Франция Ұлттық гвардиясы: Тарих және қайта құру

Кіріспе

Француз әскери, жандармерия және полиция резервтік күштері

Ұлттық гвардия – француздық әскери, жандармерия және полиция резервтік күштері, қазіргі түрінде 2016 жылдан бері белсенді, бірақ бастапқыда 1789 жылы Француз төңкерісі кезінде құрылған. Тарихының көп бөлігінде, әсіресе офицерлері, орта таптың мүдделерін қорғайтын күш ретінде қарастырылған. Ол француз армиясынан бөлек құрылып, полиция және әскери резервтік қызметтерді атқарды. Алайда, 1792-1795 жылдар арасындағы алғашқы кезеңдерінде Ұлттық гвардия революциялық күш ретінде танылды, ал төменгі шендері сан-кюлоттармен байланысты болды. 1827-1830 жылдар аралығында ресми түрде таратылғанымен, қайта құрылды. 1870-71 жылдардағы Франко-пруссия соғысынан кейін Париждегі Ұлттық гвардия қайтадан қауіпті революциялық күш ретінде қарастырылып, 1871 жылы таратылуына себеп болды. 2016 жылы Франция елдегі бірқатар террористик шабуылдарға жауап ретінде Ұлттық гвардияны екінші рет қайта құрды. Жақ Некер, сол күні Барон де Бретейльмен бірге. Бұл ауыстыру Парижде ашу-ыза мен зорлық-зомбылықтың жылдам таралуына әкелді. 13 шілдеде Ұлттық жиналыс «буржуазиялық милиция» («milice bourgeoise») құрылғанын жариялады. Келесі күні таңертең осы жаңа милицияға қару іздеу қалалық әкімдікке, Инвалидтер үйіне және содан кейін Бастилияға шабуыл жасауға әкелді. Лафайет 14 шілдеде буржуазиялық милицияның бас қолбасшысы болып сайланды және ол «Париж Ұлттық гвардиясы» деп аталды. Француз гвардиясы бүлік көтеріп, сол айда таратылған кезде, бұл бұрынғы патшалық полктің көптеген сапы мен қатары Париж Ұлттық гвардиясының толық уақытты құрамына кірді. Францияның қалалары мен ауылдық округтерінде хаос немесе қарсы төңкеріс туралы кең таралған қорқынышқа жауап ретінде Ұлттық гвардияның ұқсас органдары өздігінен құрылды. «Буржуазиялық милиция» 1789 жылдың қарашасында Лимож қаласында болғандай, басқа әскери органдарға рұқсат берілмеген жағдайда, атын Ұлттық гвардияға өзгертті. Бастапқыда әр қала, қалашық және ауыл өздерінің жергілікті биліктері басқаратын Ұлттық гвардия бөлімдерін бір жылдан аспайтын мерзімге ұстады. Олар 1790 жылдың 14 шілдесінде Лафайеттің басшылығымен бірікті, ол «Корольдіктің барлық Ұлттық гвардиясының генерал-командирі» болып тағайындалды және қарулы күштердің бас қолбасшысы ретінде корольге есеп берді.

