Кіріспе
Шөп жинау машинасы немесе шөп балдағышы – кесілген және шөгілген егін (мысалы, шөп, мақта, зығыр сабаны, тұзды дала шөбі немесе силос) ықшамдалған балдақтарға сығуға арналған ауыл шаруашылығы техникасы. Балдақтардың құрғатылуы және жиналған өсімдіктердің ішкі (мысалы, қоректік) құндылығын сақтауы жиі қамтамасыз етіледі. Әртүрлі типтегі балдағыштар қолданылады, олардың әрқайсысы әртүрлі өлшемдегі тікбұрышты немесе цилиндрлі балдақтарды, жіп, таспа, тор немесе сыммен байлап шығарады. Өнеркәсіптік балдағыштар материалды қайта өңдеу орталықтарында да қолданылады, негізінен металл, пластик немесе қағазды тасымалдау үшін балдақтап жинауға арналған.
A baler or hay baler is a piece of farm machinery used to compress a cut and raked crop (such as hay, cotton, flax straw, salt marsh hay, or silage) into compact bales that are easy to handle, transport, and store. Often, bales are configured to dry and preserve some intrinsic (e. g. the nutritional) value of the plants bundled. Different types of balers are commonly used, each producing a different type of balerectangular or cylindrical, of various sizes, bound with twine, strapping, netting, or wire. Industrial balers are also used in material recycling facilities, primarily for baling metal, plastic, or paper for transport.
Тарих
19 ғасырға дейін шөп қолмен кесіліп, көбінесе шөп жинағыштарымен жиналып, оңтайлы өлшемдегі үймелерге салынды. Үймелер тым үлкен болмауы керек, себебі бұл өздігінен жануға жағдай жасайды, сондай-ақ тым кішкентай болмауы керек, әйтпесе үймелердің көп бөлігі шіруі мүмкін. Бұл жинағыштар өсімдік талшықтарын жерден көтеріп, ауа мен судың өтуіне мүмкіндік берді, соның арқасында шөп кеуіп, сақталып, мал азығы ретінде пайдалану үшін қоректік заттарды сақтайтын. 1860 жылдары механикалық кесу құрылғылары пайда болды, олардан заманауи механикалық кескіштер мен баллалау машиналарын жасады. 1872 жылы Чарльз Уитингтон шөпті түйіп байлайтын түйіндегіш құрылғысы бар жуатын машинаны ойлап тапты, ал 1874 жылы Сайрус Маккормик оны өндіріске енгізді. 1936 жылы Иннес Джон Дирдің астық жинағышынан алынған Appleby түйіндерін пайдаланатын, жіппен баллалайтын автоматты баллалау машиналарын ойлап тапты, ал 1938 жылы Эдвин Нольт оның жетілдірілген, сенімді нұсқасына патент алды. 1910 жылы Уммо Люббен ойлап тапқан алғашқы дөңгелек баллалау машинасы 1947 жылға дейін өндіріске енгізілмеді, ол кезде Allis Chalmers Roto Baler-ді ұсынды. AC суды жақсы өткізетін және жеңіл салмақты сабанды қаптардың қасиеттерін насихаттап, өндіріс тоқтаған 1960 жылға дейін 70 000-ға жуық дана сатты. Келесі маңызды жаңалық 1965 жылы басталды, Айова штатының университетінің аспиранты Виргиль Хавердинк магистрлік диссертациясы үшін зерттеу тақырыбы іздеп, Ауыл шаруашылығы инженериясының профессоры Уэсли Ф. Бучеленің көмегіне жүгінді. Келесі жылы Бучеле мен Хавердинк үлкен дөңгелек баллалау машинасының жаңа дизайнын жасады, ол 1966 жылы аяқталып, сынақтан өтті, содан кейін Бучеле-Хавердинк үлкен дөңгелек баллалау машинасы деп аталды. Дизайн "Балдың киті" деп танымал болды және Айова штатының университеті инновациялық дизайнды былай түсіндіреді: 1960 жылдары Айова штатының ауыл шаруашылығы инженері, профессор Уэсли Бучеле және студенттік зерттеушілер тобы трактормен жылжытуға болатын үлкен дөңгелек баллаларды шығаратын баллалау машиналарын ойлап тапқанда фермерлер шөп баллаларын көтерудің қиын жұмысынан құтылды. Баллалау машинасы АҚШ-та жем-шөпті өңдеудің басты машинасына айналды. 1969 жылдың жазында Австралиялық Econ Fodder Roller баллалау машинасы пайда болды, ол жерге оралған баллаларды жасады. Сол жылдың қыркүйек айында Айова штатының Винтон қаласындағы Hawkbilt компаниясы доктор Бучеленің дизайны туралы кеңес алып, содан кейін желкеде орналастырылған шөпті баллалайтын үлкен дөңгелек баллалау машиналарын жасап, 1970 жылы үлкен дөңгелек баллалау машиналарын өндіруді бастады. 1980 жылдардың басында Walterscheid және Vermeer компанияларының ынтымақтастығы баллалау машиналарын және басқа да ауыл шаруашылығы машиналарын жасауда CV буындарды тиімді пайдалануға мүмкіндік берді. Мұндай жабдықтарға қажетті үлкен айналу моментіне байланысты, көбінесе екі Cardan буыны қолданылады. Бұрынғы Walterscheid инженері Мартин Браунға универсалды буындарды осылай қолдануды ойлап тапқандықтан мақтау беріледі. 1975 жылға қарай он бес американдық және канадалық компания үлкен дөңгелек баллалау машиналарын өндірді.
