Кіріспе
Кәсіби емес геологиялық зерттеу және тау жыныстарын жинау
Әуесқой геология немесе тау жыныстарын жинау (АҚШ және Канадада «тау жыныстарын іздеу» деп те аталады) – табиғи ортадан тау жыныстары мен минералдар немесе қазба үлгілерін жинаудың кәсіби емес зерттеуі және хоббиі. Австралия, Жаңа Зеландия және Корнуоллда әуесқой геологтардың қызметі «фоссикинг» деп аталады. Алғашқы әуесқой геологтар – коммерциялық мақсатта құнды минералдар мен бағалы тастарды іздеген кеншілер болды. Бірақ, уақыт өте келе, көбірек адамдар тау жыныстары мен минералдардың әсемдігі үшін, көбінесе әуесқойлық мақсатта геологиямен айналыса бастады.
Қолжетімділік
Әуесқой геологияның танымалдылығының артуына бір себебі – коллекцияны жай ғана тас теріп бастауға болатындығында. Сонымен қатар, үлгілерді іздеу және оларды хобби ретінде топтастырып салыстыру үшін көптеген клубтар мен үйірмелер бар. Мұндай үйірмелерді табуға қатысты ақпаратты кітапханалардан, кітап дүкендерінен және "асыл тастар мен минералдар көрмелерінен" алуға болады. Туристік ақпарат орталықтары мен шағын қалалық сауда-өнеркәсіп палаталары да жергілікті мағлұматтармен қамтамасыз ете алады. Интернет те басқа әуесқой геологтарды табуға көмектесетін пайдалы құрал болып табылады.
Құралдар
Әуесқой геологтың ең басты құралы – геолог балғасы. Бұл бір жағынан тікұшақтай ұшы бар, екінші жағынан жалпақ балғалы кішкентай құрал. Балғалы бөлігі тастарды сындыру үшін, ал тікұшақ бөлігі көбінесе жарықтарды қазу және ойып алу үшін қолданылады. Көптеген тас балғаларының тікұшақ ұшы, тасқа тікелей соққанда тез тоңшиды. Тас жинаушылар қатты тастарды сындыру үшін соққы балғасын да алып жүруі мүмкін. Жинаушылар үшін іздеуге қолайлы орындар: карьерлер, жол кесіктері, тасты төбелер мен таулар, сондай-ақ өзендер.
Заңдық
Мемлекеттік жерлерден тау жыныстары мен минералдарды жинауға қатысты көптеген түрлі заңдар бар, сондықтан іздеу жұмыстарын бастамас бұрын жергілікті заңдарды оқып алуға кеңес береміз. АҚШ-тың көптеген, тіпті барлық ұлттық парктерінде тау жыныстары мен минералдарды жинауға тыйым салынған.
Ресурстар
2000 жылдың қазанынан бері mindat.org минералдық салалар үшін маңызды ресурс болып табылады. Оның бастапқы мақсаты минералдар, олардың қасиеттері және олардың табиғатта қандай жерлерде кездесетіні туралы ақпаратты тарату еді. Бүгінде ол әлемдегі ең ірі, минералдық ақпараттардың ашық қолжетімді базасы болып табылады, және оны бүкіл әлемнен еріктілер күнделікті жаңа мәліметтерді қосып, тексеріп отырады.
Қатынасты салалар
Тас жинауға құштар адамдар көбінесе өз үлгілерін асыл тастар, петрология, минералогия және геология туралы білу үшін пайдаланады, сондай-ақ үлгі тастарды анықтау, жіктеу және оларды көрнекті орынға қою үшін дайындау үшін жиі қолданады. Осы хобби табиғи түрде лапидарлық жобаларға, сонымен қатар асыл тастар мен минералдарды кесу, жылтырату және бекітуге алып келуі мүмкін. Мұны істеу үшін тас аралары мен жылтыратқыштар сияқты құралдар қажет. Көптеген әдемі кристалдардың түрлері көбінесе өте кішкентай үлгілерде кездеседі, олармен жұмыс істеу және үлгілерді фотоға түсіру үшін жақсы микроскоп қажет болады. Бұл хобби терезе алдына әдемі тастарды қою сияқты қарапайым болуы мүмкін, немесе мұражай деңгейіндегі толыққанды және егжей-тегжейлі көрмеге айналуы мүмкін.
Белгілі рок-хаундтар және минералдар жинаушылар
Иоганн Вольфганг фон Гёте (1748–1832) – неміс жазушысы, минералдарға зор қызығушылық танытқан, білікті әуесқой ғалым. Темір минералы гоетит оның құрметіне аталған. Джордж Фредерик Кунц (1856–1932) өмірі бойы көптеген маңызды минералдық коллекцияларды жинады, мысалы, Томас Эдисон үшін зерттеу жинағын жасады. Ол сондай-ақ Морган Тиффанидің асыл тастар жинағын жинады, ол Американың Табиғи тарих мұражайына қойылды. Ол минералогия және гемология саласында негізінен өздігінен білім алды, бірақ оның дағдылары мен білімі 23 жасында Тиффани & Компаниясында асыл тастар сарапшысы болып жұмыс істеуге мүмкіндік берді. 1903 жылы жаңадан ашылған, күлгін-қызғылт түсті сподуменнің түрі оның құрметіне кунзит деп аталды. Джон Синканкас (1915–2002) – гемолог, лапидарлыққа құмар адам, микромонтер және автор. Ол Американың минералогиялық қоғамының мүшесі болды. 1982 жылы Американың гемологиялық институтынан «Ерекше серіктес» сыйлығымен марапатталды.