Кіріспе

Струга (;) — Солтүстік Македонияның оңтүстік-батыс аймағында, Охрид көлінің жағасында орналасқан қала және танымал туристік орын. Струга қаласы Струга муниципалитетінің орталығы болып табылады.

Атауы

Струга атауы алғаш рет 11 ғасырда айтылған. Ол славян тілінен шыққан және "өзен арнасы" деген мағынаны білдіреді. Қаланың ежелгі атауы – Энхалон (Εγχαλών), бұл ежелгі грек тілінде шабаққа қатысты сөз, және бұл аймақта қоныстанған иллириялық Энхеле тайпасымен байланысты болуы мүмкін. Э.Хэмптің пікірінше, албан тіліндегі ’ngjalë’ сөзімен байланысы Энхеле атауының иллириялық тіліндегі шабақ сөзінен шыққан болуы мүмкін, ол ежелгі грек тіліне ұқсас және грекше айтылуына бейімделген. Полибий "Энхеле" сөзін үнсіз аспирациялық х әрпімен, яғни Энхеланес деп жазса, ал Мнасей оны дауысты нг әрпімен, яғни Энгеланес деп ауыстырды, соңғысы ежелгі македондық және солтүстік палеобалқан тілдеріне тән ерекшелік.

Тарих

Ежелгі заманда Охрид көлі аймағы, оның ішінде Энхалон (қазіргі Струганың ежелгі атауы) иллириялық Энхеле және Дассарет тайпаларымен мекенделген. Виа Эгнатия Охрид көлі аймағынан өтіп, Энхалонның батысынан өткен деген болжам бар. Этимолог Кемал Мурати Strugë атауы алғаш рет ауылдың аты ретінде қолданылғанын айтады; бұл атау 14 ғасырда патша Дусанның құжатында Struga түрінде кездеседі. Кейін, 16-17 ғасырларда Слепчан кодексінде «Струги» атауы қолданылған. 16 ғасырда қалаға Венеция елшісі Лоренцо Бернардо келді және оны Болгариядағы қала деп сипаттады, бірақ ол көбінесе шағын ауылға ұқсас болған. Ол қаланың астық жіберу үшін маңызды орын және құнарлы жазықтар мен аңғарларға ие екенін атап өтті, сондай-ақ жергілікті шабақ пен форельге жоғары баға берді. Стругаға Осман империясында саяхат еткен Генри Фаншаве Тозер келді, ол аймақты және Охрид көлін Италия көлдерімен, ал Киелі кітаптағы Ғалилея теңізі сияқты қасиетті орындармен салыстырды. Ол Струганы Еуропалық Түркиядағы балық шаруашылығының орталығы деп есептеді, ал Стругадағы балық шаруашылығы Осман сұлтанының меншігінде болған, ол оны жергілікті тұрғындарға үлкен сомаға жалға берген. Ол эндемикалық Охрид фореліне жоғары баға берді. Оның сөзіне göre, Болгарияның Самуил патшасы Охридті Болгарияның астанасы еткен кезде аймақтағы батпақтарды тұруға жарамды жерге айналдырған. Ол жергілікті үлкен болгар мектебін аралап, Византия ханшайымы Анна Комнинаның қаладағы жүздеген каналдар, жағалаулар мен су жолдарына деген құрметі туралы айтты. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Струга Осман империясының Манастыр вилайетінің құрамына кірді. Струга – болгар ұлттық жаңаруында маңызды рөл атқарған Миладинов ағайынды ақындардың туған қаласы, олардың құрметіне қалада Струга поэзия кештері өткізіледі. Струга Христо Матов сияқты IMARO революционерлерінің туған жері болды. 1865 жылы Стругада дәрігер және Осман реформа қозғалысының негізін қалаушылардың бірі болған Ыбырай Темо дүниеге келді. Струга 1945 жылдан бастап Македония Социалистік Республикасының құрамында Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының бөлігі болды, 1991 жылғы Македония тәуелсіздігі туралы референдумға дейін Македония федерациядан бейбіт түрде бөлініп шықты.

География

Струга Охрид көліндегі ашық алапта орналасқан. Қара Дрин өзені (Crn Drim) көлден басталып, қаланы екіге бөледі.