Кіріспе

Американдық комедиан және актер (1914–2017)
Канадалық Бірінші дүниежүзілік соғыстағы үздік ұшқыш

"Профессор" Ирвин Кори (29 шілде 1914 – 6 ақпан 2017) – американдық стендап комедияшы, киноактер және белсенді, көбінесе "Әлемдегі ең білікті маман" деп таныстырылды. Ол Сан-Францискодағы "hungry i" клубында сценарийсіз, импровизациялық стендап комедия стилін енгізді. Ленни Брюс Кориді "барлық уақыттың ең ұлы комедианттарының бірі" деп сипаттады.

Өмірбаян

Корей 1914 жылғы 29 шілдеде Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында еврей отбасында Ирвин Эли Коэн болып дүниеге келген. Әкесі отбасын тастап кеткеннен кейін кедейлікке ұшыраған анасы оны және оның бес бауыр-сіңілін Нью-Йорктегі еврей жетімдер үйіне орналастыруға мәжбүр болды, онда Корей жасөспірім шағына дейін қалды. Кейін Калифорнияға товар вагондарында барып, Лос-Анджелестегі Белмонт орта мектебінде оқуға түсті. Корей коммунистік/социалистік солшыл саясатты қолдады. 1960 жылғы сайлау кезінде Корей Хью Хефнердің "Плейбой" тікелей қатысуымен президенттікке кандидат болды. 2016 жылы Демократиялық партияның президенттік праймеризінде Корей Вермонт штатының АҚШ сенаторы Берни Сандерсті кандидатурасын және президенттікке қолдады. Корей 1960 жылдардың аяғы мен 1970 жылдардың басында Джонни Карсон жүргізетін "Tonight Show" бағдарламасына жиі шақырылды. "Нью-Йорк Таймс" газеті оның сөйлеген сөзін "жаман әзілдер мен бұрмаланған синтаксис тізбегі, одан кейбіреулер күліп, ал басқалары қыңырсынып қалды" деп сипаттады.

Комедиялық

1938 жылы Кори Нью-Йоркке оралды, онда ол "киім ауданындағы" кәсіби одақ ұйымдастырушысы туралы "Pins and Needles" музыкалық комедиялық ревюін жазып, сахналады. 1940 жылдардың соңынан бастап Кори өзінің "Профессор" кейіпкерін қалыптастыра бастады. Тозығы жеткен форма киімдері мен кроссовкаларымен, шашы басы шашыраңқы болған Кори сахнаға алаңдаған түрде шығып, сөзін "Дегенмен..." деген сөзбен бастайтын. Ол жаңа стильдегі дөңгелек сөз комедиясын жасады; "крельман" және "трилловег" сияқты мағынасыз сөздерді ойлап табудың орнына, профессор сөзін ұзақ, әсем, бірақ нақты сөздермен байытатын. Театр сыншысы Кеннет Тайнан "Нью-Йоркерде" профессор туралы былай деп жазды: "Кори – мәдени клоун, сауаттылықтың пародиі, өркениетіміздің қадірлі нәрселерінің бұрмалауы және Америкадағы ең күлкілі гротесктердің бірі. Ол – колледж бітірген Чаплиннің саяхатшысы". 1950 және 1960 жылдары Кори "Аштық" түнгі клубында жиі өнер көрсетті және клуб иесі Энрико Бандуччидің сүйікті комедияшысы болды. 1981 жылы Кори Бандуччи, Морт Саль, Джонатан Винтерс, Билл Косби, Джеки Вернон және Майя Анжелумен бірге PBS телеарнасында "The Hungry i Reunion" атты "Аштық" клубына арналған құрметті телешоуда пайда болды. 1975 жылы Кори Ролинг Стоунз тобының 1975 жылғы Америкалық турнесін жариялауын күтіп отырған журналистер үшін Нью-Йорк қаласында әдеттегідей ұзақ, мағынасыз өнер көрсетті. Баспасөз әлі де Коридің сөзін тыңдап тұрғанда, олар Стоунз тобының Fifth Avenue көшесімен келе жатқан жүк көлігінде "Brown Sugar" әнін ойнап жатқанын байқады.

Бродвей

1951 жылы Кори «Абу Бен Атом» рөлінде, Жин бейнесінде, культтық сәтсіздікке ұшыраған «Flahooley» Бродвей мюзиклінде Yma Sumac, Билл және Кора Бэрд қуыршақтарымен, сондай-ақ Барбара Кукпен (оның Бродвейдегі дебюті) бірге өнер көрсетті. Коридің «Springtime Cometh» әнін орындауы шоудың түпкілікті актерлік құрамының альбомында тыңдауға болады. Профессор 1960-1970 жылдары түрлі эстрадалық шоуларда жиі қонақ комигі болып, ойын-шоуларда сарапшы ретінде қатысты. Кори комикстік білімімен остікке шықты, сондықтан 1977 жылдың маусымында Провиденс, Род-Айленд телеарнасы WJAR TV желілік байланыстардағы өзгерістерді түсіндіру үшін өкіл іздегенде, Кори осы жұмысқа ие болды. Қолында көрсеткіші бар Кори теледидар кестелерінің қалай бұзылатынын көрсету үшін магниттік тақтайшаларды қолданды. Рекламаның соңында профессор бастапқы ойынан ауып кетті, ал визуалдық құралдарды ұстап тұрған магниттік өріс өшірілді, нәтижесінде Коридің айналасындағы декорациялар құлап түсті. Ол сол жылы Милуокидегі WTMJ телеарнасы үшін де осындай роликтер жасады, WITI және WISN телеарналары байланыстарын ауыстырған кезде. Кори түрлі Бродвей қойылымдарында ойнады, соның ішінде «Гамлет» қойылымында қабір қазушы рөлінде. Саяси белсенді және әріптес стендап комигі Дик Грегори терең және ой қозғаушы естеліктермен бөлісті, ал «Оскар» жүлдесінің иегері актриса Сюзан Сарандон өте жеке тонмен баяндады. Ирвин Кори 2014 жылдың шілдесінде 100 жасқа толды. 2011 жылдың қазанында сұхбат алу үшін 97 жастағы Кори «New York Times» тілшісін Шығыс 36-шы көшедегі 1840 жылғы атқарулы үйіне шақырды. Кори оның қайта сату құнын 3,5 миллион долларға бағалады. Ол өнер көрсетпеген кезде, «Queens–Midtown Tunnel» туннелінен шығатын жүргізушілерден алдыңғы әйнектерін тазалау үшін ақы сұрап, ақша жинағанын айтты. Ол сұхбаттасушыға бірнеше ай сайын жиналған ақшаны Кубалық балаларға медициналық жабдықтар сатып алуға жұмсайтын ұйымға беріп отыратынын мәлімдеді. Ол ақша берген жүргізушілер туралы: «Мен оларға ақшаның қайда кететінін айтпаймын, және олардың бұл туралы ойланбайтынына сенімдімін», – деді. Кори 2017 жылдың 6 ақпанында Манхэттендегі пәтерінде 102 жасында, ұлы Ричардтың қасында қайтыс болды.