Farmers were saved from the backbreaking chore of slinging hay bales in the 1960s, when Iowa State agricultural engineering professor Wesley Buchele and a group of student researchers invented a baler that produced large, round bales that could be moved by tractor. The baler has become the predominant forage handling machine in the United States. In the summer of 1969, the Australian Econ Fodder Roller baler came out, a design that made a ground rolled bale. In September of that same year, The Hawkbilt Company of Vinton, Iowa, contacted Dr. Buchele about his design, then fabricated a large ground rolling round baler which baled hay that had been laid out in a windrow, and began manufacturing large round balers in 1970. In the early 1980s, collaboration between Walterscheid and Vermeer produced the first effective uses of CV joints in balers, and later in other farm machinery. Due to the heavy torque required for such equipment, double Cardan joints are primarily used. Former Walterscheid engineer Martin Brown is credited with "inventing" this use for universal joints. By 1975, fifteen American and Canadian companies were manufacturing large round balers.
Тамақтандыру
Үлкен дөңгелек балды жануарларды тамақтандыру үшін тікелей пайдалануға болады: оны тамақтандыру алаңына қойып, аударып, балды орағыш пленкасын алып тастап, сыртына қорғаныш сақина (сақина тәрізді азықтандыру құрылғысы) орнату арқылы, жануарлар балдың сыртқы қабатынан жұлып алынған шөппен басып кетпеуін қамтамасыз етуге болады. Дөңгелек балдау машинасының айналмалы пішімдеу және тығыздау процесі үлкен және кіші дөңгелек балдарды орамды ашып, далада немесе азық беру тосқауылының артында үздіксіз, жалпақ жолақ қалдыра отырып, таратуға да мүмкіндік береді.
Силос немесе шөпті сілемдеу
Силаж, ферменттелген мал азығы, 1800 жылдардың соңында енгізілді, және оны силаж немесе шөп-силостық шұлғыларда сақтауға болады, яғни пластик пленкаға оралған жоғары ылғалды шұлғы. Бұл шұлғылар сабанды шұлғылардан әлдеқайда ылғалды болады және көбінесе олардан кішідірек, себебі жоғары ылғалдылығы оларды ауыр және илеуге қиын жасайды. Бұл шұлғылар дерлік бірден ашып бастайды, ал ферментация процесінен оның ішкі бөлігіне қадалған металл шұлғы мұнығы қатты қызып кетеді. Силаж немесе шөп-силостық шұлғыларды трактордың артқы жағына орнатылған айналмалы шұлғы мұнығына қойып орауға болады. Шұлғы айналғанда, оның сыртына пластик қабықшаның жабысқақ қабаты салынады. Бұл пластик рулоны темір иілімге жылжымалы шанаққа орнатылады және шұлғы осіне параллель қозғала алады, сондықтан операторға ауыр пластик рулонын ұстап тұрудың қажеті жоқ. Пластик қабаты шұлғының шеттеріне дейін созылып, шеттерінде шамамен ені бар пластик сақинасын құрайды, ал ортасы ашық болады. Пластик қабықшаны шұлғының үстінен тығыз тарту үшін, рулонның ұшындағы тұтқаны қолданып кернеуді белсенді түрде реттеуге болады, ол рулонның ұштарын шанақта қысады. Үлгілік орау бейнесінде оператор оң жағында тегіс және жақсы жабысу үшін жоғары кернеуді қолдануға тырысады. Дегенмен, кернеу тым жоғары көтеріліп, пластик жыртылып кетеді. Оператор кернеуді жылдам босатып, пластикті шұлғының жартысынан айналып өткенге дейін жіберіп, содан кейін қабықшаға кернеуді қайта қолданады. Бұл шұлғылар бір-біріне тікелей жанасқан қатарға орналастырылады, әрбір оралған шұлғы жерге қойылмас бұрын қатардағы басқа шұлғыларға тығыз басылады. Әр шұлғының шетіндегі пластик қабықша ауа мен ылғалды тосып, силажды сыртқы факторлардан