The National Guard is a French military, gendarmerie, and police reserve force, active in its current form since 2016 but originally founded in 1789 during the French Revolution. For most of its history the National Guard, particularly its officers, has been widely viewed as loyal to middle class interests. It was founded as separate from the French Army and existed both for policing and as a military reserve. However, in its original stages from 1792 to 1795, the National Guard was perceived as revolutionary and the lower ranks were identified with sans culottes. It experienced a period of official dissolution from 1827 to 1830 but was reestablished. Soon after the Franco Prussian War of 1870–71, the National Guard in Paris again became viewed as dangerously revolutionary, which contributed to its dissolution in 1871. In 2016, France announced the reestablishment of the National Guard for the second time, in response to a series of terrorist attacks in the country. Jacques Necker, with the Baron de Breteuil on that day. The replacement caused rapidly spread anger and violence throughout Paris. The National Assembly declared the formation of a "Bourgeois Militia" ("milice bourgeoise") on 13 July. In the early morning of the next day, the search for weapons for this new militia led to the storming of the town hall, the Hotel des Invalides and then the storming of the Bastille. Lafayette was elected to the post of commander in chief of the Bourgeois Militia on 14 July, and it was renamed the "National Guard of Paris". When the French Guards mutinied and were disbanded during the same month, the majority of this former royal regiment's rank and file became the full time cadre of the Paris National Guard. Similar bodies of National Guards were spontaneously created in the towns and rural districts of France in response to widespread fears of chaos or counter revolution. "Bourgeois Militia" changed its name to National Guard, like in Limoges in November 1789, where no other military bodies were allowed. Initially, each city, town and village maintained National Guard units operated by their respective local governments in the districts for not more than a year. They were united on 14 July 1790 under Lafayette, who was appointed "Commandant General of all the National Guards of the Kingdom" and was responsible to the King as commander in chief of the armed forces.

Ұйым

1790 жылдың 5 желтоқсанында Робеспьер Ұлттық гвардияның маңызды мәселесі жөнінде сөз сөйледі, онда жартылай ұйымдастырылған жасақтардан тұрақты армияға тәуелсіз азамат сарбаздарына өтуді көздеді. Ол өз ойларын келесі жылы қайталады. 18 желтоқсанда Ұлттық гвардияны 50 000 мылтықпен жабдықтау туралы шешім қабылданды. 1791 жылдың қаңтарында Робеспьер Ұлттық гвардияны ғана емес, сонымен қатар қажет болған жағдайда, оларды найзамен қаруландыру қажеттігін айтты. 1791 жылдың 27 сәуірінде Робеспьер Ұлттық гвардияны қайта ұйымдастыру және оның қатарын белсенді азаматтармен шектеу жоспарларына қарсы шықты. 1791 жылдың 22 сәуірі мен 15 маусымында Парламент француз Ұлттық гвардиясының барлық аймақтарынан 400 000 ерікті сарбазды қабылдады. 1791 жылдың 17 шілдесінде Марс алаңында қырғын болды. Қыркүйек айының соңында кантондар мен округтердегі Ұлттық гвардия құрамын қайта ұйымдастыру туралы заң қабылданды, онда офицерлер мен сержанттар жыл сайын 14 шілдеде сайланатын болды. 1791 жылдың 14 қазанындағы заң бойынша барлық белсенді азаматтар мен олардың 18 жастан асқан балалары Ұлттық гвардия қатарына міндетті түрде енуге тиіс болды. Олардың міндеті – құқық тәртібін сақтау және қажет болған жағдайда соғыс кезінде аумақты қорғау еді. 1791 жылдың қыркүйегінде бекітілген жалпыұлттық жоспар бойынша Ұлттық гвардия аудандық немесе кантондық роталар негізінде құрылды. Осы жақын маңайдағы бес бөлімше (фюзильерлер немесе гранадерлер деп аталады) Ұлттық гвардияның жаяу әскер батальонын құрады. Легионға 8-10 батальон кірді. Округтер сондай-ақ 60 жастан асқан немесе 18 жасқа толмаған еріктілерден құралған ветерандар мен жас азаматтардың роталарын ұсына алатын болды. Мүмкіндігі болған жағдайда, гвардия құрамында атты әскерлер мен артиллериялық батареялар да болды. 23 жастағы Наполеон Бонапарт өзінің «саяси мансабын» 1792 жылдың ақпанында Ұлттық гвардиядағы Корсикалық еріктілер батальонының подполковнигі (la Garde nationale des Volontaires corses) ретінде бастады. Шевльер де Сен-Жорж Лильдегі алғашқылардың бірі болып Ұлттық гвардияға қосылды. 1792 жылдың 2 шілдесінде Ассамблея 14 шілдедегі Федерация фестивалінің аясында Ұлттық гвардияның қатысуына рұқсат берді, осылайша корольдік ветосын еңсерді. Секция жиналыстары «пассивті» азаматтарға ресми рұқсатсыз Ұлттық гвардия роталарына қосылуға мүмкіндік берді. 11 шілдеде якобиндер дүркіреп тұрған Ассамблеядағы төтенше дауыс беруде жеңіске жетіп, елді қауіпті жағдайда деп жариялады және найза немесе тапаншасы бар барлық париждіктерді Ұлттық гвардияға шақырды. 17 шілдеде Париж муниципалитеті қаланың Ұлттық гвардия құрамына қаруланған барлық азаматтарды қабылдады. Азаматтар қару-жарақтары мен киімдерін үйде сақтап, қажет болған кезде оларды алып жүретін болды. Бастапқыда түрлі провинциялық Ұлттық гвардия бөлімшелерінің әртүрлі түсті киімдері 1791 жылы біртектіленді, үлгі ретінде Париж Ұлттық гвардиясының құрамындағы қызыл жағалы, ақ жапырақтары мен манжеттері бар қара көк пальтолар қолданылды. Бұл түстердің үйлесімі сол кездегі жас революциялық үш түсті тудың түстерімен сәйкес келді.

