Кіріспе

1987 жылы АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында зорлау туралы айыптаулар.

Тавана Висения Браули.

Дәлелдерді тыңдағаннан кейін, 1988 жылдың қазан айында үлкен жюри Браули күштеп жыныстық шабуылға ұшырамағанын, ал ол мұндай шабуыл жасалғандай көрініс тудыруы мүмкін деген қорытындыға келді. Браули шабуыл жасаушылардың бірі деп айыптаған грек-американдық Нью-Йорк прокуроры Стивен Пагонес кейін Браули мен оның үш кеңесшісіне ар-намысқа тигені үшін сотқа берді және сотты жеңіп алды. Браули афроамерикандық қауымнан қолдау алды. Кейбір ғалымдар Браули нәсілдік стереотиптерге ықпал еткен, жағымсыз хабарлаудың құрбаны болғанын айтты. Басты ақпарат құралдарының жазбалары афроамерикандық баспасөзден және осы жасөспірім мен оның әңгімесіне сенген көптеген қара нәсілді көшбасшылардан қызу сынға ұшырады. Үлкен жюридің қорытындылары Браули мен оның кеңесшілеріне деген қолдауды азайтты; Браулидің отбасы бұл айыптаулардың рас екенін мәлімдеді.

Істің басталуы

1987 жылдың 28 қарашасында Нью-Йорк штатының Уэппингс-Фолс қаласындағы үйінен төрт күн бойы із-түссіз жоғалған Тавана Браули есінен танып, есінен танып қалғандай көрінді. Оның киімдері жыртылып, күйді, денесі нәжіске толы болды. Оны жедел жәрдем бөліміне алып барады, онда оның денесінде "ККК" деген сөздері көмірмен жазылған.

Қоғамның жауабы

Браулидің оқиғасына алғашқы қоғамдық жауап көбінесе жанашырлықпен болды. Билл Косби осы іске қатысты ақпарат бергендерге 25 000 доллар сыйлық ұсынды, ал Дон Кинг Браулидің білімі үшін 100 000 доллар бөлді. 1987 жылдың желтоқсан айында, мыңнан астам адам, соның ішінде Ислам Ұлтының жетекшісі Луис Фаррахан, Нью-Йорк штатының Ньюбург қаласында Браулиді қолдап шеру жасады. Браулидің осы іс бойынша жасаған мәлімдемелері бүкіл елдегі баспасөз беттерінде кеңінен жарияланды. Оқиғаға наразылық білдіретін көптеген митингілер өтті. Азаматтық құқық белсендісі Ал Шарптон, адвокаттар Алтон Х. Мэддокс және С. Вернон Мейсон Браулидің жаңалығын жариялауды қолға алғаннан кейін, іс тез арада қызу дауға айналды. Шарптон, Мэддокс және Мейсон ұлттық медиада сенсация тудырды. Олар мемлекеттік билік өкілдерінің сотталушыларды олардың ақ терілі болғандықтан жасыруға тырысқанын айтты. Кристаның өзі өлтіру туралы жазбасына сүйене отырып, The New York Times басылымы оның өзін-өзі өлтіргенін хабарлады, себебі оның сүйікті қызы оның өлімінен аз уақыт бұрын олардың қарым-қатынасын тоқтатқан, сондай-ақ ол штаттық полицей болмағанына қатты ренжіді. Баспасөздің жасөспірімге қатысты жариялаған материалдары афроамерикандық баспасөз және көшбасшылар тарапынан қызу сынға ұшырады. Олар ауруханада түсірілген суреттерінің жариялануын, оның жасы он екіге толмаған кезінде аты-жөнінің ашық жариялануын айтты. Сонымен қатар, сыншылар Браулидің мемлекеттік қорғауға ие болуының орнына анасының, әкесінің және кеңесшілерінің қамқорлығында қалғанына алаңдады. The New York Times газетінде жарияланған пікір мақаласында Марта Майлз және Ричард Л. Мэдден былай деп жазды: Егер бала жыныстық зорлыққа ұшыраған деп күдіктенілсе, Балаларды қорғау агенттігі осы баланың қамқорлығына және бақылауына алуға міндетті. Тавана Браули оқиға кезінде 15 жаста болды. Егер бұл мәселе ертерек қарастырылса, агенттік оған психиатриялық көмек көрсетіп, зорлаудың дәлелдерін сақтап қалар еді. Шарптонның бұрынғы көмекшісі Перри Маккиннонның сөзіне сәйкес, Шарптон, Мэддокс және Мейсон Браулидің жағдайына қызығушылық танытпады және олар осы істі "қаланы басып алу үшін" пайдаланды, себебі Шарптонның сөзіне қарағанда, бұл іс оны және Браулидің басқа екі кеңесшісін "Нью-Йорктегі ең танымал адамдарға" айналдыруы мүмкін еді. 1988 жылдың маусым айында, іске байланысты туындаған даудың ең қызу кезінде жүргізілген сауалнама нәтижесінде қаралардың (51%) және ақтардың (85%) арасында Браулидің жалған айтқаны туралы пікірлерде 34 пайыздық айырмашылық байқалды.

