солтүстік-Батыс Теологиялық семинариясының негізгі демеушісі және сенімдісі болды, сол жылы ол төрт профессорлық лауазымды қаржылады. 1886 жылы МакКормик қайтыс болғаннан кейін институт МакКормик Теологиялық семинариясы деп аталды, бірақ 1975 жылы Чикагоның Хайд Парк ауданына көшіп, Чикаго лютерандық теология мектебімен бірлесе бастады. 1869 жылы МакКормик Дуайт Л. Мудиге YMCA құруға 10 000 доллар көмектесті, ал оның ұлы Сайрус кіші Муди Киелі кітап институтының бірінші төрағасы болды. Оның інісі Леандер де Вирджиния университеті басқаратын және МакКормик обсерваториясы деп аталған Джефферсон тауындағы обсерваторияны салуға қаражат бөлді.

Кейінгі өмір және өлім

Өмірінің соңғы төрт жылында МакКормик мүгедек болып қалды, себебі инсульт салдарынан аяқтары парализге ұшырады; соңғы екі жылында ол жүре алмады. 1884 жылдың 13 мамырында Чикагодағы үйінде дүние салды. Ол Грейсленд зиратында жерленген. Одан соң әйелі Нети қалды, ол 1890 жылдан 1923 жылы қайтыс болғанға дейін АҚШ-та және шетелде оның христиандық және қайырымдылық қызметін жалғастырды, ауруханаларға, апаттар мен көмек көрсету ұйымдарына, шіркеулерге, жастар шараларына және білім беру мекемелеріне 8 миллион доллар (қазіргі шақта 160 миллион доллардан астам) сыйлады, сондай-ақ сол дәуірдегі Пресвитериан шіркеуінің іс-қимылдарының ең ірі демеушісіне айналды. 1975 жылы МакКормик Junior Achievement АҚШ Бизнес Даңқына енгізілді. 1940 жылы Сайрус Холл МакКормиктің құрметіне 3 центтік АҚШ пошта маркалары басылды. 1940 жылғы «Атақты американдықтар» сериясын қараңыз.