On 5 December 1790 Robespierre held a speech on the urgent topic of the National Guard; envisaging an evolution from semi organised militia to citizen soldiers independent from the regular army. He repeated his ideas in the following year. On 18 December it was decreed to supply the National Guard with 50,000 fusils. In January 1791 Robespierre promoted the idea not only the National Guard but also the people had to be armed if necessary with pikes. On 27 April 1791, Robespierre again opposed the plans for reorganizing the National Guard and restricting its membership to active citizens. On 22 April and 15 June 1791, the Parliament recruited 400,000 National volunteers from the entire French National Guard. On 17 July 1791 Champ de Mars massacre took place. At the end of September a law passed to reorganize the National Guard formations in cantons and districts; each year officers and non commissioned officers could be elected on 14 July. Under the law of 14 October 1791, all active citizens and their children over 18 years were obliged to enlist in the National Guard. Their role was the maintenance of law and order and, if necessary, territorial defense in wartime. Following a nationwide scheme decided on in September 1791, the National Guard was organised on the basis of district or canton companies. Five of these neighbourhood units (designated as fusiliers or grenadiers) made up a National Guard infantry battalion. Eight to ten battalions comprised a legion. Districts might also provide companies of veterans and young citizens, respectively drawn from volunteers over 60 or under 18. Where possible, there was provision for mounted detachments and artillery batteries under the Guard. The 23 years old Napoleon Bonaparte began his "political career" as lieutenant colonel of a Battalion of Corsican Volunteers in the National Guards (la Garde nationale des Volontaires corses) in February 1792. Chevalier de Saint Georges was one of the first in Lille to join its Garde Nationale. On 2 July 1792, the Assembly authorized the National Guard's attendance as part of the Festival of Federation on 14 July, thus circumventing a royal veto. Section assemblies were permitting "passive" citizens to join their National Guard companies without seeking formal permission. On 11 July, the Jacobins won an emergency vote in the wavering Assembly, declaring the nation in danger and drafting all Parisians with pikes or pistols into the National Guard. On 17 July the municipality of Paris accepted all citizens armed with a pike for enlistment as part of the capital's own National Guard unit. The citizens kept their weapons and their uniforms at home and set forth with them when required. The initially multi coloured uniforms of the various provincial National Guard units were standardised in 1791, using as a model the dark blue coats with red collars, white lapels and cuffs worn by the Paris National Guard since its creation. This combination of colours matched those of the then young revolutionary tricolour flag.