қорғайды. Шеткі шұлғылар ашылуын пластик жолақтармен жабылып, қолмен герметтелінеді. Әр шұлғының арасындағы герметик тығыздық дөңгелек шұлғылардың қатарын силос қабындағыдай ашытуға мүмкіндік береді, бірақ олар силос қабынан гөрі илеуге оңай, себебі олар мықтырақ және ықшам. Пластик қолданысы салыстырмалы түрде жоғары, және силажмен ластанған пластик қабықшаны қайта пайдалануға болмайды, бірақ оны қайта өңдеуге немесе жағу арқылы отын ретінде пайдалануға болады. Орау құны шамамен бір шұлғына 5 АҚШ доллары. Ораудың балама түрі - трактордың үш таяқшалы байланысына орнатылған айналмалы платформадағы екі рулоннан тұратын шұлғы орағышын пайдалану, шұлғы осы құрылғыға салынады. Содан кейін оны екі ось бойымен айналдырып, бірнеше қабатты пластик қабықшамен орайды. Бұл шұлғының бүйірлерін және шеттерін бір операцияда жауып, оны басқа шұлғылардан бөлек герметтейді. Шұлғылар содан кейін трактордың алдыңғы жүк тиегішіндегі арнайы қысқышпен жылжытылады немесе жиналады, бұл пленканың герметигіне зақым келтірмейді. Оларды стандартты шұлғы мұнығымен де жылжытуға болады, бірақ бұл герметик тығыздығын бұзады және әр жылжытқан сайын пленкадағы тесік жөнделуі керек. Пластикпен оралған шұлғыларды малға жем ретінде бермес бұрын, пластиктің кездейсоқ жұтылуын болдырмау үшін оны ашу керек. Дөңгелек сабан шұлғылары сияқты, силаж шұлғыларын әдетте сақина тәрізді жем беру құрылғысын пайдаланып тамақтандырады.
Үлкен шаршы баллонға салу машинасы
1978 жылы Хесстон алғашқы "ірі шаршы балауса" ұсынды, ол сенаны көліктік құралдармен немесе экспорт үшін жүк көліктеріне немесе контейнерлерге тиеуге немесе оларды далада үйіп, жаңбырдан қорғау үшін жабуға болатын, оңай тасымалданатын ірі шаршы балаусаларға ығыстыра алатын. Балаусаның түріне байланысты, мұндай балаусалар дөңгелек балаусаға қарағанда (немесе балаусаға қарағанда) салмаққа жетеді. Жинағыш жер бетінен айналғанда, тістер сенаны жинап, пішімдеу камерасына жеткізеді, онда сенаның "қабаттары" қалыптасады, содан кейін олар поршеньнің жолына итеріліп, үлкен күшпен (модельге байланысты) камерадағы балаусаға қарсы қысылады. Көрсетілген ұзындыққа жеткеннен кейін, түйіндеу механизмі түйіндеу циклын бастау үшін автоматты түрде іске қосылады, онда бірнеше түйін (әдетте 4-6) балаусаның пішінін сақтайтын 4-6 жіпті байлайды. Канада далаларында тікбұрышты ірі балаусаларды "далалық жыртқыштар" деп те атайды.
Үлкен шаршы балды өңдеу және тасымалдау
Төртбұрышты шөп балдамаларын дөңгелек балдамалардан тасымалдау оңай, себебі олардың жазық платформалы тіркемеден құлау қаупі аз. Төртбұрышты пішіні сондай-ақ орынды үнемдейді және тасымалдау мен сақтау үшін тығыз шөп блогын үйіп қоюға мүмкіндік береді. Көптеген балдама жасау машиналары ұзындығын реттеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ ені екі есе кең балдамалар жасауға болады. Бұл кірпіш қабырғасындай қатарлап орналасқан топтардың төменгі қатармен тік бұрышпен бірігіп, берік құрылым жасауына мүмкіндік береді. Олар ірі мал шаруашылықтары мен сүт фермалары үшін өте ыңғайлы, онда сағат сайын көп тонна жем таратылады. Көбінесе оларды бір адам көтере алатын немесе қажетті жерге лақтыра алатын кішкентай өлшемде балдайды. Осы үлкен төртбұрышты пішініне байланысты, үлкен шанышқылы вилкалар немесе қысқыш ұстағыштар ауыр көтеру машиналарын, мысалы, үлкен вилочный жүк көтеру машиналарын, алдыңғы жүк тиегіштермен жабдықталған тракторларды, телеханикалық жүк көтеру машиналарын, шөп қысу машиналарын немесе дөңгелекті жүк тиегіштерге орнатылады.
