Кіріспе
Первома́ртовцы (Первома́ртовцы; «наурыздың біріншісі» деген мағына беретін күрделі сөз) – Ресейдің Александр II-ін өлтіруді жоспарлаған және орындаған, сондай-ақ Ресейдің Александр III-ін өлтіруге талпынған (1 наурыз 1887 ж., «Екінші Наурыздың Біріншісі» деп те белгілі) «Халық Ертігі» ұйымының мүшелері – революционерлер.
Pervomartovtsy (Первома́ртовцы; a compound term literally meaning those of March 1) were the Russian revolutionaries, members of Narodnaya Volya, planners and executors of the assassination of Alexander II of Russia (March 1, 1881) and the attempted assassination of Alexander III of Russia (March 1, 1887, also known as "The Second First of March").
1881 жылдың 1 наурызы
1881 жылғы қастандықты "Народная воля" атқару комитеті жоспарлаған. Андрей Желябов – басты ұйымдастырушы. 27 ақпанда тұтқындалғаннан кейін оның орнына София Перовская келді. Александр II 1881 жылғы 1 наурызда Игнатий Хриниевецкий лақтырған бомбадан қаза тапты. Хриниевецкий қастандық кезінде өзін-өзі жарақаттап, қайтыс болды; Николай Саблин өз-өзіне қол жұмсады. Қастандысқа қатысқан Желябов, Перовская, Николай Кибальчич, Геся Хельфман, Тимофей Михайлов, Николай Рысаков 26-29 наурызда Сенаттың арнайы трибуналында сотталып, дарға асылуға үкім шығарылды. 1881 жылғы 3 сәуірде бес Первомартовский дарға асылды (Хельфманнан басқа, оның өлімі жүктілігіне байланысты кейінге шегерілді. Кейіннен оның жазасы мерзімі белгісіз katorga (мәжбүрлеу еңбектерімен) ауыстырылды; ол босанғаннан кейін туындаған асқынудан түрмеде қайтыс болды).
1887 жылдың 1 наурызы
Екінші "Март біріншісі" "Народная воляның" "террорлық фракциясының" мүшелері, соның ішінде Александр Ульянов (Владимир Лениннің інісі) жоспарлаған. 1887 жылдың 1 наурызында олар бомбалармен Санкт-Петербургтің Невский проспектіне келіп, патша Александр III-нің каретасы өтіп бара жатқан жерді күтті. Алайда, олар оның келуінен бұрын сол жерде тұтқындалды. Барлығы 15 серіктес – Александр Ульянов, Петр Шевырев (негізгі ұйымдастырушылар), Пахомий Андрейушкин, Василий Генералов, Василий Осипанов (бомба тастаушылар) және тағы он адам 15 сәуір – 19 сәуірде Сенаттың арнайы комитетінің сотына тартылып, сотталды. Бірінші бес адам 1887 жылдың 8 мамырында дарға асылды, ал қалғаны түрмеге, жер аударылуға немесе қатаң еңбекке жіберілді.