Революция кезіндегі рөлі

Бұрынғы корольдік Гет 1254 жылдан 1791 жылға дейін Париждегі заң мен тәртіпті сақтауға жауапты болды, содан кейін Ұлттық гвардия осы рөлді өз мойнына алды. Шындығында, корольдік Геттің (Шевалье дю Гет) соңғы қолбасшысы де Ла Ротьер 1791 жылы Ұлттық гвардияның басшысы болып сайланды. 1792 жылдың жазында гвардияның негізгі сипаты өзгерді. Федерелер гвардия қатарына қабылданды, ал Антуан Жозеф Сантердің гвардияны басып алуы, Мандаттың 10 тамыздағы көтерілістің алғашқы сағаттарында қаза табуымен бірге, гвардияның басына радикалды революционерді келтірді. Монархия жойылғаннан кейін (1792 жылдың 21 қыркүйегі) Ұлттық гвардия Революция үшін күресті және ол француз Ұлттық Ассамблеясына, «патриоттық» штыктардың күшіне мойынсұнуға мәжбүр еткен, астананың тілегін жүзеге асыруда маңызды рөл атқарды. 31 мамыр көтерілісі Франсуа Анриотты Париж гвардиясын басқаруға Коммуна таңдағаннан кейін басталды. 9 Термидордан кейін, II жыл (1794 жылдың 27 шілдесі), Термидор реакциясының жаңа үкіметі Ұлттық гвардияны консервативті басшылықтың бақылауына алды. Ұлттық гвардияның бір бөлігі 13 Вендемиер, IV жыл (1795 жылдың 5 қазаны) күні роялистік көтеріліс кезінде Директорияны құлатуға тырысты, бірақ 13 Вендемиер шайқасында Наполеон Бонапарт басқарған күштерден жеңілді. Осыдан кейін Париж Ұлттық гвардиясы маңызды саяси рөл атқаруын тоқтатты.

Бірінші империя

Наполеон орта таптық Ұлттық гвардия тәртіпті сақтай алады және бүліктерді баса алады деп сенбеді. Сондықтан ол Париж қалалық гвардиясын құрды, ол толық уақытты жандармерия болып, күшті әскерилендірілді. Алайда ол Ұлттық гвардияны таратуға емес, оны жартылай қарусыздандыруға қанағаттанды. Ол оны резервте ұстап, 1809 және 1814 жылдары француз территориясын қорғау үшін жұмылдырды. Осы кезеңде Париждегі Ұлттық гвардия он екі мың буржуазиялық мүлік иесінен тұрды, олар жартылай уақытпен қызмет етіп, өз қаражаты есебінен жабдықталды, олардың басты міндеті – қоғамдық ғимараттарды кезеңмен күзету болды. 1811 және 1812 жылдар аралығында Ұлттық гвардия тұрақты армиядан ерекшеленуі үшін және тек ішкі қорғанысқа арналған «кохорталар» болып ұйымдастырылды. Патриотизмге шеберлікпен үндеу және префекттер арқылы тиімді қысым көрсету арқылы, ол белсенді армияның жаңа батальондары үшін жартылай даярланған адамдардың пайдалы қорына айналды. 1812 жылы Ресейдегі сәтсіз жорықтан кейін, келесі жылы ондаған Ұлттық гвардия кохорталары далалық міндеттерге шақырылды; төрт кохорта біріктіріліп, бір жеке жаяу әскер полкі құрылды. Осылайша 135-ші – 156-шы жеке жаяу әскер полктері құрылды. Олардың көптегені 1813 жылы Германиядағы жорықтарда және 1814 жылы Францияның солтүстік-шығысына одақтас күштердің басып кіруінде қатысты. Париждегідей, Ұлттық гвардияның барлық бөлімшелері өздерінің жұмылдыру аудандарында қорғаныс корпустары ретінде орналастырылды. Әскери қызметке жаппай шақыру бұрынғыда босатылған жас топтарына дейін кеңейтілді, кеңейтілген Ұлттық гвардияны адам күшімен қамтамасыз ету үшін. Студенттер мен еріктілер, сондай-ақ егершілер мен басқа да кәсіби топтардан құрылған жеке бөлімшелер Ұлттық гвардия құрамына кірді. Киім-кешек пен жабдықтар көбінесе жетіспеді, тіпті Париж Ұлттық гвардиясы кейбір жаңадан келгендерге қарудың орнына найза беруге мәжбүр болды. Бұл далалық және аймақтық бөлімшелер 1814 жылы Наполеон I-нің тақтан басқанынан кейін таратылды. 1814 жылғы Париж шайқасына алты мың Ұлттық гвардия сарбазы қатысты. Парижді одақтас әскерлер басып алғаннан кейін, Ұлттық гвардия 35 000 адамға дейін кеңейтілді және қалада тәртіпті сақтаудың басты күшіне айналды.

