Дэниел Уилдон: Жарық жолынан өтті ғой

Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі (1978–2011)

Дэниел Клайв Уэлдон (22 маусым 1978 – 16 қазан 2011) – 2005 жылы Andretti Green Racing (AGR) үшін IndyCar Series жүргізушілер чемпионатында жеңімпаз атанған британдық автожарыс жүргізушісі. Ол 2005 және 2011 жылдары Индианаполис 500-де жеңіске жетті және 2006 жылы Chip Ganassi Racing (CGR) командасымен Дейтонаның 24 сағаттық жарысында бірлесіп жеңіске жетті. Уэлдон сегіз жасында картамен жарысуды бастады және ерте жетістіктерге қол жеткізді, содан кейін АҚШ F2000 Ұлттық чемпионатында, Toyota Atlantic Championship және Indy Lights ашық дөңгелекті автокөлік жарыстарына қатысты. 2002 жылы Panther Racing командасымен IndyCar жарысына қатыса бастады. Келесі жылы Уэлдон AGR-ге ауысып, 2004 жылғы чемпионатта екінші орынды иеленді. Ол 2005 жылы бір маусымда ең көп жеңіс (осы жылы Индианаполис 500-ге қоса) тіркеді. 2006 жылғы маусымда CGR командасына ауысып, Сэм Хорниш-тің көрсеткіштерімен теңесті, бірақ екі жүргізушінің жеңістерінің саны бойынша екінші орынды иеленді. 2007 және 2008 жылдары Уэлдонның көрсеткіштері төмендеді, бірақ ол екі жылдың ішінде жалпы есепте төртінші орынға ие болу үшін тағы төрт жарыста жеңіске жетті. 2009 және 2010 жылдары Panther Racing командасына қайта оралды, бірақ бірде-бір жарыста жеңіске жете алмады, алайда осы кезеңде тағы төрт мәрте жүлделі орындарға ие болды. Уэлдон маусым соңында командадан кетті. 2011 жылғы маусымда Bryan Herta Autosport және кейін Sam Schmidt Motorsports командалары үшін жартылай штатпен жұмыс істеді. Сол жылдың мамыр айында екінші рет Индианаполис 500-де жеңіске жетті. Маусымды аяқтаған IZOD IndyCar World Championship жарысында, Лас-Вегас мотодромдағы жарыстың он бірінші айналымында Уэлдон трасса жанындағы қоршауға соқтығысып қаза тапты. Ол 33 жаста болды және 2006 жылы Пол Данадан кейін IndyCar жарысында қаза тапқан алғашқы жүргізуші болды.

Ерте және жеке өмір

Уэлдон 1978 жылдың 22 маусымында Англияның Букингемшир графтығындағы Олни қаласының жанындағы Эмбертон ауылында дүниеге келді. Ол сантехник және үй жылуына электр жүргізуші Клайв Уэлдон мен оның әйелі Сьюдің ұлы болды. Уэлдон ирланд тегінен шыққан. 16 жасқа келгенге дейін Бедфорд мектебінде оқыды, содан кейін GCSE емтихандарын тапсырды. Уэлдон оқуда жақсы нәтижелер көрсетті және кросс-кантри, регби және сквош спортында өте жақсы болды. Ол сонымен қатар мектеп крикет командасының капитаны болды. Олардың екі баласы бар: Себастьян мен Оливер, олар гоу-карт жарыстарында қатысады. Ұлдары 2021 жылдан бері Andretti Autosport командасының қолдауында. Уэлдон «Hot Wheels Battle Force 5» телесериалында дауыстау жұмысын орындады және Ignite Game Technologies компаниясының «Simraceway» онлайн жарыс симуляторының физикасын әзірлеуге көмектесті. Ол Альцгеймер ауруын зерттеуге қаражат жинау сияқты қайырымдылық шараларға қатысты және әр жыл сайын Индианаполистегі Пейтон Мэннинг балалар онкологиялық ауруханасында ауырған балалармен кездесетін. Алғашқыда 60 куб см көлемді картпен жүрді, кейін 100 куб см көлемді картқа ауысты. 1988, 1989 және 1990 жылдары үш рет RAC британдық жасөсперімдер карт чемпионатында жеңіске жетті. 1995 жылы Фуллертон командасымен FIA Формула А Әлем кубогын жеңіп алды. 17 жасқа келгенде автожарыстармен айналыса бастады, 1996 жылы Team JLR командасы үшін Formula Vauxhall Junior Championship жарысында өнер көрсетіп, Brands Hatch, Silverstone және Oulton Park жарыстарында жеңіске жетті және үш үздік нәтижеге ие болып, жалпы есепте екінші орын алды. Келесі жылы Энди Уэлч Ресинг командасының құрамында британдық Формула Форд чемпионатында және еуропалық Формула Форд чемпионатында төртінші орынды иеленді. 1996 және 1997 жылдары McLaren Autosport BRDC Жас жүргізуші сыйлығының финалисі атанды. Уэлдонның Ұлыбританиядағы мансабын жалғастыруына және британдық Формула 3 Халықаралық сериясына немесе британдық Формула Рено чемпионатында өнер көрсетуіне жеткілікті қаржы демеушілерден болмады. Бұрынғы команда жетекшісі және автомобиль өндірушісі Ральф Фирман ағаның ұсынысымен, болашаққа дайындық үшін Инди Лайтс және Toyota Atlantic сынақ сессиясын бақылады. Уэлдонның ертедегі өнерін Ұлыбританияға отбасына бару үшін жасаған тұрақты сапарлар мен Формула 3-те бәсекеге түсуге деген ықыласы әсер етті. 2012 жылы 1999 жылғы түлек ретінде атақ-даңқ залына енгізілді. 2000 жылғы Toyota Atlantic Championship-те PPI Motorsports командасы үшін No. (Машина нөмірі) 3 Swift 008 көлігімен жүргізіп, маусымның ашылу турындағы Homestead–Miami Speedway жарысын жеңіп, серия тарихындағы тұңғыш рет дебюттік жарысында жеңіске жеткен жүргізуші болды. Лагуна Сека жарысын жеңіп, 159 ұпаймен чемпионаттың жалпы есебінде екінші орын алды және тағы тоғыз рет ондыққа кірді. No. 1 Lola T97/20 Buick 3800 V6 көлігімен чемпионаттың екінші жартысында екі жарыста (Gateway Motorsports Park және Road Atlanta) жеңіске жетті және барлық он екі жарыста үздік ондыққа кіріп, жүргізушілер чемпионатында 149 ұпаймен екінші орын алды. 2001 жылы «Инди Лайтс» командасының «Жыл жаңашылы» атанды. Командаға капитал әкелді және 2002 жылғы маусымның соңғы екі жарысында олардың екінші көлігін жүргізді. Panther Racing командасының екінші көлігіне қаржы табу мүмкін болмағандықтан, Andretti Green Racing (AGR) серіктесі Ким Грин қазан айында Уэлдонмен байланысып, оны IRL көлігін сынап көруге және келесі айда Homestead–Miami Speedway трассасында Honda қозғалтқышын жетілдіруге шақырды. 2003 жылғы маусымда қатысу үшін демеушілік табуға тырысқан Уэлдон қарашада команданың сынақ жүргізушісі болып тағайындалды. Демеушілік таппағандықтан маусымды бастай алмады, бірақ тұрақты жүргізуші Дарио Франчитти Шотландиядағы мотоцикл апатында омыртқасын сындырған кезде жарысқа қатысуға шақырылды. Бірінші жарыста No. 27 Dallara IR 03 Honda HI3R V8 көлігімен Инди Жапония 300 жарысында Twin Ring Motegi трассасында бесінші орын алды және апат салдарынан қысқартылған жарысты жетінші орында аяқтады. Өзінің алғашқы Индианаполис 500 жарысына бесінші орынмен қатысты. Франчитти жарысқа оралғаннан кейін, 2003 жылы «Autosport Жыл жаңашылы» атанды. Уэлдон 2004 жылғы маусымда AGR командасына қайта оралды. Маусымның екінші жарысы Финикс халықаралық трассасында Уэлдон өзінің алғашқы карьералық поул-позициясын жеңіп, үшінші орын алды. Twin Ring Motegi трассасында өзінің алғашқы сериялық жеңісін оді, жарыс барысында 192 айналымға көшті. Индианаполис 500 жарысына екінші орынмен қатысты, жаңбыр салдарынан қысқартылған жарысты үшінші орында аяқтады. Ричмонд халықаралық трассасындағы екінші жеңісін Team Penske командасының Хелио Кастроневесін соңғы айналымда озу арқылы жеңіп алды. Уэлдон келесі алты жарыстың төртеуінде үздік ондыққа кірді, содан кейін Nazareth Speedway трассасында өткен соңғы жарыста жеңіске жетіп, жүргізушілер чемпионатында екінші орынға көтерілді. Маусымның алдындағы соңғы жарыста Калифорния Speedway трассасындағы жарыста командаласы Тони Канаанмен болған титул үшін күресі жоқ болды, бірақ маусымның соңғы жарысында Техас мотор трассасында Buddy Rice-тан оқшау орын алып, 533 ұпаймен жалпы есепте екінші орын алды.

