Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сан-Хуан өзенінің саласы АҚШ-тың Колорадо және Нью-Мексико штаттарында, Мексикадағы өзен. Анимас өзені (On e mas; lang es) – АҚШ-тың батысындағы 203 км (126 миль) ұзындықтағы өзен, Сан-Хуан өзенінің саласы, Колорадо өзені жүйесінің бір бөлігі. Animas La Plata су жобасы 2015 жылы аяқталды. Жоба суды төменгі өткел арқылы Риджес алқабындағы Найтхорс көліне сорып, су қоймасын толтыруды қамтамасыз етеді. Бұл жоба 2000 жылғы Колорадо Уте елді мекендері туралы заңға енгізілген өзгерістерге байланысты Оңтүстік Уте тайпасының су құқықтарын қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылды.
Tributary of the San Juan River in the US states of Colorado and New Mexico
the river in Mexico
Animas River (On e mas; lang es) is a 126 mile (203 km) river in the western United States, a tributary of the San Juan River, part of the Colorado River System. The Animas La Plata Water Project was completed in 2015. The project pumps water over a low pass to fill a reservoir, Lake Nighthorse, in Ridges Basin to satisfy Southern Ute tribal water rights claims associated with the Colorado Ute Settlement Act amendments of 2000.
Атауы
1765 жылы Санта-Федегі испандық саяхатшы Хуан Мария де Ривера "Рио-де-лас-Анимас" (ағылшын тілінде, Жандар өзені) деген атауды тіркеді. Бір теория бойынша, бұл өзеннің толық атауы бұрын "Рио-де-лас-Анимас Пердидас" (Жоғалған жандар өзені) болған, ол өзенде қаза тапқан адамдарды еске алу мақсатында аталған. Аз ғана сарапшылар (3) бұл өзеннің атының Колорадоның оңтүстік-шығысындағы Пургатор өзенімен шатасудан туындағанын айтқан.
Spanish explorer Juan Maria de Rivera of Santa Fe recorded the name "Rio de las Animas" (in English, River of Souls) in 1765. One theory is that the full name of the river was once "Rio de las Animas Perdidas" (River of Lost Souls) commemorating people who died in the river. A handful of commentators (3) have suggested that the origin of this river's name is confused name with the Purgatoire River of southeastern Colorado.
Су бөлу
Анимас өзені Колорадо штатының Сан-Хуан тауларында Батыс және Солтүстік салаларының қосылған жерінен, Анимас бұрылыстарының тастама қаласынан басталып, Еврика және Ховардсвилл тастама қалаларынан оңтүстікке қарай ағады. Сильвертон қаласында өзен Анимас каньонына еніп тоғысады. Дуранго мен Сильвертон тар темір жолы каньон арқылы өзен бойымен Дурангоға дейін созылады. Дурангодан өзен оңтүстікке қарай Нью-Мексико штатына ағып, Ацтек қаласынан өтіп, Фармингтон қаласында Сан-Хуан өзенімен қосылады. Анимас өзенінің жалғыз ірі саласы – Флорида өзені, ол Колорадо мен Нью-Мексико шекарасының солтүстігінде құйылады. 2016 жылы Колорадо штатының Дуранго қаласында өзенде метан шығуы тіркелді.
The Animas River rises high in San Juan Mountains of Colorado at the confluence of the West and North forks at the ghost town of Animas Forks and flows south past the ghost towns of Eureka and Howardsville. At Silverton, the river flows into the Animas Canyon. The Durango and Silverton Narrow gauge railroad follows the river through the canyon to Durango. From Durango the river flows south into New Mexico through the town of Aztec to its confluence with the San Juan River at Farmington. The only major tributary of the Animas River is the Florida River which converges just north of the Colorado–New Mexico border. A methane seep was reported on the river in Durango, Colorado in 2016.
Жергілікті халықтар
Ацтек руиндары ұлттық ескерткіші ежелгі Pueblo халқының қонысы өзен бойында, қазіргі Ацтек қаласында орналасқан. Өзеннің көп бөлігі Уте және Навахо тайпаларының жері арқылы ағып өтеді.
The ancestral Puebloan site of Aztec Ruins National Monument is situated along the river in the present day town of Aztec and for much of its course the river flows through native Ute and Navajo lands.
Инженерлік және даму
Өзен бойындағы айналасындағы егістік жерлерді көптеген суару арналары қамтамасыз етеді. 2011 жылы Анимас Ла Плата су жобасы аясында салынған Дуранго сорғы станциясы, өзеннен жылдық орташа 57 100 акр-фут суды тартып, оны Найторс көлінде сақтайды.
Numerous irrigation ditches serve the surrounding farmland along the river. The Durango Pumping Plant, completed in 2011, as part of the Animas La Plata Water Project, draws an average annual of 57,100 acre feet from the river, for storage in Lake Nighthorse.
Жануарлар мен өсімдіктер
Анимас өзені қыс айларында мұз жармайтындықтан келіп, осы мүмкіндікті пайдаланатын, тұрақты және көшпенді ақбас бүркіттердің мекен ету ортасы болып табылады.
