Кіріспе
Мэриленд штатындағы тарихи шіркеу – Батыс Марияның Көкке Көтерілуінің Ұлттық Қасиетті Орындағы Базиликасы, сондай-ақ Балтимор Базиликасы деп аталады. Бұл Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы католик соборы. АҚШ құрылғаннан кейін салынған алғашқы католик соборы және АҚШ Конституциясы қабылданғаннан кейін салынған алғашқы маңызды діни ғимараттардың бірі. Ол Балтимордағы католик архиепископтығының со-соборы болып табылады. Бұған қоса, ол приход шіркеуі (базилика дәрежесінде) және ұлттық қасиетті орын. Ол "Америка сәулетінің әкесі" атанған Бенджамин Генри Латроубтың шедеврі саналады.
The Basilica of the National Shrine of the Assumption of the Blessed Virgin Mary, also called the Baltimore Basilica, is a Catholic cathedral in Baltimore, Maryland. It was the first Catholic cathedral built in the United States after the nation's founding, and was among the first major religious buildings constructed therein after the adoption of the U. S. Constitution. As a co cathedral, it is one of the seats of the Catholic Archdiocese in Baltimore, Maryland. Additionally it is a parish church (ranked minor basilica) and national shrine. It is considered the masterpiece of Benjamin Henry Latrobe, the "Father of American Architecture".
Интерьер
Ішкі кеңістікті латын кресті жоспарының қиылысында орналасқан алып күмбез алып жатыр, бұл сызықты немесе сопақ ғимараттың сыртқы көрінісіне қарама-қарсы келетін орталықтандыру әсерін тудырады. Басты күмбезді күрделі жүйелі цилиндрлі күмбездер мен көлденең, ойық тәрізді екінші күмбездер қоршап тұр. Латробтың жарыққа толы интерьері дәстүрлі готикалық соборлардың қараңғы, үңгірлі кеңістіктерімен қатысты айқын контраст құрады. Базиликада көптеген құнды өнер туындылары сақталған, соның ішінде екі батырлық портрет бар: біріншісі Пьер Нарцисс Гериннің "Сыбайдан түсуі" атты туындысы, ал екіншісі барон Шарль де Штубеннің суреті, ол 1270 жылы Сегізінші крест жорығының басында Тунис қамалына дейін Франция королі Людовик IX-ның обадан зардап шеккен әскерін жерлеуін бейнелейді. Екі портрет те Франция королі Людовик XVIII-нің 1821 жылы Базилика ашылғаннан кейін берген сыйы болды.
Күмбез
Латроб бастапқыда үстіне фонарь орнатылған тас күмбезді жоспарлаған, бірақ оның досы Томас Джефферсон француз шебер құрылысшысы Филибер Делорм бастаған типтегі 24 жартылай көрінетін терезелері бар ағаштан жасалған қос қабырғалы күмбезді ұсынды. Ішкі күмбез үшін Латроб берік, классикалық стильдегі тас жарты шар жасады. Оның күмбезді бөлігі гипстен жасалған розеталармен әсемделген.
ХХІ ғасырдағы қалпына келтіру
2006 жылы 32 айлық, 34 миллион долларлық қайта жаңарту жобасы аяқталды. Қайта жаңартуға ғимараттың барлық бөлігіне заманауи механикалық жүйелерді толық енгізу, сонымен қатар интерьерді Латробтың бастапқы дизайнына қайтару кірді. Көптеген дұрыс емес қосылған элементтер түзетілді. Қабырғалардың бастапқы түстері (ақшыл сары, көк және құлпынай) қалпына келтірілді, сондай-ақ ондаған жылдар бойы қою жасыл түсті болған ашық түсті мәрмәр еден де қалпына келтірілді. Бас күмбездегі жиырма төрт люк қайта ашылды, ал 1940 жылдары орнатылған боялған шыны терезелер Кларксвиллдегі Сент-Луис приходына сыйға тартылды (олардың жаңа шіркеуі олардың айналасында жобаланды) және қарапайым шыны терезелермен ауыстырылды. Сонымен қатар, Базиликаның крипты және шіркеудің кең тас төбесі (жер асты) жұртшылыққа қолжетімді болды. 2006 жылға дейін жер асты собордың бастапқы құрылысынан құммен толтырылған, бұл Кэрролл мен Латробтың жер астындағы капелла жасау арманына кедергі келтірді. Қайта жаңарту барысында құм алынып тасталды, нәтижесінде Әйелдің даналығы капелласы құрылды. Сол кездегі Балтимор архиепископы және қайта жаңарту жобасының жақтаушыларының бірі болған кардинал Уильям Килер, архиепископтық қаржыны қолданбай, тек қайта жаңарту мақсаты үшін жеке қаражаттарды пайдаланып, жұмысты аяқтады. Базилика 2004 жылдың қарашасынан 2006 жылдың қарашасына дейін жабық болды, Базиликаның екі жүз жылдығы мен АҚШ Католик епископтары конференциясының екі жылдық отырысы қарсаңында қайта ашылды. Конференция осы оқиғаны атап өту үшін Балтиморда өтті.
2011 жылғы жер сілкінісі
2011 жылдың 23 тамызында Грузиядан Квебекке дейінгі шығыс жағалауды қозғалтқан жер сілкінісі базиликаны дірілдетіп, оның төбесі мен қабырғаларында шамамен 1000 сызықтық футқа дейін жарықтар пайда болды. 2012 жылғы Пасха күні жеті айлық, 3 миллион долларлық қайта жаңарту жұмыстары аяқталды.