Wheldon was born in the village of Emberton near the town of Olney, Buckinghamshire, England on 22 June 1978. He was the son of plumber and domestic heat electrician Clive Wheldon and his wife Sue. Wheldon was of Irish descent. He went to the Bedford School until he completed his GCSE examinations at the age of 16. Wheldon attained good reading grades and excelled in cross country running, rugby and squash. He was also captain of the school cricket team. They have two children, Sebastian and Oliver, who compete in go karting events. Their sons have been supported by Andretti Autosport since 2021. Wheldon was a guest voice over for the television series Hot Wheels Battle Force 5, and assisted in the physics development for Ignite Game Technologies' online simulation racing game Simraceway. He partook in philanthropic activities, such as raising money for Alzheimer's disease research, and met unwell children at the Peyton Manning Children's Cancer Hospital in Indianapolis every year. He drove a self built 60cc kart during the intervals before switching to a 100cc kart later on. He won the RAC British Cadet Karting Championship three times in 1988, 1989 and 1990. Wheldon won the 1995 FIA Formula A World Cup with Fullerton's team. Aged 17, he progressed to car racing, competing in the Formula Vauxhall Junior Championship for Team JLR in 1996, winning the Brands Hatch, Silverstone and Oulton Park races and taking seven top three results to finish second overall. The following year, Wheldon was fourth in both the British Formula Ford Championship and the European Formula Ford Championship for Andy Welch Racing, with three victories in the British series. He was named a finalist for the McLaren Autosport BRDC Young Driver of the Year Award in 1996 and 1997. Wheldon did not have the necessary level of funding from his father and sponsors to further his career in the United Kingdom and progress into either the British Formula 3 International Series or the British Formula Renault Championship. At the suggestion of his former team principal and car manufacturer Ralph Firman Sr., Wheldon also observed an Indy Lights and Toyota Atlantic test session for future preparation. Wheldon's early performance was affected by jet lag from constant travel to the United Kingdom to visit his family and his desire to compete in Formula Three. and was inducted into its Hall of Fame in 2012 as a 1999 graduate. He progressed to the 2000 Toyota Atlantic Championship, driving for PPI Motorsports in its No. (Car number) 3 Swift 008. a vehicle, winning the season opening Homestead–Miami Speedway round to become the first driver in series history to win on his debut. He won the Laguna Seca race, finishing runner up in the championship standings with 159 points and a further nine top ten finishes. In the No. 1 Lola T97/20 Buick 3800 V6, he won two races in the championship's second half (Gateway Motorsports Park and Road Atlanta) and placed in the top ten in all twelve events to finish runner up in the drivers' championship with 149 points. Wheldon was named the 2001 Indy Lights Rookie of the Year. He brought capital to the team and drove their second car for the final two races of the 2002 season. When funding for a second Panther Racing car fell through, Andretti Green Racing (AGR) co owner Kim Green contacted Wheldon in October and asked him to test its IRL car and develop its Honda engine at Homestead–Miami Speedway the following month. Wheldon was signed to be the team's test driver in November as they sought sponsorship to enable his participation in the 2003 season. The lack of sponsorship prevented him from starting the season though he was called up to drive when regular driver Dario Franchitti broke his vertebrae in a motor bike accident in Scotland. In his first race driving the No. 27 Dallara IR 03 Honda HI3R V8 car, at the Indy Japan 300 at Twin Ring Motegi, Wheldon qualified fifth and finished the accident shortened race seventh. Wheldon qualified fifth for his first Indianapolis 500. After Franchitti returned, and was voted the 2003 Autosport Rookie of the Year. Wheldon returned to AGR for the 2004 season. At Phoenix International Raceway, the season's second race, Wheldon won his first career pole position and finished third. He took his first series win at Twin Ring Motegi, leading an event high 192 laps from pole position. Wheldon qualified second for the Indianapolis 500; he led 26 laps to finish the rain shortened race third. His second win of the season came at Richmond International Raceway after holding off Team Penske's Hélio Castroneves on the last lap. Wheldon took four top ten finishes in four of the next six races, before achieving his third series victory in Nazareth Speedway's final motor race to move into second in the drivers' championship. His title challenge to his teammate Tony Kanaan ended in the season's penultimate round at California Speedway, but secured second overall from Buddy Rice at the season ending Texas Motor Speedway race with 533 points.

