Канада Сенатындағы Оппозиция Жетеушісі

Кіріспе

Канадада Сенаттағы оппозиция көшбасшысы – Канада Сенатындағы үкімет құрамына кірмейтін ең ірі партияның көшбасшысы. Бұл лауазымның атауы Төменгі палатадағы оппозиция көшбасшысына (оппозиция палатасының көшбасшысы) өте ұқсас болғанымен, Сенаттағы оппозиция көшбасшысының рөлі ресми оппозиция көшбасшысының рөліне көбірек ұқсас, себебі ол партияның Сенаттағы фракциясының басшысы болып табылады. Төменгі палатада палата басшылары атқаратын, күнделікті мәселелерді жоспарлау сияқты жауапкершіліктер Сенатта Үкімет пен Оппозицияның орынбасарлары және Оппозицияның парламенттік дисиплина сақтаушылары (whips) жүзеге асырады.

Таңдау

Канаданың Төменгі палатасы үкіметті қай партия немесе партиялар құрайтынын анықтайтындықтан, Сенаттағы партиялық фракциялардың мөлшері Сенатта қай партияның үкіметтік жақтан, ал қай партияның оппозициядан тұратынымен ешқандай қатысы жоқ. Сондықтан, Сенаттағы оппозиция көшбасшысы Сенаттағы үкімет көшбасшысынан көбірек сенаторларға басшылық ете алуы мүмкін. Сенаторлардың қызмет мерзімі әдетте депутаттардан ұзақ болғандықтан, үкімет ауысқаннан кейін, жаңа премьер-министр өз партиясынан көбірек адамдарды тағайындағанша, мұндай жағдай жиі кездеседі. Бұл лауазымды фракциялар ішінде толтырудың белгілі бір ережелері жоқ. Консервативтік партия (және оның алдыңғысы – Прогрессивтік консервативтік партия) оппозицияда болғанда, партияның Сенаттағы фракциясы тарихи түрде өз көшбасшысын сайлап келеді, бірақ Джон Уильямс 1956 жылғы Консервативтік партия туралы кітабында атап өткендей, ол ұлттық көшбасшының тілегін орындауды да таңдауы мүмкін. Либералдық партияның оппозициядағы дәстүрлі тәжірибесі – партия көшбасшысы Сенаттағы өз көшбасшысын таңдау болып келген. Сенаттағы оппозиция көшбасшысы міндетті түрде Төменгі палатадағы оппозициямен бір партиядан болуы керек емес. 1993 жылдан 2003 жылға дейін Сенаттағы оппозиция көшбасшысы – Прогрессивтік консерваторлар болды, себебі Прогрессивтік консерваторлар Төменгі палатада ресми оппозиция емес еді; мұның себебі Төменгі палатадағы ресми оппозиция (Квебек блогы, Реформа, Канадалық Альянс) Сенатта өкілдік етпеді. Бұл жағдай 2011 жылғы сайлау қорытындысынан кейін қайталанды, онда Либералдық партия Төменгі палатадағы ресми оппозиция мәртебесін Жаңа демократиялық партияға жоғалтты, бірақ НДП-ның Сенатта өкілдігі болмағандықтан, либералдар Сенаттағы ресми оппозицияны құруын жалғастырды. Сондай-ақ, ресми оппозиция Төменгі палатадағы бір партиямен байланысты болуы міндетті емес. Бұл 2014 жылдың 29 қаңтарында Либералдық партияның көшбасшысы Джастин Трюдо барлық либералдық сенаторлар енді ұлттық либералдық фракцияның мүшелері болмайтынын мәлімдегеннен кейін анықталды. Сенат түстен кейін жиналғанда, сенатор Джим Кован либералдық сенаторлардың өзін-өзі либералдар деп жариялауға және фракция ретінде бірігіп жұмыс істеуге ниеттенгендерін хабарлады. Ұзақ талқылаудан кейін Сенат спикері либералдық сенаторлар Сенат ережелеріндегі кем дегенде бес сенатордың бірдей саяси партияның мүшесі болуының анықтамасына сәйкес келеді деп шешті, сондай-ақ ережеде Сенаттағы оппозиция көшбасшысы – үкіметтік партиядан басқа, ең көп сенаторға ие партияның басшысы екендігі және «Сенатор Кован айтқандай, ол әріптестерімен сайланды және, демек, Сенаттағы оппозиция көшбасшысының анықтамасына сәйкес келеді» делінген (Сенаттың отырыстарының стенограммасы, 2014 жылғы 29 қаңтар).

