Кіріспе

Жапондық дипломат (1927–2019)

Садако Огата, тумасы Накамура (緒方 貞子), жапондық ғалым, дипломат, жазушы, әкімші және Рим католик София университетінің зейнеткер профессор. Ол 1991 жылдан 2000 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары (БҰҰЖК) кеңсесінің басшысы ретінде, сондай-ақ 1978 жылдан 1979 жылға дейін ЮНИСЕФ атқарушы кеңесінің төрағасы және 2003 жылдан 2012 жылға дейін Жапонияның халықаралық ынтымақтастық агенттігінің (JICA) президенті қызметін атқарғаны үшін кеңінен танымал болды. Ол сонымен қатар Жапония үлгісі Біріккен Ұлттар Ұйымының (JMUN) атқару комитетінің кеңесшісі де болды.

Ерте өмір және академиялық өмірі

Ол 1927 жылғы 16 қыркүйекте дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияда тұрып, соғыс аяқталғаннан кейін Токиодағы Қасиетті Жүрек университетінің ағылшын әдебиеті бакалавры дәрежесін алды. Ол кезде жапон әйелінің шетелде оқуы сирек кездесетін нәрсе болғанмен, ол Джорджтаун университетінде және оның Эдмунд А. Уолш атындағы шетел қызметі мектебінде оқып, халықаралық қатынастар магистрі дәрежесін алды. Ол Жапонияның неліктен ойсыз шабуыл соғысына қатысып, оның атасы, премьер-министр Инукай Цуёшинің қазасынан кейін бұл тоқтатылмағанын зерттеуді қалаған. Ол София университетінен БҰҰ-дағы жаңа лауазымына көшу үшін кетті. БҰҰ-дағы оның мерзімі бастапқыда үш жылға белгіленген, бұл оның алдыңғы қызметкері кеткеннен кейін қалған мерзімі еді, бірақ ол тағайындалуын жалғастырды. Ол екі рет (1993 жылғы қарашада және 1998 жылғы қыркүйекте) қайта сайланды және он жылдан астам уақыт бойы 2001 жылға дейін қызмет етті. БҰҰ-ның босқындар жөніндегі бас комиссары ретінде ол тиімді стратегияларды іске қосып, көптеген босқындарға үмітсіздіктен шығуға көмектесті, оның ішінде Шығанақ соғысынан кейінгі күрд босқындары, Югославия соғысындағы босқындар, Руанда геноцидіндегі босқындар және Ауғанстан босқындары, соның ішінде "суық соғыстың" құрбандары да бар. Оның келіссөздер жүргізудегі шеберлігі мен бойының кішкентай болуы оған "кішкентай алып" деген лақап атты әкелді. 2001 жылы ол БҰҰ Адам қауіпсіздігі комиссиясының тең төрағасы болды.

Жапон үкіметі / JICA президенті

2001 жылы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін ол Жапония Премьер-Министрінің Ауғанстанды қайта құруға көмек көрсету жөніндегі арнайы өкілі болып тағайындалды. 2002 жылдың басында Коидзуми үкіметі Огатаға Макико Танаканың орнын алмастыру үшін кандидат ретінде жапон сыртқы істер министрі лауазымын ұсынды, бірақ Огата бұл ұсыныстан бас тартты. Огата өзінің бас тартуын ашық түсіндірмесе де, Кунико Иногучи The New York Times газетіне Огатаның "өз өмірінің барлық кезеңінде әйелдердің құқықтары үшін күрескендіктен, оны белгілі бір символ немесе марионетка ретінде пайдалануға тырысатын адамға көмектеспейтінін, өйткені ол саяси мақсаттар үшін пайдаланылғанды ұнатпайды" дегенін айтты. Келесі жылы Токиоға оралған соң, Жапония үкіметі оны 2003 жылдың 1 қазанында Жапонияның халықаралық ынтымақтастық агенттігінің (JICA) президенті етіп тағайындады. Ресми тағайындалу алдында JICA-ның жас қызметкерлері оның басшылығына зор қызығушылық танытқандары хабарланды. Кеңес 2005 жылдың 25 қаңтарынан бастап 17 рет жиналып, жапон мұрагерлік дауы мен Императорлық үй заңын талқылады. 2005 жылдың 24 қарашасында Консультативтік кеңестің ұсынысына әйелдердің таққа отыру құқығы, соның ішінде әйелдер тарапынан мұрагерлік құқығы және императорлық үйдің әйел мүшелеріне тұңғыш балалық құқықтың кеңейтілуі кірді. Премьер-министр Ёсихико Нода сөз сөйледі. Ол "2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунамиге байланысты 160-тан астам ел мен 40-тан астам халықаралық ұйымнан Жапонияға көрсетілген көмек Садако Огата ханымның жетістіктерімен байланысты емес деуге болмайды" деді. Огата Серджио Виейра де Мелло қорының жұмысына қатысты.

Дәйексөздер

Егер біз босқындардың қиын жағдайына немесе оларды қабылдаған елдердің мойнына түскен салмаққа немқұрайлы қарасақ, жаңадан зорлық-зомбылықтың тууына қатты ұшыраймыз деп қорқамын. Босқындар өз елдеріне бейбітшілік пен төзімділік аясында оралып, тұрулары үшін жағдайды жедел түрде жасау қажет. — 1995 жылғы 4 шілдедегі "Еркіндік медалі" қабылдау сөзі.