2005-2007 жылдар

2005 жылғы маусымда Уэлдон қайтадан AGR командасы үшін жарысты. Ол 11-ші орыннан старт алып, Homestead–Miami Speedway трассасындағы маусымның ашылу кезеңінде 200 айналымның 158-ін бастап, жеңіске жетті. Содан кейін Уэлдон Санкт-Петербург Гран-присінде (жол трассаларындағы алғашқы жеңісі) және екінші жыл қатарынан Indy Japan 300 жарысында жеңіске жетті. Маусымның ең жарқын сәті – Indianapolis 500, онда ол отын жетіспеуіне байланысты баяулаған Даника Патрикпен көшбасшылық үшін күресті. Уэлдон жарысқа жеті айналым қалғанда жеңіске жетіп, 1966 жылдан бері осы жарысты жеңген алғашқы британдық пилот атанды. Келесі жеті жарыста ол үздік алтылықта тұрақты көрсеттім. Pikes Peak International Raceway трассасында Уэлдон маусымның бесінші жеңісін (67 айналымды бастап) алып, Сэм Хорништің 2002 жылғы бес жеңіс рекордтысын қайталады. Екі жарыс өткен соң, Chicagoland Speedway трассасында ол жарыстың 88 айналымын бастап, Хорништің сериялық рекордын еңсеріп, маусымдағы алтыншы жеңісін тойлады. Уэлдон Watkins Glen International трассасындағы жаттығу кезеңінде бір айналымды ең жылдам орындап, маусымның соңғы кезеңіне дейін чемпионатты жеңіп алды. Соңғы орын алған пилот 12 ұпай жинағандықтан, оның 102 ұпайдық артығы бір жарыс қалғанда титулды қамтамасыз етті. Уэлдон 1993 жылы Найджел Манселлден кейін американдық ашық дөңгелекті жарыстарда жеңіске жеткен алғашқы британдық пилот атанды. Маусымды аяқтаған California Speedway трассасында алтыншы орын алғаннан кейін, Уэлдон 628 ұпаймен чемпионатты жеңіп алды. Chip Ganassi Racing (CGR) командасының иесі Чип Ганассиге Уэлдонның AGR командасынан кетуі мүмкін деген қауесет тарағанда, ол онымен бейресми әңгімелесіп, 2005 жылдың тамызында өткен кездесуде принциптік келісімге келді. Уэлдонның AGR командасымен жасасқан келісімі 31 қазанда аяқталды және ресми әңгімелер көп ұзамай басталды. CGR командасы Уэлдонды 2006 жылғы маусымға қайта шақырды, ал команда Panoz-дан Dallara-ға және Toyota компаниясы шығып кеткеннен кейін Honda қозғалтқыштарына көшті. Уэлдон IRL сериясында қалуын және бәсекеге қабілетті болуын қамтамасыз ету үшін осы ауысуды жасады. Маусымды бастау үшін Уэлдон Homestead–Miami Speedway трассасында өткен Toyota Indy 300 жарысында жеңіске жетті. Indianapolis 500 жарысында ол үшінші орынға іріктеліп, жарыстың 148 айналымын бастады, бірақ 183-ші айналымда тесік түскендіктен пит-стоп жасауға мәжбүр болды, нәтижесінде төртінші орынға түсті. Уэлдон он рет үздік ондыққа кірді және екі рет поул-позицияны (Kansas Speedway және Nashville Speedway трассаларында) жеңіп алды. Chicagoland Speedway трассасында өткен маусымның соңғы кезеңіне ол чемпионат үшін күресіп жатқан төрт пилоттың бірі ретінде келді. Уэлдон жарыста жеңіске жетті, бірақ чемпионатты Сэм Хорнишқа жоғалтты, ол Уэлдонның екі жеңісіне қарсы төрт жеңіске жеткен еді. Уэлдон 2007 жылғы маусымда CGR командасында қалды. Ол маусымды Homestead–Miami Speedway трассасында өткен XM Satellite Radio Indy 300 жарысында поул-позициядан бастады және 200 айналымның 177-ін бастап, трассада үшінші рет жеңіске жетті, бұл жаңа сериялық рекорд. Уэлдон Kansas Lottery Indy 300 жарысында 177 айналымды бастап, маусымдағы екінші жеңісін тойлады. Indianapolis 500 жарысына алтыншы орыннан іріктеліп, жаңбырдан қысқартылған жарыстан Марко Андреттимен соқтығысқаннан кейін шығып қалды, бұл Уэлдонның пилоттар чемпионатындағы көшбасшылықты жоғалтуына әкелді. ABC Supply Company A. J. Foyt 225 жарысында Milwaukee Mile трассасында үшінші орын алғаны, 88-ші айналымдағы соқтығысудан кейін Патрикпен физикалық қақтығысқа ұшырауынан көлеңкеленді; екеуі IndyCar президенті Брайан Барнхартпен жеке кездесуден кейін татуласты. Уэлдонның маусымы қарапайым болды, төрт рет жарыстан шығып қалды және SunTrust Indy Challenge және Detroit Indy Grand Prix жарыстарында тағы екі рет үшінші орын алды. Ол 466 ұпай жинап, соңғы есепте төртінші орынға ие болды.