Бас жюридің тыңдаулары

Нью-Йорк штатының бас прокуроры Роберт Абрамстың өкілеттігімен куәліктерді тыңдау үшін үлкен қазылар алқасы шақырылды. 1988 жылдың 6 қазанында қазылар алқасы 170 беттік есеп жариялады, онда Браулидің ұрланбағаны, зорланбағаны, зорлыққа ұшырамағаны және содомия жасалмағаны туралы қорытынды жасалды, Браули мен оның кеңесшілерінің айтуынша. Есепте сондай-ақ Pagones-қа қатысты айыптаулардың жалған және фактілерге негізсіз екендігі де көрсетілді. Есеп шығарылар алдында қазылар алқасы 180 куәгердің жауабын тыңдап, 250 экспонатты қарады және 6000 беттен астам куәлікті жазды. Оның денесіндегі нәжіс көршісінің итіне тиесілі екені анықталды. Браули сотқа шақыруға қарамастан, куәлік берген жоқ. 1988 жылдың 6 маусымында Тавананың анасы Гленда Браули сотқа бағынбағаны үшін 30 күнге түрмеге жабылып, 250 доллар айыппұл төледі. Ол шіркеулерде жасырынып, тұтқындалудан қашып құтылды, полиция оны ұстаудан бас тартты, себебі бұл зорлыққа алып келуі мүмкін екенін айтты. Браули отбасы Нью-Йорк штатынан қашып, Вирджиния-Бич қаласына қоныстанғанға дейін бірнеше ай бойы елді аралап сапар шекті.

Мүмкін себептері

Бас жюридің көптеген дәлелдемелері Браулидің оқиғаны жалған деп жариялауының ықтимал себебіне назар аударды: ол анасынан және әсіресе әкесі Ральф Кингтен күш қолдану жазасынан қашуға тырысқан. Куәгерлер Гленда Браулидің бұрын қызын ұрып-соққанын, қашып кеткені үшін және жігіттермен түндерін өткізгені үшін куәлік берді. Кингтің зорлық-зомбылық тарихы бар, оның ішінде алғашқы әйеліне 14 рет пышақтап, кейін оны атып өлтірген. Кингтің Браулиге қатыгездікпен шабуылдауы мүмкін екенін көрсететін көптеген дәлелдер болды: Браули өткен мамыр айында дүкен ұрлығы үшін тұтқындалғанда, Кинг оны полиция бөлімшесінде ұрып-соғуға тырысқан. Куәгерлер сондай-ақ Кингтің өгей қызы туралы жыныстық сипаттағы сөздер айтқанын баяндады. Жоғалған күні Браули мектептен қашып, алты айға сотталған жігіті Тодд Бакстонды көруге барған. Бакстонның анасы (ол оны түрмеде бірге барған) үйге қайтуға асығып, қиындыққа тап болмас үшін, Браули оған: "Мен қазірдің өзінде қиын жағдайдамын" деді. Ол Кингтің бұрын кеш келгені үшін қатты ашуланғанын айтты. Көршілер де ақпан айында Гленда Браулидің Кингке: "Ақшаны алмауың керек еді, себебі бәрі шыққан соң, олар шындықты білетін болады" дегенін естігенін айтты. Тағы бір көрші ханымның: "Олар біз өтірік айтып жатқанымызды біледі, содан кейін бізді іздеп келеді" дегенін естіген. Бұл оқиға туралы 2004 жылы нәсілдік зорлық-зомбылық тақырыбында жазған әлеуметтанушы Джонатан Марковиц былай деп қорытындылады: "Егер Браулидің қорқынышы мен бастан өткерген азаптары оның шашын кесуге, өзін нәжіспен жабуға және қоқыс жәшігіне кіруге мәжбүр еткен болса, онда оның сезімі мен азаптары шынымен де зор болған болуы керек".