Since it is the House of Commons of Canada that determines what party(ies) form government, the size of party caucuses in the Senate bear no relation to which party forms the government side in the Senate and which party forms the opposition. Thus, the Leader of the Opposition in the Senate may lead more Senators than the Leader of the Government in the Senate. Since senators normally have longer tenure than MPs, this is often the case immediately following a change in government, until the new prime minister can appoint more people from their party. There are no set rules governing the manner in which the position is filled from within caucuses. When the Conservative Party (and its predecessor, the Progressive Conservative Party) have been in opposition, the party's Senate caucus has historically elected its own leader, although as noted by John Williams in a 1956 book on the Conservative Party, it may choose to follow the wishes of the national leader. The traditional practice of the Liberal party in opposition had been for the party leader to select their leader in the Senate. The Leader of the Opposition in the Senate is not necessarily from the same party as the opposition in the House of Commons. From 1993 until 2003, the Leader of the Opposition in the Senate was a Progressive Conservative despite the fact the Progressive Conservatives were not the Official Opposition in the House of Commons; this was because the Official Opposition in the Commons (Bloc Québécois, Reform, Canadian Alliance) did not have Senate representation. This scenario repeated itself following the results of the 2011 election that saw the Liberal Party lose Official Opposition status in the House to the New Democratic Party, but since the NDP had no representation in the Senate, the Liberals continued to form the Official Opposition in the Senate. The Official Opposition also does not need to be linked to a party in the Commons. This was determined on January 29, 2014, after Liberal Party leader Justin Trudeau announced that all Liberal Senators would no longer be members of the national Liberal caucus. When the Senate met in the afternoon, Senator Jim Cowan informed the Senate that the Liberal Senators intended to self designate as Liberals, as well as sit and act together as a caucus. Following a lengthy discussion, the Senate Speaker ruled that the Liberal Senators met the definition under the Senate rules of being a caucus of at least five Senators of the same political party, that the rules state that the Leader of the Opposition in the Senate is the head of the party other than the government party with the most Senators, and that "as has been indicated by Senator Cowan, he has been elected by his colleagues and, therefore, meets the definition of the Leader of the Opposition in the Senate." (Debates of the Senate, January 29, 2014).