For the 2005 season, Wheldon again drove for AGR. He started from eleventh to lead a race high 158 of 200 laps of the Homestead–Miami Speedway season opener to win. After that, Wheldon went on to win consecutive races at the Grand Prix of St. Petersburg (his first road course series win), and the Indy Japan 300 for the second successive year. His season highlight was the Indianapolis 500 where he exchanged the lead with Danica Patrick until she slowed due to a lack of fuel. Wheldon made the race victory overtake with seven laps to go to become the first British driver to win the event since Graham Hill in 1966. He continued to drive consistently in the top six in the next seven races. At Pikes Peak International Raceway, Wheldon took his fifth win of the season (after leading 67 laps) to equal Sam Hornish Jr.'s 2002 record of five victories during a season. Two races later, at Chicagoland Speedway, he led a race high 88 laps to surpass Hornish's series record with his sixth win of the year. Wheldon won the championship before starting the season's penultimate round by setting a single practice lap of Watkins Glen International. Since the last place finisher scored 12 points, his 102 point lead clinched the title with one race remaining. efn|Wheldon became the first British driver to win an American open wheel championship since Nigel Mansell in 1993, With a sixth place finish at the season closing California Speedway round, Wheldon won the championship with 628 points. When Chip Ganassi Racing (CGR) owner Chip Ganassi was informed of rumours that Wheldon might leave AGR, he engaged in informal discussions with him, which led to an agreement in principle at a meeting in August 2005. His AGR contract expired on 31 October and formal discussions began soon after. CGR resigned Wheldon for the 2006 season and the team changed manufacturers from Panoz to Dallara and engine suppliers to Honda after Toyota withdrew. Wheldon made the switch because he wanted to ensure his stay in the IRL and remain competitive. To begin the season, Wheldon won the Toyota Indy 300 at Homestead–Miami Speedway. At the Indianapolis 500, he qualified in third place, and led a race high 148 laps before falling to fourth because he had to make a pit stop to replace a puncture on the 183rd lap. Wheldon achieved eight top ten finishes and two pole positions (at Kansas Speedway and Nashville Speedway), and entered the season's final round at Chicagoland Speedway as one of four drivers in contention for the championship. Wheldon won the race but lost the championship on tiebreak to Sam Hornish Jr, who had won four races to Wheldon's two. Wheldon remained with CGR for the 2007 season. He began the season with pole position at the season opening XM Satellite Radio Indy 300 at Homestead–Miami Speedway, and led 177 of 200 laps to win his third successive event at the track, a new series record. Wheldon went on to lead a race high 177 laps to win the Kansas Lottery Indy 300 at Kansas Speedway, his second of the season. After qualifying sixth for the Indianapolis 500, he retired from the rain shortened race after a late event collision with Marco Andretti, losing Wheldon the lead of the drivers' championship. His third place finish in the ABC Supply Company A. J. Foyt 225 at Milwaukee Mile was overshadowed by a physical confrontation with Patrick following a collision on the 88th lap; the two reconciled after a private meeting with IndyCar president Brian Barnhart. The rest of Wheldon's season was modest, with four retirements and two further third place finishes in the SunTrust Indy Challenge and the Detroit Indy Grand Prix. He came fourth in the final points standings with 466 accrued.

2008-2011 жылдар

2008 жылғы маусымда Уэлдон CGR командасында қалды. Үш жарыс өткен соң Уэлдон Канзас спидвейінде өткен RoadRunner Turbo Indy 300 жарысын жеңіп алды, бұл трассада екі рет подряд жеңіске жеткен алғашқы IndyCar жүргізушісі болды. Ол Индианаполис 500 жарысын екінші орында бастады, бірақ соңғы 50 айналымдағы басқару мәселелеріне байланысты он орын төмен түсіп, он екінші орынды иеленді. IndyCar және Champ Car World Series біріккеннен кейін жарыс жолдары мен көше трассаларына көбірек назар аударылғандықтан, оның қалған жарыстардағы көрсеткіштері нашарлады, себебі осындай трассалардағы жүргізу шеберлігі овал трассалардағыдай жақсы болмады. Ол тағы бір рет подиумға көтеріліп, Нэшвилл спидвейінде екінші орын алды, ал 492 ұпаймен жүргізушілер чемпионатында төртінші орынға ие болды. 2008 жылдың мамыр айында Чип Ганасси оған ұсыныс жасаған кезде Уэлдон CGR командасымен келісімшартын ұзартуды жоспарлаған. Бірақ ол AGR командасының жүргізушісі Кананның командамен келіссөздер жүргізіп жатқанын білген соң, бұл шешімнен бас тартты. Ол өзін алданған сезініп, басқа командалармен байланыс жасады. Үш айдан кейін Детройт қаласында Уэлдон CGR командасына маусым аяқталған соң оларды тастап кетпек екенін хабарлады. 2 қыркүйекте CGR командасы Уэлдонның маусым соңында келісімшартынан босатылатынын мәлімдеді, себебі Дарио Франчитти NASCAR командасынан қайтып, IndyCar командасына оралды. Индианаполис 500 жарысында Уэлдон 18-ші орынға іліккенімен, екінші орынды иеленді. Уэлдонның қалған маусымында Айова спидвейінде төртінші орынды алды және үш рет топ-10 қатарына енді. Ол соңғы сегіз жарыстың жетісінде осындай нәтижелерге жете алмады. 354 ұпаймен ол чемпионаттың жалпы есебінде оныншы орынды иеленді. 2010 жылғы маусымда Уэлдон Panther Racing командасында қала берді. Маусымның ашылу жарысы – Сан-Паулу Indy 300 кезінде ол Алекс Тальянимен соқтығысып, Кананға шағылысты, бірақ жарысты бесінші орында аяқтады. Үш жарыс өткен соң Лонг-Бичте өткен Toyota Grand Prix жарысында Уэлдон тағы да топ-10 қатарына еніп, тоғызыншы орынды алды. Индианаполис 500 жарысын Уэлдон 18-ші орында бастады. Пит-стоп стратегиясының арқасында ол екінші орынға көтерілді, бұл оның қатарынан екінші жылы екінші орынға ие болуы еді. Уэлдон жыл бойы бәсекеге қабілетті болды және овал трассаларда жеңіске үміткер болды. Жақсы көрсеткіштеріне қарамастан, Panther Racing командасымен бірге жарыс кезінде жеңіске жете алмады, бұл Барнсты көңілсіздікке түсірді. Оның жылдың ең жақсы нәтижесі Чикаголенд спидвейінде өткен Peak Antifreeze & Motor Oil Indy 300 жарысында екінші орынды иеленуі болды. Маусымды аяқтаған Homestead–Miami Speedway-де өткен Cafés do Brasil Indy 300 жарысында ол тоғызыншы орынды алды, 388 ұпаймен жүргізушілер чемпионатында тоғызыншы орынға ие болды. 2011 жылғы маусымда Уэлдон толыққанды келісімшарты болмады және ол басқа командамен жұмыс іздеп, Индианаполис 500 жарысына қатысу үшін маусымның алғашқы төрт жарысын өткізіп жіберді. Содан кейін ол досы және бұрынғы AGR команда мүшесі Брайан Хертамен сөйлесіп, Хертаның төмен бюджетті Bryan Herta Autosport (BHA) командасынан автокөлік құрастыруды ұсынды, ол келісімге келді. Ол BHA командасының техникалық серіктесі Sam Schmidt Motorsports және Curb Agajanian Motorsports компаниялары жалға берген 2003 жылғы Dallara автокөлігін жүргізді. Ол жарысқа алтыншы орында ілікті. Уэлдонның келісімшарты 30 мамыр күні түн ортасында аяқталды. Ол өз біліктілігімен, жылдам ойлау қабілетімен және басқа комментаторлармен оңай қарым-қатынас жасай білуімен көрермендерді таң қалдырды. Уэлдон IndyCar, автомобиль өндіруші Dallara және дизайнер Тони Котманмен 2012 жылғы маусымның басында пайда болған жаңа бір спецификациялық шассидің прототипін сынау және жетілдіру үшін де жұмыс істеді. Уэлдон машинасы техникалық тексеруден өтпегендіктен, біліктілікке қатыса алмады және 28-ші орынға ие болды, бірақ жарысты 14-ші орында аяқтады. 16 қазан күні таңертең ол 2012 жылдан бастап Патриктің орнына Andretti Autosport командасында жұмыс істеу үшін көп жылдық келісімшартқа қол қойды.

