Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
География
Республика өзені Небраска штатының Данди округіне қарасты Хейглер қаласының солтүстігінде Солтүстік Республика өзені мен Арикари өзенінің қосылуынан бастау алады. Ол Небраска штатының Бенкельман қаласының оңтүстік-шығысында Оңтүстік Республика өзенімен бірігеді. Осы үш саланың бастауы Колорадоның солтүстік-шығысындағы Жоғарғы жазықта. Қосылған жерден өзен Небрасканың оңтүстік шекарасымен негізінен шығысқа қарай ағып, Свонсон суқоймасы мен Харлан округі суқоймасынан өтеді, содан кейін Канзас штатының Смоки-Хиллз аймағына оңтүстікке бұрылады. Республика өзені Канзас штатының Джункшн-Сити қаласында Смоки-Хилл өзенімен қосылып, Канзас өзенін құрайды. Өзен бойындағы қалалардың кейбіреулері: Маккук (Небраска), Клей-Центр (Канзас), Конкордия (Канзас) және Джункшн-Сити (Канзас). Конкордияның жанында Республика өзені арқылы өтетін және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген Republican River Pegram Truss көпірі орналасқан.
The Republican River is formed by the confluence of the North Fork Republican River and the Arikaree River just north of Haigler in Dundy County, Nebraska. It joins with the South Fork Republican River immediately southeast of Benkelman, Nebraska. All three tributaries originate in the High Plains of northeastern Colorado. From the confluence, the river flows generally eastward along the southern border of Nebraska, passing through Swanson Reservoir and Harlan County Reservoir before curving southward into the Smoky Hills region of Kansas. The Republican River joins the Smoky Hill River at Junction City, Kansas to form the Kansas River. Some cities along the river are McCook, Nebraska, Clay Center, Kansas, Concordia, Kansas and Junction City, Kansas. Near Concordia is the Republican River Pegram Truss, a bridge that goes over the Republican River that is listed on the National Register of Historic Places.
Республикалық өзен келісімшарты
Республикашыл өзенінің суы Республикашыл өзені келісімшарты арқылы бөлінеді, бұл келісім Небраска, Канзас және Колорадо штаттарын қамтиды. Келісімшарт АҚШ Жоғарғы Сотының ісінің (Канзасқа қарсы Небраска және Колорадо) шешімімен, келісім аясындағы су пайдалану дауына байланысты өзгертілді.
Allocation of the water from the Republican River is governed through an agreement called the Republican River Compact, involving the states of Nebraska, Kansas and Colorado, as modified by the settlement of a United States Supreme Court case (Kansas vs. Nebraska and Colorado) involving a water use dispute under the Compact.
1902 жылдың шілдесі
1902 жылдың 9 шілдесінде Канзас штатындағы Конкордия қаласының жанында өзен тасып, бөгетті бұзды және өзен арнасын шамамен жарты километрге (бір төрттен бір шақырымға) өзгертіп жіберді.
On July 9, 1902, the river flooded near Concordia, Kansas, breaking a dam and re routing the river by a quarter mile (about half a kilometer).
1935 жылдың мамыр-маусым айлары
1935 жылдың 31 мамыры мен 1 маусымында болған дауыл ("Небрасканың ең қасіретті тасқыны" деп аталады) өзеннің су жиналатын алабына орташа жауын-шашын жаудырды. Бұл дауылдың ерекшелігі, оның қозғалысы су ағызу бассейнінің бағытымен бірдей болды. Нәтижесінде, Frenchman, Red Willow, Medicine, Deer, Muddy және Turkey салалары Республика өзенінің ең биік нүктесімен бір уақытта тасқындады. Куәгерлердің айтуынша, судың шуы Республикалық аңғарда 8 шақырым қашықтықтан естілді. Көптеген аман қалғандар да судың екі рет көтерілгенін хабарлады: 28 мамырда су көтеріліп, кейін сәл төмендеді, бірақ 1 маусымдағы екінші көтеріліс біріншісінен әлдеқайда жоғары болды. Бірде 30 минут ішінде су деңгейі 2 метрге көтеріліп, бұрынғы рекордтық деңгейден асып кетті. Бір куәгердің сөзіне қарағанда, кейбір жерлерде су деңгейі сағатына 16 шақырымнан да жылдам көтерілді. Тағы бір мәліметте Республика өзені МакКук қаласында 12 минут ішінде 3 метрге көтеріліп, жолындағы құрылыстарды қиратқандығы айтылады. Кейбір жерлерде судың тереңдігі 6 метрге жетті, ал су ағыны қазіргі нормадан 320 есе артық болды. Шамамен 113 адам қаза тапты. 11 400-ден 41 500 басқа дейін мал өлді; бір есепте жолдарға мүрделер төгіліп, олармен жүру мүмкін болмады делінген. Барлығы 549 шақырым автомобиль жолы мен 307 көпір қирады, ал егістік жерлер суға батты.
The storm of May 31 and June 1, 1935, (called "Nebraska's Deadliest Flood") dumped an average rainfall of on the river's watershed. This storm was also unique in that it moved in the same direction as the drainage basin. As a result, the Frenchman, Red Willow, Medicine, Deer, Muddy, and Turkey creeks all reached their flood peaks at the same time as the crest passed on the Republican River. According to witness accounts, the roar of the water could be heard coming down the Republican Valley 5 mile (8 km) away. Many survivors also reported that there were two crests the water came up on May 28, then receded slightly, but the second crest on June 1 greatly exceeded the first. At one point, the water rose 6 feet (2 m) in 30 minutes and was higher than the previous record crest. One eyewitness said the water level rose in some places at 10 miles per hour or more. Another account states that the Republican rose 10 feet (3 m) in 12 minutes in McCook, destroying the structures in its path. Water was 20 feet (6 m) deep in some places, and the discharge was , more than 320 times the normal flow today. Estimates show 113 people killed. From 11,400 to 41,500 head of cattle were killed; one report said that carcasses littering the roads made them impassable. A total of 341 mile (549 km) of highway and 307 bridges were destroyed, and of farmland were inundated.