Кіріспе

Оахака-де-Хуарес (Мексика) қаласындағы Санто-Доминго-де-Гусман (lang es) шіркеуі мен монастыры – Жаңа испан барокко архитектурасының үлгісі. Ғимараттың алғашқы құрылыс жобалары 1551 жылға дейін барып жетеді, осы жылы Антекера де Оахака қалалық кеңесі Доминикан орденіне қалада монастырь салу үшін жиырма төрт жер учаскесін берген. Алайда, Санто-Доминго монастырының кешені 1608 жылға дейін ашылмады, және ол толыққанды аяқталмаған күйде болды. Тарихы бойында Санто-Доминго монастыры Мексика тарихындағы бірнеше маңызды оқиғаларға куә болды: ол әскери қоймаға, мал тұрағына айналдырылды, Реформа соғысынан туған үкіметтердің якобиндық секуляризм кезінде католиктердің құдайға табынуына тыйым салынды, бірақ Порфирио Диас келісімімен қайтадан шіркеуге қайтарылды. 1979 жылы Рим папасы Иоанн Павел II осы қалаға сапар шекті, ал кейіннен ЮНЕСКО оны Оахаканың тарихи орталығымен бірге Әлемдік мұра ретінде жариялады.

Тарих

1528 жылдың соңында Оахакаға алғашқы доминикандықтар келді. Соған шамамен бір уақытта, Киелі Рим императоры Карл V жарлығымен Вилла-де-Антекерада Хуаксиякац иеліктерінің орны құрылды. Кейін, 1551 жылы қалалық кеңес доминикандықтарға Cerro del Fortín төбесінің жанында монастырь салу үшін жер берді. Бастапқы келісім бойынша Доминикан ордені жұмысты жиырма жыл ішінде аяқтауға міндеттенді, бірақ 1572 жылы құрылыс көп ілгерілемеді. Біраз келіссөздерден кейін қалалық кеңес мерзімді тағы отыз жылға ұзартты, оның шарты бойынша доминикандықтар қаланың сумен жабдықталуына қаржылық қолдау көрсетуге міндеттенді. Келесі отыз жылда орден жеткілікті қаржылық ресурстарға ие болмағандықтан, ғимараттың құрылысы тоқтаусыз жалғасты. 17 ғасырдың басында болған екі жер сілкінісі (біріншісі 1603 жылы, екіншісі 1604 жылы) Оахакадағы Сан-Пабло монастырын қиратты, бұл Санто-Доминго жұмыстарын жеделдетуге түрткі болды. Төрт жылдан кейін монастырлық кешен ресми түрде ашылды, ал 1623 жылы оқу орны философия және теология курстарын оқытатын университет деңгейіне көтерілді. Ғибадатхананың соңғы жұмыстары 1666 жылы аяқталды, осымен оның әрлеуі де бітті. Ғимараттағы соңғы өзгеріс 1724 жылы болды, осы жылы Розарио капелласының құрылысы басталды. 1812 жылдан бастап Санто-Доминго шіркеуі мен оған іргелес монастырь елді бақылау үшін күрескен әртүрлі әскерлердің қолына көшті. Мексика Тәуелсіздік соғысы кезінде оны роялистер мен көтерілісшілер басып алды, ал 19 ғасырда Бенито Хуарес Мексика президенті болғанға дейін орталықшылар мен федералистер пайдаланды. 1859 жылы Иглесиас заңы қолданысқа енгізіліп, Санто-Доминго монастырі мен шіркеуі Мексика армиясының қарамағына берілді. Жеті жыл өткен соң, 1866 жылы федералды үкімет католицизмді тоқтатты, бірақ 1902 жылы президент Порфирио Диас оны шіркеуге қайтарды.

Сипаттама

Шіркеудің алдыңғы жағы үш бөліктен тұрады және жоғары орналасқан, онда Әулие Доминик және Әулие Гипполит Киелі Рух түсетін ғибадатхананы ұстап тұрған күйде бейнеленген. Екі қоңырау мұнарасының әр жағында жоңқалы тіреулермен бірге төрттен бағана орналасқан, олардың үстінде қыры бар. Күмбездері азулехолармен жабылған және шамдар орналасқан кішкентай ойықтар бар. Санто-Доминго – бұл ғибадатхананың өзін және қазір Оахака қаласының католик қауымына діни қызмет көрсетуді жалғастырып келе жатқан монастырдың кіретін бөлігін қамтитын сәулеттік кешен, сонымен қатар Оахака аймақтық мұражайының бас кеңсесі де осында орналасқан. Санто-Доминго монастырында қазір Оахака штатының тарихи жәдігерлерінен тұратын маңызды мұражай жинағы сақталған. Ең маңызды жинақтардың бірі – Альфонсо Касоның Монте-Альбанның 7-мазарында Микстек мәдениетіне жататын көркем заттарды тауып алған жинағы. Монастырдың тағы бір бөлігінде штатқа тән өсімдік түрлерінен тұратын Оахака этноботаникалық бағы орналасқан. Монастырға да, ғибадатханаға да кіру үшін кішкентай алаңды кесіп өту қажет. Бұл алаң кейбір халықтық мерекелер мен басқа да ойын-сауық шараларын өткізу үшін сахна ретінде пайдаланылады. Санто-Доминго алаңы қаланың басты алаңынан жарты шақырым қашықтықта орналасқан, және олар Македония Алкала туристік дәлізі арқылы байланысты, бұл Оахака-де-Хуарес қаласына келетін туристердің арасында өте танымал тас төселген көше. Айта кетерлік жайт, күн батқанда бүкіл шіркеу жарықтандырылады, сонда сіз архитектураның барлық сұлулығын толыққанды бағалай аласыз.

Мұражай

Бұрын монастырь болған бөлмелерде қазір Оахака мәдени орталығы орналасқан, ол Оахакада туған суретші Франсиско Толедоның көмегімен құрылған. Бұл мұражайда Колумбтан бұрынғы артефакттардың маңызды жинағы бар, соның ішінде жақын орналасқан Монте-Альбан Запотек ескерткішінен алынған 7-ші қабірдің ішіндегі заттар да бар. Бұрынғы монастырь бағы қазір этноботаникалық бақшаға айналған, онда аймаққа тән өсімдіктердің көптеген түрлері өседі. Шіркеуге және мұражайға кіреберіс кең алаңнан, ол жергілікті мерекелер мен басқа да көңіл көтеру шараларының орталығы болып табылады. Ол қаланың орталық алаңдары – Зокало мен Аламедадан шамамен жарты километр солтүстікке қарай орналасқан, ал осы алаңға жалғасқан көше жаяу жүргіншілерге арналған, сондықтан ол туристер мен жергілікті тұрғындардың сүйікті серуендеу орны.