For the 2008 season, Wheldon stayed with CGR. Wheldon won the RoadRunner Turbo Indy 300 at Kansas Speedway three races later, becoming IndyCar's first driver to claim two consecutive victories at the track. He started second in the Indianapolis 500 finishing ten places lower in twelfth due to handling problems in the final 50 laps. As IndyCar had become more orientated towards road and street circuits following the merger of it and the Champ Car World Series, his performance diminished in the remaining races since his driving on such tracks were not as good as on ovals. He achieved one further podium finish, a second place at Nashville Speedway, and five top seven finishes for fourth in the drivers' championship with 492 points. Wheldon planned to extend his CGR contract when Chip Ganassi provided him with an offer in May 2008. He decided against doing so when he learnt AGR's Kanaan had begun discussions with the team. He felt betrayed and began talking to other teams. Wheldon told CGR three months later in Detroit of his decision to leave them at the season's conclusion. On 2 September, CGR announced that Wheldon would be released from his contract at the end of the season as Dario Franchitti left NASCAR and returned to IndyCar. At the Indianapolis 500, Wheldon qualified in eighteenth and finished second. The rest of Wheldon's season saw him achieve a best finish of fourth at Iowa Speedway and three top tens. He did not attain those results in seven of the last eight races. He was tenth in the championship standings with 354 points,

Wheldon remained with Panther Racing for the 2010 season. During the season opening São Paulo Indy 300, he made contact with Alex Tagliani, which sent him into Kanaan; he recovered to finish fifth. Three races later at the Toyota Grand Prix of Long Beach, Wheldon took a second top ten result with a ninth. In the Indianapolis 500, Wheldon started from eighteenth. He advanced through the field on pit stop strategy to come second for the second year in a row. Wheldon remained competitive all year; challenging for wins on oval tracks. Despite strong showings, he could not claim a race victory during his time with Panther Racing, which frustrated Barnes. His best finish of the year was a second place in the Peak Antifreeze & Motor Oil Indy 300 at Chicagoland Speedway. He came ninth at the season ending Cafés do Brasil Indy 300 at Homestead–Miami Speedway, to rank ninth in the drivers' standings with 388 points. Wheldon did not have a full time seat for the 2011 season, and he missed the season's first four races as he sought employment with another team to compete in the Indianapolis 500. He then spoke to his friend and former AGR teammate Bryan Herta who offered to assemble a car from his own low budget operation, Bryan Herta Autosport (BHA), for Wheldon and he agreed. He drove a Dallara car from 2003 leased to Herta by BHA's technical partner Sam Schmidt Motorsports and Curb Agajanian Motorsports. He qualified in sixth place;

Wheldon's contract expired at midnight on 30 May. He impressed viewers with his expertise, quick wit and ease in interacting with other commentators. Wheldon was also employed by IndyCar, car manufacturer Dallara and designer Tony Cotman to test and develop the official prototype model of a new one specification chassis that debuted at the beginning of the 2012 season. Wheldon qualified in 28th place after failing to set a qualifying time because his car did not pass a technical inspection; he finished 14th. On the morning of 16 October, he signed a multi year contract to replace Patrick at Andretti Autosport from 2012 on.

