Кіріспе

Франциск Ксавье базиликасы – Дубук архиепископиясының АҚШ-тың Айова штатындағы Дайерсвилл қаласында орналасқан приход шіркеуі. Шіркеу миссионер әулие Франциск Ксавьердің құрметіне аталған. 1956 жылы кіші базилика мәртебесі берілді. 1999 жылы шіркеу және ректория Ұлттық тарихи жерлер тізіміне бірлесіп енгізілді.

Тарих

Диерсвиллге алғашқы қоныс аударушылар ағылшын иммигранттары болған. Бірнеше жылдан кейін ағылшындар басқа жерге көшіп кетті, ал көптеген неміс иммигранттары осы аймаққа келе бастады. 1859 жылы осы иммигранттарға қызмет ету үшін приход құрылды. Бірінші Франциск Ксавьер шіркеуі 1862 жылы салынды. Приход тез өсіп, 1869 жылға қарай шіркеудің көлемі екі есеге ұлғайтылды. 1880 жылға таман Диерсвилл мен айналасындағы католиктердің санының артуына байланысты ескі шіркеу ғимаратының жеткіліксіз болатыны анық болды. 1880 жылдардың ортасында жаңа шіркеу салу жұмысы басталды. Приход халықтың өсуіне қарай үлкен готикалық стильдегі ғимарат салуды шешті. Дубук қаласынан Фридолин Хер ағасы мен оның ұлы Фридолин Хер кішісі шіркеуді жобалады. Сол кездегі дін қызметкері Антон Кортенкамп (1834-1889) құрбандық тақтасын берік тасқа орнату туралы да ой айтты, себебі ол құрбандық тақтасын қасиеттеудің шарттарының бірі болып табылады. Құрылыс 1887 жылы басталды, ал 1888 жылдың 3 маусымында негізгі тас қаланды. Жаңа шіркеуді 1889 жылдың 3 желтоқсанында епископ Джон Хеннесси қасиеттеді. Шіркеуді қасиеттеу салтанатына Айова штатының түкпір-түкпірінен арнайы пойызбен келген адамдар куә болды. Шіркеуді салуға шамамен 100 000 доллар жұмсалды. 1950 жылдардың ортасында шіркеу ғимараты қасиеттелді. Ішкі қабырғаларында шіркеудің қабырғалары киризмамен майланған он екі жерді белгілейтін бірнеше алтын кресттер орналасқан. Шіркеу қасиеттелгеннен кейін оны басқа мақсаттар үшін пайдалануға болмайды және тек қана қасиеттелген шіркеу ғана базилика дәрежесіне көтеріле алады. Бұрын приход шіркеудің қасиеттелуіне дейін міндетті шарт болған қарызсыз мәртебеге қол жеткізу және оны сақтау үшін көп еңбек етті. 1956 жылдың 11 мамырында шіркеу Папа Пий XII-нің жарлығымен кіші базилика дәрежесіне көтерілді. Бұл Америка Құрама Штаттарында осы құрметке ие болған он екінші шіркеу болды. 1906 жылы салынған әсем мінбар құрбандық тақтаның сол жағында орналасқан. Ол алғашқыда басты залдың ішінде орналасқан және үстінде оюлы шатыры болған. 1940 жылдары ол ғибадатханаға көшірілді және сол кезде шатыры алынып тасталды. Мiнбардағы ою-өрнектерге Евангелистер: Матай, Марк, Лұқа, Жохан, сондай-ақ елшілер Петір мен Пауыл, және Батыс шіркеуінің бес докторы: Амвросий, Жером, Григорий, Августин және Томас Аквинский бейнеленген. Құрбандық тақта Джон К. Кайзер компаниясынан (Дубук) тапсырыспен жасалды және Фриц Ганшерт оны құрастырды. Ол 1973 жылы орнатылды. Бас құрбандық тақтаның үстінде Аян кітабының 5-тарауында айтылған көктегі құлшылықтың үлкен суреті орналасқан: Құдайдың құпия қойына табыну. Оң жақта шомылдыру рәсімін жасаған Жохан, кемесімен Нұх, арфа тартып ойнаған Дәуіт, нан мен шарап ұстаған Мәліксадық, он өсиетті ұстаған Мұса және сыйлықтарымен келген үш патшаның суреттері бейнеленген. Шіркеу базилика мәртебесін алған кезде пастор болған М.М. Хоффманның суреті 2000 жылы қосылды. Базиликаның міндеттерінің бірі - папа аймаққа келген жағдайда оның шіркеуі болу, сондықтан шіркеуде tintinnabulum деп аталатын арнайы қоңырау және umbraculum деп аталатын қолшатыр бар.

Панорамалар

Қасиетті Франциск Ксавье базиликасының панорамасы 12/2011

Қасиетті Франциск Ксавье базиликасының алтарының панорамасы 12/2011