The Animas serves as habitat to resident and migratory bald eagles which arrive in the winter months to take advantage of the ice free river.
2015 жылы ластаушы заттардың төгілуі
2015 жылдың тамызында Ла-Плата округінің шериф кеңсесі өзенді жұрттан жапты, себебі ЭҚА үшін жұмыс істейтін бригада шамамен 3 миллион галлон шахта қалдықтарын Анимас өзенінің саласы – Семент өзеніне құйды. Бұл бітеу, тасталып қалған «Алтын король» кенішіндегі ағысты тексеру кезінде кездейсоқ алынып тасталды. Кеніш соңғы рет 1920 жылдары жұмыс істеген, бірақ онда жылдар бойы минутына 50-250 галлондық мөлшерде уытты су ағып жатты. Ағысқа құйылған заттардың ішінде улы металдар – мырыш, кадмий, қорғасын, алюминий және мыс болды. Бұл ағыста басқа да улы ауыр металдар болуы мүмкін. Өзендегі балық популяциясы да уытты қалдықтардың өзен арқылы ағып жатуынан қауіпке ұшырауы мүмкін. Қарастырылып отырған металдар – «кадмий, мыс, қорғасын, сынап, никель, мырыш және басқалары».
In August 2015, the La Plata County Sheriff's Office closed the river to the public after a crew working for the EPA released approximately 3 million gallons of mine waste into Cement Creek, a tributary of the Animas. The plug was accidentally removed while investigating a leak at the abandoned Gold King Mine. The mine was last active in the 1920s, but it had been leaking toxic water at a rate of 50 to 250 gallons a minute for years. The spill contained the toxic metals arsenic, cadmium, and lead, as well as the metals aluminum and copper. There may be other toxic heavy metals in the plume. The river's fish population might also be at risk due to the toxic waste that now runs through the river." The metals considered are "cadmium, copper, lead, mercury, nickel, zinc, and possibly others."
Демалыс
Анимас өзені – Колорадо штатының коммерциялық рафтинг нарығының 8,9%-ын құрайтын маңызды тау өзенінде рафтингке арналған танымал орын. Ол жыл сайын 45 411 коммерциялық пайдаланушы күнін қамтамасыз етеді және тікелей шығындар 5 207 033 долларды құрайды (2011 жылғы бағалау бойынша). Анимас – табиғи ағынмен шайылатын, көкжаңбыр, қоңыр, Колорадо өзенінің қасқырлары және бұлақ алабұғасы сияқты балықтарға толы өзен. Колорадодағы Ривера көпірінен жоғары орналасқан аймақ алтын медальді балық шаруашылығы деп есептеледі. Анимас өзенінде жыл бойы жасанды әйелдер мен шырыштарды қолдана отырып, демалыс балық аулауға болады, себебі қысқы ауа райы қолайлы. Қыс және көктем айларында сулық диптералар мен майшақырлардың жұмыртқаларынан шабақтар шығады. Көктемнің соңында, жазда және күзде Анимас өзенінде құрттар мен майшақырлардың ұяларынан, сондай-ақ шегірткелер сияқты құрлықта тіршілік ететін жәндіктердің шабақтарынан кездесесіз. Анимастағы бұршақтардың орташа мөлшері үлкен, және кейде балықшылар одан ірі бұршақтарды ұстайды. Анимас өзенінде салмағы шамамен қоңыр бұршақтар ауланған.
The Animas river is a major white water rafting attraction accounting for 8.9% of Colorado's commercial rafting market while annually generating 45,411 commercial user days and direct expenditures of $5,207,033 (2011 est). The Animas is a freestone fishery well populated with rainbow, brown, Colorado River cutthroat, and brook trout. It is considered a gold medal fishery above Rivera Bridge Crossing in Colorado. Recreational fishing with artificial lures and flies on the Animas is available year round due to moderate winter weather. Insect hatches of aquatic diptera and mayflies occur in the winter and spring months. In late spring, summer and through fall the Animas sees caddisfly and mayfly hatches as well as terrestrials such as grasshoppers. Animas trout average Larger trout in the are occasionally caught by anglers. Brown trout as large as have been caught in the Animas.
Медиа
Анимас өзені басты рөлде ойнаған фильмдер түсірілді. "Бутч Кэссиди және Санденс Кид" фильмінде Роберт Редфорд пен Пол Ньюман Дурангодан шалқары орналасқан Анимас өзеніне қауіпсіздік үшін секіреді. "Қалалық ковбойлар" фильмінде мал тобы Анимас өзенінен өтеді, ал Билли Кристал өзеннің ағысынан жас бұзауды құтқарады.
Films have been shot with the Animas River taking center stage. In Butch Cassidy and the Sundance Kid, Robert Redford and Paul Newman leap to safety into the Animas River, not far from Durango. In the film City Slickers, the herd of cattle crosses the Animas River, followed by Billy Crystal rescuing a young calf from the river rapids.