Шағын шаршы баллон
Бастауыш типтегі балдақтар кішкентай шаршы балдақтар шығарады. Бұл балдақтар тікбұрышты пішіндес "шаршы" балдақтар болып табылады. Бұл бір кезде бальдаудың ең көп таралған түрі болды, бірақ бүгінде сирек кездеседі. Ол негізінен үлкен техника қолдану қиын шағын жер участақтарында, сондай-ақ кішкентай шаруашылықтар үшін, әсіресе үлкен балдақтарға арналған арнайы азықтандыру машиналарына қол жеткізе алмайтын жылқы иелері үшін шөп өндіруге қолданылады. Балдақтар әдетте екі, кейде үш немесе одан да көп түйінді жіппен байланады. Балдақтардың салмағы бір адамға көтеруге жеңіл, шамамен , өнім мен қолданылатын қысымға байланысты (16"x18" 2 жіпті балдақ үшін 100 фунт, ал 3 жіпті балдақ үшін одан да көп болуы мүмкін). Көптеген балдақтарда балдақ камерасының қысымы мен балдақ ұзындығын реттеуге болады, сондықтан оларды көтеруді жеңілдету үшін қысқа, тығыз емес балдақтар жасауға болады. Балдақты қалыптастыру үшін бальдауға арналған материал (әдетте шөп немесе сабан) желге тартылып, балдақтың жинағыш роторындағы тістермен жиналады. Содан кейін бұл материал балдақ камерасына жиналады, ол балдақтың бір жағының бойымен созылады (әдетте артқы жағынан қарағанда сол жақ). Hesston модельдері сияқты балдақтар тікелей жүйеде жұмыс істейді, онда шөп тікелей жинағыштан, ұсақ камерадан, штангаға және балдақ құрайтын камераға өтеді. Бұл камераның алдыңғы жағында поршень мен пышақтың комбинациясы алға-артқа қозғалады, ал пышақ артқа жылғанда балдақ камерасының есігін жабады. Поршень мен пышақ ауыр асимметриялық дөңгелекке бекітілген, бұл балдақты жинағанда қосымша күш береді. Өлшеу құралы – әдетте балдақтан шығарылатын тікті дөңгелек – сығымдалатын материалдың мөлшерін өлшейді және тиісті ұзындықта жеткенде, жіпті балдақтың айналасына орап, түйіндейтін механизмді іске қосады. Келесі балдақ қалыптасқанда, байланған балдақ балдақ камерасының артқы жағынан шығарылады, онда ол жерге түсіп қалуы мүмкін немесе балдақ машинасының артына ілінген вагонға немесе жинақтағышқа жіберіледі. Вагон қолданылса, жұмысшы балдақты камерадан қолмен көтеріп, вагонға тией алады немесе балдақты вагонға механизммен итеруге болады, әдетте "лақтырғыш" (балды вагонға лақтыратын параллель жоғары жылдамдықтық белбеулер) немесе "тебуіш" (балды вагонға лақтыратын механикалық қол). Лақтырғыш немесе тебуіш болған жағдайда, вагонның сол, оң және артқы жағында биік қабырғалары, ал алдыңғы жағында қысқа қабырғасы болады, бұл кездейсоқ үйілген балдақтарды ұстап тұруға арналған. Бұл процесс, бальдауға материал мен байлауға жіп болғанша жалғасады. Бұл формадағы балдақтар ірі ауқымды коммерциялық шаруашылықта көп қолданылмайды, өйткені үлкен балдақтардың тиімділігі мен жылдамдығы жоғары. Алайда, шағын ауқымды, аз механикаландырылған шаруашылықта және жылқы шаруашылығында олар сұранысқа ие. Оларды қарапайым техникамен пайдалануға және көтеруге ыңғайлы болудан басқа, оларды сабан балдақтарымен үйлерді оқшаулау және құрылыс материалдары ретінде де қолдануға болады. Фермерлер шаршы балдақтарды жалғастыруға шешім қабылдағанда ыңғайлылық та маңызды фактор болып табылады, өйткені олар азықтандыру мен төсеуді шектеулі жерлерде (қоралар, сарайлар және т.б.) жеңілдетеді, соның салдарынан тоннасына нарықтық құны жоғары болады. Кішкентай шаршы балдақтарды автоматты түрде бальдау машинасы 1938 жылы қазіргі түрінің көп бөлігін алды, алғашқы осындай машина Артур С. Янгтың "Automaton Baler" деп сатылды. Ол New Holland Ag сатып алғанға дейін аз мөлшерде өндірілді. Еуропада 1939 жылы Германияның Claas және Францияның Rousseau SA компаниялары автоматты түйіндейтін жинағыш балдақтарды жасады. Алайда, олардың көпшілігі төмен тығыздықтағы балдақтарды өндірді. Алғашқы табысты жинағыш балдақтарды 1929 жылы Ann Arbor Company жасады. Ann Arbor компаниясын 1943 жылы Oliver Farm Equipment Company сатып алды. Олардың бәсекелестерінен оқ бойымен алға басқандарына қарамастан, Ann Arbor балдақтарында автоматты түйіндер немесе жіп орағыштар болған жоқ және Oliver 1949 жылға дейін өзінің автоматты түйіндейтін балдақтарын шығарған жоқ.