Салдары

Бұл оқиға қара нәсілділердің құқықтық институттарға деген сенімсіздігін көрсетті. Бұл пікірлер де дау тудырды; Дэниел А. Фарбер мен Сюзанна Шерри Уильямсқа өздерінің "Барлық ақыл-ойды артта қалдыру: американдық заңдағы шындыққа радикалды шабуыл" деген кітабында жауап берді. Олар: "Радикалды көпмәдениетшілдер Броулидің ойдан шығарылған зорлауы мен басқа әйелдің нағыз зорлауы арасындағы айырманы анықтауға қабілетсіз немесе ықылассыздар сияқты көрінеді. Шындық пен ойдан шығарылғанды ажыратуға бей-жай қарау, қиялданған немесе өзіне-өзі келтірілген азаптан гөрі жаман емес дегенді білдіреді, соның салдарынан нағыз азапты азайтады". Спайк Лидің "Do the Right Thing" фильмін қарап шығып, мәдениет сыншысы Стэнли Крауч "Вернон Мейсон сияқты адамдар туралы жағымсыз пікір білдірді, олар Тавана Броулидің өтірігін жасыру үшін расизмнің шынайы құрбандарын пайдаланып, саяси билікке ұмтылудағы цинизммен жақсы атын сатып жіберді". 1990 жылдың 21 мамырында Бруклиндегі Мемлекеттік Жоғарғы Соттың апелляциялық бөлімі Алтон Х. Мэддокс Браули ісі бойынша өзінің мінез-құлқы туралы айыптауларға жауап беру үшін тәртіптік отырысқа келмегендіктен мерзімсіз тоқтатты. Вернон Мейсон 1995 жылы 66 рет заңсыз әрекет жасағаны үшін адвокаттық алқадан шығарылды; Браули ісі нақты аталмаған, бірақ Мейсон Браулидің айыптауларын алға жылжытудағы рөлі үшін жазаланып жатыр деп мәлімдеді. 1998 жылы Пагонес Шарптон, Мэддокс және Мейсонға қарсы мінез-құлықты қорлау үшін сот арқылы 345 000 доллар алды; Пагонес бастапқыда 395 миллион доллар іздеді. Қазылар алқасы Шарптонды Пагонес туралы жеті жалған мәлімдеме жасағаны үшін, Мэддокс екі рет және Мейсон бір рет кінәлі деп тапты. Алқабилер Пагонес талап еткен 22 мәлімдеменің төртеуі бойынша келісімге не келе алмады, ал сегіз мәлімдемені жамандау деп таппады. Кейінгі сұхбатында Пагонес Браули мен оның кеңесшілерінің айыптаулары салдарынан туындаған алауыздық оған алғашқы некеге тұруға және көптеген жеке қайғыға ұшырауға себеп болғанын айтты. Пагонес Браулиді де сотқа берді. Ол сотқа келмеді, сотқа келмеді, ал судья оған Пагонеске 185 000 доллар өтемақы төлеуді бұйырды. Шарптонға қарсы 65 000 доллар төленген сот үкімін 2001 жылы оған қолдаушылар төледі, оның ішінде адвокат Джонни Кокран және бизнесмен Эрл Г. Грейвс, Ж. 2012 жылдың желтоқсан айында Нью-Йорк Пост Маддокс өзінің 97 000 долларын төлегенін және Мейсон өзінің 188 000 долларын төлеп жатқанын хабарлады. Браули ешқандай төлем жасамаған. Келесі айда сот оның жалақысын Пагонеске төлеуге бұйырды. 1997 жылы Браули бұл оқиғаны ойлап таппағанын, оның әлі де қолдаушылары бар екенін айтты. 