Басқа жарыстар

Уэлдон төзімділік жарыстарындағы дебютін 2005 жылғы Дейтонаның 24 сағатында жасады, онда No. 2 Howard Boss Motorsports Pontiac Crawford DP03 көлігімен Дарио Франчиттi, Марино Франчиттi және Милка Дюномен бірге Дейтона прототипі (DP) класында сынға түсті. Олардың машинасы класында 16-шы, ал жалпы есепте 33-ші орынды иеленді. Дюно жарыс аяқталуға алты сағаттан кем қалғанда апатқа ұшырағаннан кейін. 2005 жылғы маусым аралығында ол 2005 жылғы Чемпиондар жарысына қатысты, бірақ Себастьен Бурдейден 16-шы кезеңде есе жіберіп, жарыстан шығарылды. Сол жылы команда басшысы Марио Тейссен оған BMW Formula One командасының тест драйвері рөлін ұсынды. Бірақ ол 2007 жылғы F1 маусымында жарысқа қатысуға кепілдік берілмейтінін білген соң бас тартты; сонымен қатар ол Америка Құрама Штаттарына эмоционалды байланысы бар еді. 2006 жылы Уэлдон Chip Ganassi Racing командасымен Скотт Диксон және Кейси Мирспен бірге DP класында Дейтонаның 24 сағаттық жарысына қайта қатысты. Үштік No. 02 Riley MkXI Lexus көлігімен 734 айналымды аяқтады және жалпы жеңіске жетті. Ол келесі жылғы жарысқа да сол командамен оралды, Диксонмен серіктестігін жалғастырды, ал оларға Мемо Рохас қосылды. Үштік жарыстың 21-ші сағатында Рохас No. 2 көлігін суға толы трассада апатқа ұшыратқаннан кейін 538 айналымнан соң жарыстан шықты. Олар класта 21-ші, ал жалпы есепте 41-ші орынды иеленді. Уэлдон төртінші рет Chip Ganassi Racing командасымен Диксон, Алекс Ллойд және Сальвадор Дюранмен бірге Дейтонаның 24 сағатына қатысты. Олардың машинасы өз санатында және жалпы есепте 10-шы орыннан бастап, жарыс барысында үш рет апатқа ұшырағаннан кейін 515 айналымды аяқтаған соң жалпы есепте 44-ші (класта 18-ші) орынды иеленді.

Өлім

IndyCar сериясының бас директоры Рэнди Бернард 16 қазанда Лас-Вегас моторлы трассасында 2011 жылғы IZOD IndyCar әлем чемпионатын аяқтауға арналған маусымдық шақыру жасады. Егер жүргізуші grid-тің соңынан жеңіске жетсе, 5 миллион долларлық жүлде жүргізуші мен кездейсоқ таңдалған жанкүйер арасында тең бөлінетін еді. Ол халықаралық жарысқа қатысатын жүргізушіні таба алмағандықтан, бұл шақыруды Уэлдонға ұсынды, ол оны қабылдады. Ол өзінің машинасының басқалардан әлдеқайда баяу болғанына наразы болды және егер бұл мәселе шешілмесе, топпен бірге қалу қиын болады деп ойлады. Уэлдон сонымен қатар ABC телеарнасының жарыс тілшісі болды және жарысқа қатысуын және IndyCar-ды жылыну айналымында телеарнаның комментаторларына қорғады. Жоспарланған 200 айналымның 11-іншісінде, бірінші және екінші бұрылыстар арасында Уэлдонның қатысқан 15 көлік қақтығысы болды. Апат Джеймс Хинклифтің Уэйд Каннингеммен соқтығысуынан басталды. Каннингем мен Хилдебранд Каннингем бұрылып, Хилдебранд оның машинасының артқы бөлігінен өткен кезде соқтығысты. Хилдебрандтың машинасы ауаға көтерілді, ал Каннингем Jay Howard-ты ішкі жағынан, содан кейін Townsend Bell-ді сыртқы жағынан жинап алды, содан кейін қабырғаға шағылысты. Алдындағы апаттан қашуға тырысқан Витор Мейра басқаруды жоғалтып, айналып, Charlie Kimball және E. J. Viso екеуін де жинап алды. Мейра басқаруды жоғалтқан сәтте Томас Шектер де бірінші апаттан қашуға тырысып, сыртқы жағынан жылдамдығын төмендетті. Бұл Пауль Трейсидің Шектердің машинасына соқтығысуына және жылдам жақындаған Пиппа Маннның Алекс Ллойдқа соқтығысудан қашу үшін сыртқа домалап, Трейсидің үстінен секіріп өтуіне әкелді. Уэлдон 24-ші орында болды және апаттан және ұшып келе жатқан сынықтардан қашуға тырысып, трассаның сол жағымен жүріп отырды. Уэлдон оқиға орнына келген кезде қайтыс болды. Ол 2006 жылы Homestead–Miami Speedway трассасында Toyota Indy 300 жаттығуы кезінде болған апаттан кейін IndyCar жарысында қаза тапқан алғашқы жүргізуші болды. Келесі күні IndyCar Индианаполистегі Conseco Fieldhouse (қазіргі Gainbridge Fieldhouse) ішінде оны еске алу рәсімі өткізді, онда моторлы жарыс қауымдастығының мүшелері, оның отбасы және жанкүйерлері қатысты. Уэлдонды еске алу рәсімі 6 қарашада оның туған қаласы Эмбертондағы All Saints' Church шіркеуінде өтті. Ол Флорида штатының Клирвотер қаласындағы Calvary Catholic зиратында жерленген. Апаттан үш күн өткен соң, жарысты ұйымдастырушылар, Америка Құрама Штаттарының Автомобиль жарыстары комитетінің, Америка Құрама Штаттарының ұлттық автоспортты басқарушы органының және автоспорттың әлемдік басқарушы органы – Халықаралық Автомобиль Федерациясының көмегімен жарысты толыққанды тергеуге салды. Уэлдонның өліміне қатысты тергеудің нәтижелері 2011 жылдың 15 желтоқсанында жарияланды. Есепке сәйкес, Уэлдонның апатына бір ғана себеп болған жоқ. Себепші факторларға трассаның айналасындағы қоршау және жарыс кезінде көліктердің арасындағы байланысты күшейтетін, жүргізушілердің айналасында не болатынын болжауды қиындататын және ірі апаттардың ықтималдығын арттыратын шектеусіз қозғалыс кірді. "Бірнеше фактор бірдей келіп, жағдайды ушықтырса да, олардың ешқайсысын апаттың жалғыз себебі деп атауға болмайды. Осы себепті, егер бір немесе бірнеше факторлар болмағанда, нәтиже басқаша болар ма еді деп сенімді түрде айту мүмкін емес".