Шағын шаршы балды өңдеу және тасымалдау
1940 жылдары көптеген фермерлер 20 немесе одан аз ат күші бар шағын трактормен далада шөп байлап, байланған шөп орамдарын трактор егістікпен өте келе жерге түсіретін. Басқа бір жұмысшылар тобы жылқы мен ашық платформалы вагонмен келіп, өткір металл ілгекпен орамды ұстап, вагонға лақтыратын, ал көмекшісі орамдарды астық қоймасына тасымалдау үшін үйіретін. Кейінірек, уақытты үнемдейтін жаңалық – ашық платформалы вагонды тікелей шөп байлайтын машинаның артынан сүйреу, ал орамдар вагонға күтіп тұрған жұмысшыға дейін көтерілетін пандус арқылы итерілетін. Жұмысшы орамды пандустен ілгектеп, келесі орам дайын болғанша вагонға үйіретін. Соңында, шөп байлайтын машиналар жетілдікке жеткенде, орам лақтырғыш құрылғысы пайда болды, ол вагон үстінде тұрып, дайын орамдарды жинау қажеттігін жойды. Алғашқы лақтырғыш механизмі екі жылдам қозғалатын үйкеліс белдеуін пайдаланып, дайын орамдарды ұстап, оларды бұрыштап жоғары лақтырып, вагонға түсіретін. Вагон ашық платформадан алдыңғы жағы ашық, үш жақты қаңқаға өзгертілді, ол лақтырылған орамдарды ұстауға арналған тор қызметін атқаратын. Трактордың ат күші одан әрі артқанда, лақтырғыш шөп байлайтын машинаның келесі жаңалығы – гидравликалық лақтырғыш болды. Бұл орам түйінін түйгеннен кейін жазық табаны қолданады. Орамдар шөп байлайтын машинаның артқы жағынан бірінен соң бірі табаға итеріледі. Орам толыққандай табаға жеткенде, таба кенеттен үлкен гидравликалық цилиндрмен жоғары итеріліп, катапульта сияқты вагонға лақтырады. Табамен лақтыру әдісі белдеулі лақтырғышқа қарағанда орамдарға әлдеқайда аз стресс түсіреді. Белдеулі лақтырғыштың үйкеліс белдеулері орамды ұстап тұрғанда баулар мен түйіндерді қысымға алады, кейде орамдар лақтырғышта немесе вагонға түскенде бұзылып жатады.