Сенаттағы оппозиция лидерлерінің тізімі

Жоқ. Аты-жөні Қызмет мерзімі Партия1Люсье Леттьелье де Сен-ЖюстГрандвиль, Квебек провинциясынан сенатор (1820–1881)1 шілде 18675 қараша 1873Либералды2Александр КэмпбеллКатаракуи, Онтарио провинциясынан сенатор (1822–1892)5 қараша 18738 қазан 1878Консервативті3Сэр Ричард Уильям СкоттОттава, Онтарио провинциясынан сенатор (1825–1913)8 қазан 187827 сәуір 1896Либералды4Сэр Маккензи БоуэллХастингс, Онтарио провинциясынан сенатор (1823–1917)27 сәуір 18961 наурыз 1906Консервативті5(1/2)Джеймс Александр ЛаухидКалгари, Альберта провинциясынан сенатор (1854–1925)1 сәуір 19066 қазан 1911Консервативті6Сэр Ричард Джон КартрайтОксфорд, Онтарио провинциясынан сенатор (1835–1912)6 қазан 191124 қыркүйек 1912Либералды7Сэр Джордж Уильям РоссМиддлсекс, Онтарио провинциясынан сенатор (1841–1914)24 қыркүйек 19127 наурыз 1914Либералды8(1/3)Хьюитт БостокКамлупс, Британдық Колумбия провинциясынан сенатор (1864–1930)19 наурыз 19141 қаңтар 1919Либералды9(1/3)Рауль ДандюранДе Лоримье, Квебек провинциясынан сенатор (1861–1942)1 қаңтар 191931 желтоқсан 1919Либералды8(2/2)Хьюитт БостокКамлупс, Британдық Колумбия провинциясынан сенатор (1864–1930)1 қаңтар 192028 желтоқсан 1921Либералды5(2/2)Сэр Джеймс Александр ЛаухидКалгари, Альберта провинциясынан сенатор (1854–1925)28 желтоқсан 19212 қараша 1925Консервативті10(1/2)Уильям Бенджамин РоссДе Лоримье, Квебек провинциясынан сенатор (1855–1929)1 қаңтар 192628 маусым 1926Консервативті9(2/3)Рауль ДандюранДе Лоримье, Квебек провинциясынан сенатор (1861–1942)29 маусым 192631 желтоқсан 1926Либералды10(2/2)Уильям Бенджамин РоссДе Лоримье, Квебек провинциясынан сенатор (1855–1929)31 желтоқсан 192610 қаңтар 1929Консервативті11Уэллингтон УиллишоуМус-Джо, Саскачеван провинциясынан сенатор (1859–1932)11 қаңтар 19297 тамыз 1930Консервативті9(3/3)Рауль ДандюранДе Лоримье, Квебек провинциясынан сенатор (1861–1942)7 тамыз 193022 қазан 1935Либералды12Артур МейгенСент-Мэри, Онтарио провинциясынан сенатор (1874–1960)22 қазан 193516 қаңтар 1942Консервативті13Чарльз БаллантайнАльма, Квебек провинциясынан сенатор (1867–1950)16 қаңтар 194211 қыркүйек 1945Консервативті-Прогрессивті Консервативті14Джон Томас ХейгВиннипег, Манитоба провинциясынан сенатор (1877–1962)12 қыркүйек 194520 маусым 1957Прогрессивті Консервативті15Уильям Росс МакдональдБрантфорд, Онтарио провинциясынан сенатор (1891–1976)20 маусым 195721 сәуір 1963Либералды16Альфред Джонсон БруксРойал, Нью-Брансуик провинциясынан сенатор (1890–1967)22 сәуір 196331 қазан 1967Прогрессивті Консервативті17(1/2)Жак ФлиннРужемoн, Квебек провинциясынан сенатор (1915–2000)31 қазан 19673 маусым 1979Прогрессивті Консервативті18Рэй ПерроСолт-Шор Бернаби, Британдық Колумбия провинциясынан сенатор (1926–2008)3 маусым 19792 наурыз 1980Либералды17(2/2)Жак ФлиннРужемoн, Квебек провинциясынан сенатор (1915–2000)3 наурыз 198016 қыркүйек 1984Прогрессивті Консервативті19Аллан МакеахенХайлендс Кансо, Нова-Скотия провинциясынан сенатор (1921–2017)16 қыркүйек 198430 қараша 1991Либералды20Ройс ФритГлен-Тей, Онтарио провинциясынан сенатор (1923–2005)30 қараша 199125 қазан 1993Либералды21Джон Линч СтоунтонГрандвиль, Квебек провинциясынан сенатор (1930–2012)25 қазан 199330 қыркүйек 2004Прогрессивті Консервативті-Консервативті22Ноэль КинселлаФредериктон Йорк Санбери, Нью-Брансуик провинциясынан сенатор (1939 ж.т.)1 қазан 20047 ақпан 2006Консервативті23Дэн ХейсКалгари, Альберта провинциясынан сенатор (1939 ж.т.)8 ақпан 200618 қаңтар 2007Либералды24Селин Эрвье-ПайеттБедфорд, Квебек провинциясынан сенатор (1941 ж.т.)18 қаңтар 20073 қараша 2008Либералды25Джим КоуэнНова-Скотия провинциясынан сенатор (1941 ж.т.)3 қараша 20085 қараша 2015Либералды Сенат Либералды Фракциясы26Клод КариньянМиль-Иль, Квебек провинциясынан сенатор (1964 ж.т.)5 қараша 201531 наурыз 2017Консервативті27Ларри СмитСорель, Квебек провинциясынан сенатор (1951 ж.т.)1 сәуір 20175 қараша 2019Консервативті28Дон ПлеттМанитоба провинциясынан сенатор (1941 ж.т.)5 қараша 2019Қазіргі кездегі Консервативті