2007 жылдың қарашасында Браулидің анасы мен әкесі Нью-Йорк Daily News газетінің 20 жылдығына арналған мақаласында шабуылдың орын алғанын мәлімдеді. "Біз бұл оқиғаны қалай ойлап тауып, Нью-Йорк штатын құлатуға болады? Біз жай ғана қарапайым адамдармыз" деді Гленда Браули. Олар Нью-Йорк штатының бас прокуроры Эндрю Куомо мен губернаторы Элиот Спитцерден істі қайта ашуды өтінді. Олар Браулидің кез келген сот процесінде сөйлей беретінін айтты. 2013 жылдан бастап Браули Вирджинияның ауылдық жерінде жаңа атпен медбике болып жұмыс істейді. Луис Фараханмен қарым-қатынасынан әсер алған Браули сот кезінде ислам дінін қабылдады және Daily News-қа сәйкес ол Ислам ұлтының белсенді мүшесі болып қала береді. Бір дерекке сәйкес, телеарна WCBS Әл Шарптонның алдауларын ашқан, ал қара журналистер нәсілдік адалдықты ұстанған. 1980-ші жылдары Нью-Йорк қаласының медиа-ландшафтына нәсілдік шиеленістер едәуір әсер етті, ол ірі жаңалықтардың, атап айтқанда The New York Times және құқық қорғау органдарының нәсілдік сипаттағы оқиғаларға қатысты жария етуін және жауап беруін қалыптастырды. Тавана Броули ісі нәсілдік динамиканың бұқаралық ақпарат құралдарына және қоғамдық түсінікке қалай әсер еткенінің басты мысалы болып табылады. Бастапқыда, The New York Times, басқа ұлттық БАҚ-тар арасында, Броулидің нәсілдік және жыныстық зорлық-зомбылық туралы мәлімдемесін кеңінен қамтуға асықты. Бұл оқиғалар мен нәсілдік саясаттың күрделілігі туралы нақты емес оқиғалар және олардың бұрынғы қиындықтары Хауард Бич оқиғасы кезінде нәсілдік шабуылдар туралы хабарлау кезінде. Бұл сақтықпен қарау бұқаралық ақпарат құралдарының нәсілдік мәселелерге қатысты реактивті ұстанымға ие болу үрдісін көрсетеді, көбінесе азаматтық құқық қорғаушыларды немесе саяси қайраткерлерді оқиғаларды хабарлаудан бұрын маңызды деп атауға күтеді. Броули ісі бойынша Бас қазылар алқасының жария етудегі соңғы ауысуы, алдау туралы айыптаулардан кейін, ақ нәсілді құрбандықтарға қатысты оқиғалардың жаңалықтарға лайықтылығы туралы пікірталасты тудырды, бұл ақ нәсілді кінә м...

Танымал мәдениетте

Спайк Лидің 1989 жылғы "Do the Right Thing" фильмінде "Тавана шындықты айтты" деген граффити көрсетілген. 1990 жылғы "Заң мен тәртіп" телесериалының "Жартылай қараңғылықтан тыс" атты эпизоды – Браули ісінің көркемделіп баяндалуы. Бұл іс 2014 жылы "Заң мен тәртіп: Арнайы тергеу бөлімі" телесериалының "Қылмыстық әңгімелер" эпизодында да талқыланды. Лиза "Left Eye" Лопес TLC тобының тұңғыш альбомы "Ooooooohhh On the TLC Tip" (1992) альбомындағы "His Story" әнінде Браулиге сілтеме жасайды. Джойс Кэрол Оутстың 2015 жылғы "Құрбандық" романы Браули ісі бойынша көркемделіп жазылған туынды. 2018 жылы бұл іс Fox Nation арнасының "Скандал" бағдарламасында жарияланды.