Кіші шаршы балғаларды механикалық өңдеу
Кішкентай шөп байламдарын автоматты түрде өңдеудің және қолмен еңбекті дерлік толығымен жоюдың бірнеше жолы бар. Шөп байламдарын жинақтаушы, шөп байламдарын буыстырушы, шөп байламдарын жинақтаушы және шөп байламдарын тасымалдаушы – бұл машиналардың әртүрлі түрлері. Шөп байламдарын жинақтаушы: Шөп байламдарын даладан жинап алып, өздігінен жұмыс істейтін машинамен жинап қоюға болады, оны шөп байламдарын жинақтаушы, шөп байламдарын тасымалдаушы немесе шөп байламдарын жинақтаушы деп атайды. New Holland компаниясы бірнеше үлгі мен өлшем шығарған. Бір түрі шаршы шөп байламдарын жинап алады, оларды шөп байламдау машинасы жіптері бүйірге қаратылып түсіреді. Жинақтаушы әрбір шөп байламына жақындап, оны алып, үш шөп байламына сиятын үстелге қояды (жіптері енді жоғары қаратылған). Үш шөп байламы үстелге қойылғаннан кейін, үстел жоғары және артқа көтеріледі, нәтижесінде үш шөп байламының жіптері қайтадан бүйірге қаратылады; бұл негізгі үстелде 16 шөп байламы жиналғанға дейін тағы үш рет қайталанады. Бұл үстел кішірек үстел сияқты көтеріледі, ал шөп байламдары тік үстелге сүйеніп тұрады. Машина 160 шөп байламын (он қабат) ұстай алады; әдетте, үймеге салмақ түсіргенде үйме шайқалып немесе құлап кетпеуі үшін ортасына жақын қиылысқан қабаттар болады. Толық жүк қораға жеткізіледі; жинақтаушының артқы жағы тік болғанша жоғары көтеріледі. Машинада екі итергіш болады, олар қорадан шығарылғанда шөп байламдарының төменгі бөлігін сырғып кетіп қалмауы үшін ұстап тұрады. Шөп байламдарын буыстырушы машиналар: Шөп байламдарын даладан немесе тікелей кішкентай шаршы шөп байламдау машинасынан жинауға болады. Әрбір шөп байламы қысылу камерасына жіберіліп, екі немесе үш шөп байламы қысылуға дайын болғанға дейін жинақталады. 7 рет қысылғаннан кейін, 14 немесе 21 шөп байламынан тұратын текше жасалады, олар баумен байланады немесе лентамен оралады және жерге түсіріледі. Бұл түйіндерді кейін найза, қысқыш немесе паллеттік вилкамен көтереді. Олар жүк көліктеріне тиеуге қолайлы өлшемде болады. Шөп байламдарын жинақтаушы: Әдетте, олар тікелей шөп байламдау машинасына бекітіледі және кішкентай шаршы шөп байламдарын топтарға жинақтайды, оларды жүк тиегішке орнатылған "шөп байламын ұстағыш" немесе "шөп байламын қысқыш" көмегімен жинауға болады. Бұл машиналар шөп байламдарын топтарға жинақтау үшін бірнеше әдістерді қолданады. Бір әдіс – үш шөп байламына дейін бір қатарға итеріп, содан кейін гидравликалық итергіш таяқша арқылы платформаға бүйірден босату. Төрт-бес рет итергеннен кейін 8, 10, 12 немесе 15 шөп байламынан тұратын топ жасалады және платформа жерге түсіріледі. Гидравликаны қолданбайтын басқа, тиімді әдіс – шөп байламдарын арналарға бағыттау үшін рычагтар мен қақпалар жүйесін пайдалану. Мұндай құрылғыларда төрт, бес немесе алты арна болуы мүмкін және әр арнаға екі немесе үш шөп байламы орналасады. Бұл әдіспен 4, 8, 10, 12, 15 немесе 18 шөп байламынан тұратын топтар жасауға болады. Бұл әдісте топтағы соңғы шөп байламы артқы қақпаны ашады, ал шөп байламдары жерге түседі. Бұл топтарды қаптаманың тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін баумен байлауға болады немесе байламастан, оларды сақтауға тасымалдау үшін вагондарға немесе тіркемелерге тиеуге болады. Бұл топтар жабдыққа қол жетімді ғимараттарда сақтауға өте ыңғайлы. Бұл сондай-ақ шөп байламдарын автоматтандырудың және олардың дұрыс кебуіне мүмкіндік берудің ең жақсы тәсілі. Шөп байламдарын тасымалдаушы: Ұлыбританияда (егер кішкентай шаршы шөп байламдарын әлі де қолданса), олар әдетте шөп байламдау машинасынан түскен кезде шөп байламдарын тасымалдаушыға салынып, шөп байламдау машинасының артынан сүйретіледі. Бұл төрт арнадан тұрады, оларды автоматты механикалық тепе-теңдік, ұстағыштар және пружиналар басқарады, олар әрбір шөп байламын төртбұрышты сегіздікке орналастырады. Сегіз шөп байламы бірімен бірі тығыз байланыста жатқанда, артқы есігі автоматты түрде ашылады және сегіз шөп байламы жинақы түрде жерге түседі. Бұларды жеке-жеке алып, қолмен тиеуге болады немесе оларды сегізін де трактордың алдына орнатылған арнайы жүк тиегішпен бірге көтеруге болады, ол көптеген гидравликалық қозғалтқышпен төмен қарай бағытталған қисық тікенектерден тұрады. Содан кейін сегіздік шөп байламдарын тасымалдау үшін тіркемеге немесе сегіз немесе он қабатты биіктіктегі шамамен текшелік үймеге жинап қояды. Бұл текшені трактордың артындағы үш нүктелі тірекке бекітілген үлкен машинамен тасымалдауға болады, ол текше қабырғаларын қысып, оны денемен көтереді.
