Кіріспе

Британдық ғалым, FRS (1974) – британдық фармаколог, аспириннің ауырсынды басу және қабынуға қарсы әсерін түсінуде маңызды рөл атқарды. Оның жұмысы жүрек және қан тамырлары ауруларын емдеудің жаңа тәсілдеріне және АПФ ингибиторларын енгізуге әкелді. 1982 жылы Суне Бергстрём және Бенгт Самуэльсонмен бірге «простагландиндер және олармен байланысты биологиялық белсенді заттар туралы жаңалықтары» үшін физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Оның анасы, Фрэнсис Вэйн, Вустерширдегі шаруа отбасынан шыққан. Ол 5 жасынан бастап жергілікті мемлекеттік мектепке барып, кейін Бирмингемдегі Эджбастон қаласындағы Король Эдвард мектебінде білім алды. Химияға деген ерте қызығушылығы 1944 жылы Бирмингем университетінде осы пәнді оқуға түрткі болды. Бакалавриатта оқыған кезінде Вэйн химиядан көңілі тоймады, бірақ тәжірибе жасаудан әлі де ләззат алды. Бірмингемдегі химия профессоры Морис Стейсиден Гарольд Берн Оксфордқа фармакологияны оқуға студент ұсынуын сұрағанда, Вэйн мүмкіндікті қуана қарсы алып, 1946 жылы Берннің кафедрасына көшті. Берннің жетекшілігімен Вэйн фармакологияға деген құштарлығын арттырып, былай деп жазды: «[зертхана] біртіндеп Ұлыбританиядағы фармакологиялық зерттеулердің ең белсенді және маңызды орталығына және жас фармакологтарды даярлаудың басты мектебіне айналды». Джеффри Доуэстің бақылауымен.

Мансап және зерттеу

Докторлық диссертациясын аяқтағаннан кейін Вэйн Йель университетінің фармакология кафедрасында ассистент-профессор болып жұмыс істеді. 1955 жылы ол Ұлыбританияға қайтып оралып, Лондон университетінің Негізгі медициналық ғылымдар институтында аға лектор болып тағайындалды.

Лондон университеті

Вэйн 18 жыл бойы Лондон университетінде қызмет етті, аға оқытушы лауазымынан бастап 1966 жылы (Корольдік хирургтар колледжінде) эксперименталды фармакология профессорына дейін өсті. Осы кезеңде ол белгілі бір биоәсер ету әдістерін жасап, ангиотензин түрлендіру ферменті мен аспириннің әсерлерін зерттеуге баса назар аударды. Нәтижесінде, ол Присцилла Пайпермен бірлесіп аспирин мен простагландиндер арасындағы байланыс туралы жариялаған еңбегі үшін 1982 жылы физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығына ие болды.

Wellcome Foundation (Велком қоры)

1973 жылы Вэйн Корольдік хирургтар колледжіндегі академиялық қызметін тастап, Велком қорының зерттеулер директоры лауазымына көшті. Ол өзімен бірге бірнеше әріптестерін алып, олар кейіннен Простагландиндерді зерттеу бөлімін құрды. Сальвадор Монкада басшылығымен бұл топ маңызды зерттеулер жүргізе берді, нәтижесінде простациклин ашылды.

Академияға оралу

1985 жылы Вэйн академиялық өмірге қайта оралып, Санкт-Бартоломей ауруханасының медициналық колледжінде Уильям Харви ғылыми-зерттеу институтын (қазіргі Бартс және Лондон медицина және стоматология мектебі) құрды. Уильям Харви ғылыми-зерттеу институтында Вэйннің жұмысы COX-2-нің таңдамалы ингибиторларына, сондай-ақ азот оксиді мен эндотелиннің қан тамырларының функциясын реттеудегі өзара әрекеттесуіне бағытталды.

Жеке өмір

1948 жылы Джон Вэйн (Елизавета) Дафни Пейджге үйленді және 2 қызы болды. Ол 19 қараша 2004 жылы Кенттегі Принцесса Король университетінің ауруханасында, сол жылдың мамыр айында алған аяқ және жамбас сүйектерінің сынуынан туындаған ұзақ мерзімді асқынулар салдарынан қайтыс болды. Леди Вэйн 2021 жылы дүниеден өтті.