IndyCar Series CEO Randy Bernard set up a challenge for the season ending 2011 IZOD IndyCar World Championship at Las Vegas Motor Speedway on 16 October. A prize of $5 million would be divided equally between a driver and a randomly selected fan if the driver won from the back of the grid. He was unable to get an international racing driver so he offered the challenge to Wheldon who accepted. He was frustrated about his car being more than slower than others and felt it would be difficult to remain with the pack if the issue was not resolved. Wheldon was also ABC's in race reporter and spoke in defence of his participation in the event and IndyCar to the network's commentary team during the warm up laps. On lap 11 out of the planned 200, a fifteen car accident occurred between turns one and two in which Wheldon was involved. The accident began when James Hinchcliffe was clipped by Wade Cunningham. Cunningham and J. R. Hildebrand then collided when Cunningham swerved and Hildebrand drove over the rear of his car. Hildebrand's car became airborne and Cunningham collected Jay Howard on the inside and then Townsend Bell on the outside before crashing into the wall. Attempting to avoid the crash ahead, Vítor Meira lost control, spinning inward collecting both Charlie Kimball and E. J. Viso. At the same time Meira lost control, Tomas Scheckter was also attempting to avoid the first crash by rapidly slowing down on the outside. This led to Paul Tracy crashing into the back of Scheckter and a rapidly approaching Pippa Mann to launch over the top of Tracy after jerking to the outside to avoid crashing into Alex Lloyd. Wheldon was in 24th and travelling on the left hand side of the track at in an attempt to avoid the pile up and flying debris. Wheldon was pronounced dead on arrival. He was the first driver to be killed in IndyCar competition since Paul Dana died in an accident during practice for the 2006 Toyota Indy 300 at Homestead–Miami Speedway. The next day, IndyCar held a public memorial service for him at Conseco Fieldhouse (now Gainbridge Fieldhouse) in Indianapolis attended by members of the motor racing community and his family and fans. A second memorial service for Wheldon took place at the All Saints' Church in his home town of Emberton on 6 November. He is buried at the Calvary Catholic Cemetery in Clearwater, Florida. Three days after the accident, series' organisers with assistance from the Automobile Competition Committee for the United States, the United States' national governing body of motor racing, and motorsport's world governing body, the Fédération Internationale de l'Automobile, began subjecting the race to a full investigation. The results of the investigation into Wheldon's death were released on 15 December 2011. According to the report, there was no single cause for Wheldon's crash. Contributing factors included the catchfence around the track, and the unlimited track movement while racing that increased contact between cars, making it difficult to predict what would occur around the drivers, and increased the likelihood of a major accident. "Whilst several factors coincided to produce a perfect storm, none of them can be singled out as the sole cause of the accident. For this reason it is impossible to determine with certainty that the result would have been any different if one or more of the factors did not exist."

Жеке тұлға және мұра

Маркус Симмонс, британдық автожарыс журналы Autosport-тың жазушысы, Уэлдонды "1990-шы жылдардың ортасы мен соңында картингтен бастап кіші бір орындық жарыс машиналарын жүргізуге жеткен, өте талантты британдық жүргізушілердің алтын буынының бірі" деп атады, сондай-ақ "Америкалық арманды орындаған 'Жаңа әлемге' көшіп келген иммигранттың идеалын бейнелеген адам" деді. Журналист Морис Хамильтон көптеген адамдар Уэлдонды "отбасына берілген, өзіне сыпайы қарым-қатынасымен және әзілқойлығымен ерекшеленген, сондықтан да сыйлы және баршаға ұнаған адам" деп есептейтінін айтты. Ол харизмаға, юмор сезіміне және жылылыққа ие болды, бұл оны автожарыс жанкүйерлері мен медиа өкілдерінің сүйіктісіне айналдырды. Уэлдон жаңа білім алуға құштар және мақсаттарына жетуге бейілді болды. Ол қайтыс болғаннан кейін екі күн өткен соң Dallara компаниясы жаңа шассиін Уэлдонның құрметіне атады. DW12, жаңа бампер/нервтік табан секциясымен бірге, оның өліміне ұқсас жарыс машиналарын апаттан сақтау үшін жасалған. 6 желтоқсанда Милтон-Кейнсте Уэлдонның құрметіне арналған қайырымдылық жарысы өтті. Іс-шарадан түскен қаражат Уэлдонның отбасы таңдаған қайырымдылық қорына аударылды. Сол айда Уэлдон өмірлік жетістіктері үшін Грегор Грант сыйлығымен марапатталды, оны әкесі Клайв және Франчитти қабылдады. Бұрынғы жарыс жүргізушісі Марк Дизмордың New Castle Motorsports Park-і, 2005 жылы Уэлдон жеңіске жеткен Robo Pong 200 төзімділік картинг жарысын ұйымдастырып, 2012 жылы кубокты Дэн Уэлдон кубогы деп атады. 2013 жылы Уэлдон отбасы жарысқа Уэлдон Мемориалдық Pro Am жарысын қосты. 2012 жылдың 7 наурызында Уэлдонның жесірі Сюзи және қала әкімі Билл Фостер Флорида штатының Санкт-Петербург қаласында көше тақтасын ашты. "Дэн Уэлдон жолы" деп аталған тақта Бейшор драйв пен Альберт Уиттед паркінің қиылысына (он бұрылыс) орнатылды. Сальвадор Дали мұражайының қарама-қарсы жағында тұрақты ескерткіш орналасқан. Франчитти 2012 жылдың 27 мамырында Индианаполис 500 жарысын жеңіп, жеңісін Уэлдонға арнады және оның құрметіне ақ көзілдірік киді. Сол жылы Уэлдон Индиана Сенатының қаулысымен еске алынды. 2013 жылдың наурызында Санкт-Петербургтегі екінші бұрылыстың алдында оның суреті мен мансабындағы жетістіктері бейнеленген ескерткіш тақта ашылды. Төрт айдан кейін Autosport журналы Уэлдонды Формула 1-де жарыспаған 50 ең ұлы жүргізушінің бірі деп таныды. 2014 жылдың қыркүйегінде Уэлдондар "Дэн және Сюзи Уэлдон айырмашылық сыйлығымен" марапатталды. Бұл сыйлыққа 1000 доллар қайырымдылыққа берілді және жыл сайынғы IndyCar Series жүлде беру кешінің бір бөлігі болды. 2016 жылғы Лас-Вегас моторлы жарыс жолында өткен Kobalt 400 жарысында пит-лейн тілшісі Джейми Литтл және автоспорт публицисі Брент Браш Дэн Уэлдонның ескерткіш тақтасын екінші бұрылыстың сыртына, оның қаза болған жеріне жақын орналастырды. 2016 жылдың мамырында "Арыстан жүрек: Дэн Уэлдонды еске алу" атты оның өмірі мен мансабына арналған кітап жарық көрді, онда автожарыс қауымдастығының өкілдері де үлес қосты. 2019 жылдың мамырында Уэлдон Индианаполис моторлы жарыс жолының Даңқ залына енгізілді. Оның өлімі мен мұрасы 2023 жылғы "Арыстан жүрек" спорттық деректі фильмінің тақырыбы болды.