Құрпақ престері, сым баллалау машиналары
1937 жылға дейін астық сығымдауыш машинасы – тұрақсыз баллон құралының жалпы атауы еді. Ол трактормен немесе тұрақсыз қозғалтқышпен белдік жетегі арқылы қоздырылатын, ал астық қолмен баллашыққа жеткізіліп, ішке салынатын. Кейіннен баллашықтар жылжымалы болып, астықты жинап, камераға беруге арналған жинағышпен жабдықталды. Мұндай машиналар көбінесе баллашыққа орнатылған ауамен салқындатылатын бензинді қозғалтқыштармен жұмыс істеді. 1940 жылдан бері осы типтегі баллашықтардағы ең үлкен өзгеріс – ішкі жану қозғалтқышының орнына трактордың қуат алмағышы (PTO) арқылы қуаттандырылуы болды. Қазіргі заманда шағын шаршы баллашықтарды бау түймелегіш немесе сым түймелегішпен тапсырыс беруге болады. Барлық стационарлық сым түймелегіш баллашықтар екі сымды пайдаланбады. Көбінесе үлкен балдақ машиналары үшін сымдарға арналған үш ойығы бар «тақталар» қолданылып, әр балдақ үш сыммен байланды. Солтүстік Американың көптеген өндірушілері бұл машиналарды стандартты модельдерде немесе әртүрлі өлшемдерде шығарды. «Шағын шаршы» үш сыммен байлайтын баллашықтар 1930 жылдардың басынан бері, негізінен J. I. Кейс және компаниясы мен Энн Арбордан қол жетімді болды. Бұл машиналар қолмен түймелейтін және қолмен жіптеуге арналған машиналар еді.
Сақтау әдістері
1940 жылдары АҚШ-тың ауылдық аймақтарында электр қуаты пайда болғанға дейін, кейбір шағын сүт шаруашылықтарында тракторлар болған, бірақ электр энергиясы болмаған. Көбінесе бір ғана тракторы бар көрші, айналасындағы жылқы қолданатын шаруалар үшін шөп байлап беруге көмектесетін. Байланған шөпті сарайдың жоғары қабатына (сабандыққа) көтеру үшін, сарайдың сабандығының шатыры бойында шүмек жүйесі орнатылған. Бұл шүмек жолы сарайдың жоғарғы қабатының шетінен бірнеше футқа созылып, жолдың астында үлкен кіру есігі болған. Шүмек жүйесінің төменгі жағында балғаны қадауға арналған ұшы өткір, қайырылатын тікпақтар бар спираль тәрізді құрылғы орнатылған. Жүк көлігі сарайдың астына, шүмек жолының соңына жақын тұратын, спираль төмен түсіріліп, бір балғаны қадап алатын. Содан кейін шүмек арқаны қолмен тартып, балға есіктен кіргенше көтерілетін, одан кейін жол бойымен сарайға жылжытылып, еденде тығыз қатарлармен қолмен үйіліп қойылатын. Сабандық шөппен толғанда, шүмектермен шөп көтеріліп, шатырға дейін жиналатын. Электр қуаты келгеннен кейін, балға қадау құрылғысы, шүмек және жол жүйесі ұзын, моторы бар шөп тасымалдағыштармен, яғни шөп көтеру машиналарымен алмастырылды. Типик шөп көтеру машинасы – ашық металл қаңқадан тұрады, тізбегінде бірнеше фут сайын балғаларды ұстап, сүйрейтін тікенектер болады. Бір шөп көтеру машинасы шүмек жолын алмастырып, сарайдың шатырының бойымен созылатын. Екінші шөп көтеру машинасы 30 градус бұрышпен сарайдың қабырғасына орнатылып, балғаларды жоғарғы шөп көтеру машинасына көтеруге немесе тізбектердің көмегімен балғаларды тік көтеріп, жоғарғы шөп көтеру машинасына жеткізуге мүмкіндік берді. Жүк көлігі шөп көтеру машинасының жанына келгенде, шаруа қызметкері балғаларды біреуден біреулеп көтеру машинасына тиеп беретін. Балғалар жоғарғы шөп көтеру машинасына жеткенде, сабандықтың еденінен тартылатын сым арқылы ашылатын реттелетін төгіш қақпалар ашылып, балғалар төгіліп, сабандықтың әртүрлі жерлеріне түсетін. Бұл бір шөп көтеру машинасының шөпті бір бөлігіне, ал сабанды екінші бөлігіне тасымалдауына мүмкіндік берді. Бұл толық шөп көтеру, тасымалдау және төгілу жүйесі балғаларды сақтау жұмысын бір адамға дейін азайтты. Ол жай ғана жүк көлігімен келіп тоқтаса, шөп көтеру машиналарын қосып, балғаларды тиеуге кірісіп, олардың сабандықтың дұрыс жерлеріне түсіп жатқанын ара-арасында тексеріп отыратын. Сабандықтың аккуратты түрде үйілуі жиі жылдамдық үшін құрбандыққа шалынды, балғаларды түсіріп, сабандықтың өсіп келе жатқан үйіндісіне домалатып жіберді, содан кейін ашық жерлерді толтыру үшін шөп көтеру машинасының қақпаларын өзгертетін. Бірақ қаласа, шөп көтеру машинасы төгіп қалған балғаларды жүк көлігімен келген сайын аккуратты қатарларға қайта орналастыруға болады.