No. Portrait Name Term of officeParty1Luc Letellier de St JustSenator for Grandville, Quebec(1820–1881)July 1,1867November 5,1873Liberal2Alexander CampbellSenator for Cataraqui, Ontario(1822–1892)November 5,1873October 8,1878Conservative3Sir Richard William ScottSenator for Ottawa, Ontario(1825–1913)October 8,1878April 27,1896Liberal4Sir Mackenzie BowellSenator for Hastings, Ontario(1823–1917)April 27,1896March 1,1906Conservative5(1 of 2)James Alexander LougheedSenator for Calgary, Alberta(1854–1925)April 1,1906October 6,1911Conservative6Sir Richard John CartwrightSenator for Oxford, Ontario(1835–1912)October 6,1911September 24,1912Liberal7Sir George William RossSenator for Middlesex, Ontario(1841–1914)September 24,1912March 7,1914Liberal8(1 of 2)Hewitt BostockSenator for Kamloops, British Columbia(1864–1930)March 19,1914January 1,1919Liberal9(1 of 3)Raoul DandurandSenator for De Lorimier, Quebec(1861–1942)January 1,1919December 31,1919Liberal8(2 of 2)Hewitt BostockSenator for Kamloops, British Columbia(1864–1930)January 1,1920December 28,1921Liberal5(2 of 2)Sir James Alexander LougheedSenator for Calgary, Alberta(1854–1925)December 28,1921November 2,1925Conservative10(1 of 2)William Benjamin RossSenator for De Lorimier, Quebec(1855–1929)January 1,1926June 28,1926Conservative9(2 of 3)Raoul DandurandSenator for De Lorimier, Quebec(1861–1942)June 29,1926December 31,1926Liberal10(2 of 2)William Benjamin RossSenator for De Lorimier, Quebec(1855–1929)December 31,1926January 10,1929Conservative11Wellington WilloughbySenator for Moose Jaw, Saskatchewan(1859–1932)January 11,1929August 7,1930Conservative9(3 of 3)Raoul DandurandSenator for De Lorimier, Quebec(1861–1942)August 7,1930October 22,1935Liberal12Arthur MeighenSenator for St. Mary's, Ontario(1874–1960)October 22,1935January 16,1942Conservative13Charles BallantyneSenator for Alma, Quebec(1867–1950)January 16,1942September 11,1945ConservativeProgressive Conservative14John Thomas HaigSenator for Winnipeg, Manitoba(1877–1962)September 12,1945June 20,1957Progressive Conservative15William Ross MacdonaldSenator for Brantford, Ontario(1891–1976)June 20,1957April 21,1963Liberal16Alfred Johnson BrooksSenator for Royal, New Brunswick(1890–1967)April 22,1963October 31,1967Progressive Conservative17(1 of 2)Jacques FlynnSenator for Rougemont, Quebec(1915–2000)October 31,1967June 3,1979Progressive Conservative18Ray PerraultSenator for North Shore Burnaby, British Columbia(1926–2008)June 3,1979March 2,1980Liberal17(2 of 2)Jacques FlynnSenator for Rougemont, Quebec(1915–2000)March 3,1980September 16,1984Progressive Conservative19Allan MacEachenSenator for Highlands Canso, Nova Scotia(1921–2017)September 16,1984November 30,1991Liberal20Royce FrithSenator for Glen Tay, Ontario(1923–2005)November 30,1991October 25,1993Liberal21John Lynch StauntonSenator for Grandville, Quebec(1930–2012)October 25,1993September 30,2004Progressive ConservativeConservative22Noël KinsellaSenator for Fredericton York Sunbury, New Brunswick(born 1939)October 1,2004February 7,2006Conservative23Dan HaysSenator for Calgary, Alberta(born 1939)February 8,2006January 18,2007Liberal24Céline Hervieux PayetteSenator for Bedford, Quebec(born 1941)January 18,2007November 3,2008Liberal25Jim CowanSenator for Nova Scotia(born 1941)November 3,2008November 5,2015LiberalSenate Liberal Caucus26Claude CarignanSenator for Mille Isles, Quebec(born 1964)November 5,2015March 31,2017Conservative27Larry SmithSenator for Saurel, Quebec(born 1951)April 1,2017November 5,2019Conservative28Don PlettSenator for Manitoba(born 1941)November 5,2019IncumbentConservative