Napoleon did not believe that the middle class National Guard would be able to maintain order and suppress riots. Therefore, he created a Municipal Guard of Paris, a full time gendarmerie which was strongly militarized. However, he did not abolish the National Guard but was content to partially disarm it. He kept the force in reserve and mobilised it for the defence of French territory in 1809 and 1814. In Paris during this period the National Guard comprised twelve thousand bourgeois property owners, serving part time and equipped at their own expense, whose prime function was to guard public buildings on a roster basis. Between 1811 and 1812 the National Guard was organized in "cohorts" to distinguish it from the regular army, and for home defence only. By a skilful appeal to patriotism, and judicious pressure applied through the prefects, it became a useful reservoir of half trained men for new battalions of the active army. After the disastrous campaign in Russia in 1812, dozens of National Guard cohorts were called up for field duty the next year; four cohorts being combined to form one line infantry regiment. The 135ème to 156ème Régiments d'Infanterie de Ligne were thus formed. Many of these fought in the campaigns in Germany in 1813 and the invasion of north east France by Coalition forces in 1814. Existing National Guard units, such as those of Paris, were deployed as defence corps in their areas of recruitment. Mass conscription was extended to age groups previously exempt from military service, to provide more manpower for the expanded National Guard. Students and volunteers from gamekeepers and other professional groups formed separate units within the National Guard. Clothing and equipment were often in short supply and even the Paris National Guard was obliged to provide pikes as substitute weapons for some of its new recruits. These field and regional units were disbanded in 1814 after the abdication of Napoleon I. Six thousand national guardsmen took part in the Battle of Paris in 1814. Following the occupation of Paris by the allied armies, the National Guard was expanded to 35,000 men and became the primary force for maintaining order within the city.

Қайта тірілу (2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Францияда 2014–2015 жылдары күшейген бірнеше террористик шабуылдардан кейін Франция президенті Франсуа Олланд жаңа үшінші Ұлттық гвардия құруды жариялады. Оның сөзіне сәйкес, Гвардия әскери резерв күштері есебінен құрылатын болды. 2016 жылдың 12 қазанында, апталық Кабинет отырысы барысында Ұлттық гвардия 145 жылдан кейін ресми түрде қайта құрылды және Қарулы Күштер министрлігі бағынындағы Франция Қарулы Күштерінің бесінші түрі болып бекітілді. Жаңадан жанданған Гвардия сонымен қатар Ұлттық жандармерия мен Ұлттық полицияның күштерін бүкіл ел бойынша маңызды іс-шараларды қамтамасыз етуде нығайтады, сонымен қатар ұлттық әскери және полиция резерві ретіндегі тарихи жауапкершілігін орындайды. 2017 жылы Гвардияның құрамы 72 500 адамға жетеді деп күтілді, ал 2018 жылы 86 000 адамнан тұратын ұлттық резервке дейін өседі. Қайта құрылған Гвардияны құруға 311 миллион еуролық арнайы бюджет жұмсалды, оның құрамына резервтегілер, жеке сектордан келгендер және қызметке жіберілген белсенді қызметкерлер кірді. Революциялық соғыстар Гвардиясынан ерекшелігі, оның офицерлері енді Армия мен Ұлттық жандармериядан тағайындалады және олардың академияларын бітіргендер болып табылады. 2019 жылдан бастап дивизия генералы Анн Фугерат Ұлттық гвардияның бас хатшысы қызметін атқарады, ол Қорғаныс штабының бастығына және Қарулы Күштер министріне есеп береді. Ұлттық гвардияның қазіргі құрамындағы қызметкерлер Армияның формасын және шендерін киеді, ал офицерлер өздерінің әскери тармағының шендерін тағады.