Marcus Simmons, a writer for the British motor racing magazine Autosport, called Wheldon "one of a golden crop of richly talented British drivers to graduate from karting to junior single seaters in the mid to late 1990s", and, "a man who embodied the ideal of the immigrant to the 'New World' fulfilling the American Dream." journalist Maurice Hamilton noted that Wheldon was seen by many as "a devoted family man, deeply respected and universally liked despite, or perhaps because of, a cheeky sense of self awareness and a clever cultivation of his image". He had charisma, a sense of humour and warmth that made him a favourite amongst motor racing fans and the media, Wheldon was a keen learner, and was focused on accomplishing his objectives. Two days after his death, Dallara named their new one specification chassis in Wheldon's honour. The DW12, with the new bumper/nerf bar section being featured, was designed to prevent many similar single seater crashes such as the one that killed him. A charity race in Wheldon's honour was held in Milton Keynes on 6 December with drivers such as Franchitti, Jenson Button and Anthony Davidson competing. Proceeds from the event were donated to a charity selected by Wheldon's family. That month, Wheldon was posthumously awarded the Gregor Grant Award for his lifetime career achievements that his father Clive and Franchitti collected. Former racing driver Mark Dismore's New Castle Motorsports Park, which organises the Robo Pong 200 endurance karting event that Wheldon won in 2005, named the trophy the Dan Wheldon Cup in 2012. The Wheldon family added a Wheldon Memorial Pro Am to the event in 2013. On 7 March 2012, Wheldon's widow Susie and mayor Bill Foster unveiled a street sign in St. Petersburg, Florida. Named "Dan Wheldon Way", the sign was placed at the corner of Bayshore Drive and Albert Whitted Park (turn ten). A permanent memorial is also located across from the Salvador Dalí Museum. Franchitti won the 2012 Indianapolis 500 on 27 May and dedicated his victory to Wheldon and wore white sunglasses in his honour. That year Wheldon was memorialised by a resolution passed by the Indiana Senate. A memorial plaque featuring his likeness and career achievements was unveiled in St. Petersburg outside the second turn of its street track in March 2013 and a wall in which each of the winners of the race was etched. Four months later, Autosport magazine named Wheldon one of the 50 greatest drivers to have never raced in Formula One. The Wheldons were honoured with the "Dan and Susie Wheldon Make a Difference Award" in September 2014. This included a $1,000 donation to charity and became part of the annual IndyCar Series prize giving banquet. During the 2016 Kobalt 400 at Las Vegas Motor Speedway, pit lane reporter Jamie Little and motorsport publicist Brent Brush placed a Dan Wheldon Memorial plaque outside turn two, near the point where he was killed. In May 2016, a book on his life and career with contributions from the motor racing community entitled Lionheart: Remembering Dan Wheldon was published. Wheldon was inducted into the Indianapolis Motor Speedway Hall of Fame in May 2019. His death and legacy are the subject of the 2023 sports documentary The Lionheart.

Жарыстардағы мансабының қысқаша сипаттамасы

Маусымдар сериясыЖарыстар Жеңіс Подиум Полюс Ұпай Позиция1996 Формула Воксхолл Жастар Чемпионаты Команда JLR1537 117 2-орын1997 Британдық Формула Форд ЧемпионатыЭнди Уэлч Ресинг143 75 4-орын Формула Форд EuroCup40 4-орын1998 Британдық Формула Форд Чемпионаты Дакхэмс1447 104 3-орын Формула Форд EuroCup Van Diemen402038 3-орын1999 АҚШ F2000 Ұлттық Чемпионаты Jayhard/Primus Racing146 115 3 15 1-орын2000 Toyota Atlantic Чемпионаты PPI Motorsports 12 2 7 4 159 2-орын2001 CART PPG/Dayton Indy Lights Чемпионаты PacWest Lights 12 2 7 0 149 2-орын2002 Indy Racing League Panther Racing 2 0 0 0 35 36-орын2003 IRL IndyCar Series Andretti Green Racing 14 0 1 0 312 11-орын2004 IRL IndyCar Series Andretti Green Racing 16 3 11 2 533 2-орын2005 IRL IndyCar Series Andretti Green Racing 17 6 9 0 628 1-орын Rolex Sports Car Series Howard Boss Motorsports 1 0 0 0 15 79-орын2006 IRL IndyCar Series Chip Ganassi Racing 14 2 7 2 475 2-орын Rolex Sports Car Series 1 0 0 0 35 77-орын2007 IRL IndyCar Series Chip Ganassi Racing 17 2 6 1 466 4-орын Rolex Sports Car Series 1 0 0 0 10 75-орын2008 IndyCar Series Chip Ganassi Racing 18 2 4 0 492 4-орын Panther Racing 1 0 0 0 Rolex Sports Car Series Chip Ganassi Racing 1 0 0 0 13 60-орын2009 IndyCar Series Panther Racing 17 0 1 0 354 10-орын2010 IZOD IndyCar Series Panther Racing 17 0 3 0 388 9-орын2011 IZOD IndyCar Series Bryan Herta Autosport 1 1 0 0 75 28-орын Sam Schmidt Motorsports 2 0 0 0