Қорада бір рет пайдалану
Бальзалау басталғаннан бері шөптен балл алу процесі салыстырмалы түрде өзгермеген. Әдетте жұмысшылар төбеге жіберіліп, балл стегіне көтеріліп, баллды стектен шығарып, оларды стектен төбе басының ашық еденіне лақтырып немесе домалатып тастайтын. Балл еденге түскен соң, жұмысшылар стектен түсіп, төбе еденіндегі балл түсірілетін шұңқырдың үстіндегі жабын ашып, баллды шұңқыр арқылы мал тұратын жерге итеріп жіберетін. Көбінесе қоралар төбе еденінің ортасында және екі жағында бірнеше шұңқырмен жабдықталған. Бұл баллды қажетті жерге түсіруге мүмкіндік берді. Шөп баллдарын малға жем ретінде беру үшін шұңқыр арқылы төмен тастап, бөлшектеп жіберіп тастайтын. Сабан баллдарын ортаңғы шұңқырға төмен тастап, мал тұрып, демалатын жерлерде төсек ретінде таратуға болатын. Дәстүр бойынша бірнеше балл мал еденіне түсіріліп, жіптері қолмен алынып тасталатын. Құрғатылғаннан кейін және қысым астында сақталғаннан кейін, көбінесе баллдар тығыз жиырылған және оларды пайдалану үшін жарып, көлемді ету қажет. Осы қолмен баллды өңдеуді жеделдетудің бір әдісі – балл тілгіші, ол барабанының түбінде айналмалы кесу/жарғыш тістері бар үлкен тік барабан. Тілгіш шұңқырдың астына қойылады да, бірнеше балл оған түсіріледі. Содан кейін жұмысшы тілгішті қора бойымен итеріп, ол баллды жарып, үздіксіз, көлемді материал түрінде шығарып жібереді.
Өнеркәсіптік баллонға салу машиналары
Өнеркәсіптік баллонға салу машиналары әдетте қайта өңдеу компанияларына сату үшін кеңсе қағазы, картон, пластик, фольга және банкалар сияқты ұқсас қалдық түрлерін ықшамдау үшін қолданылады. Бұл баллондар материалды қысып тастауға арналған гидравликалық поршені бар болаттан жасалады. Кейбір баллондар қарапайым және көп еңбек талап етеді, бірақ кішкентай көлемдерге қолайлы. Ал басқалары өте күрделі және автоматтандырылған, олар қалдықтардың көп мөлшерін өңдейтін жерлерде қолданылады. Қайта өңдеу орталықтарында қолданылатын баллондар – бұл жоғарыда аталған тауарларды бір уақытта бір типті материалдың тығыз текшелеріне бөлуге мүмкіндік беретін қаптамалау кезеңі. Материал түріне қарай әртүрлі баллондар қолданылады. Белгілі бір материал тығыз текшеге сығылғаннан кейін, ол қалың сыммен балдақтап байланып, машинадан шығарылады. Бұл процесс барлық материалдарды оңай тасымалдауға мүмкіндік береді. Екі поршенді баллон: Екі поршенді баллон – екі цилиндрлі, картон мен мөлдір пленкадан басқа көптеген тауарларды жинап, қаптауға қабілетті баллонға салу машинасы. Бұл баллондар беріктігімен танымал және көлемді материалды қабылдай алады. Бір поршенді баллон: Бір поршенді баллон – бір цилиндрлі баллонға салу машинасы. Бұл баллондар екі поршенді баллондарға қарағанда кішкентай болғандықтан, шағын және орта тауарлар үшін жақсырақ. Жабық есікті баллон: Бұл баллон мөлдір пластик пленканы балдақтайды. Американдық баллон: Бұл баллон толқынды картонды балдақтайды.