Кіріспе
Американдық баскетболшы (1978 жылы туған)
Ричард Клей "Рип" Хамильтон (14 ақпан 1978 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және қазіргі CBS Sports HQ баскетбол аналитигі. Хамильтон Ұлттық баскетбол лигасы (НБА) чемпионатында 14 маусым ойнады және ол үш мәрте «All-Star» атанған «Детройт Пистонс» командасында тоғыз жыл ойнағаны үшін танымал. Ол «Пистонс» командасын алты рет Шығыс конференциясының финалына, екі рет НБА финалына, франшиза тарихындағы ең жақсы көрсеткішке (2005–06 маусымында 64–18) және 2004 жылғы НБА чемпионатының жеңімпазы етіп жетеледі. Пенсильвания штатындағы Филадельфиядан батысқа қарай 64 шақырым жерде орналасқан Коутсвилл қаласында туып өскен Хамильтон Коннектикут университетінде үш жыл ойнады. Соңғы курсында Хамильтон «Финалдық төрттің» ең үздік ойыншысы атанды және «НСАА» чемпионатында басымдық танытқан «Дьюк Блю Девилс» командасын жеңіп, сенсация тудырды. Ол Коннектикут «Хаскис» тарихындағы екінші ең көп ұпай жинаған ойыншы. Бірінші құраманың «All-American» құрамына енген Хамильтон жоғары сыныптан бас тартып, НБА драфтына қатысуға шешім қабылдады. «Вашингтон Визардс» командасы оны жалпы есеп бойынша жетінші орынға таңдады, онда ол келесі үш маусымды өткізді, Хамильтон Майкл Джорданмен бірге орташа есеппен ойын басына 20 ұпай жинады. 2002 жылы Джерри Стакхаусқа айырбас жасап «Детройтқа» келген Хамильтон «Пистонс» командасымен тоғыз маусым ойнады, содан кейін карьерасын «Чикаго Буллз» командасымен екі маусымда аяқтады. «Пистонс» командасы 2017 жылдың 26 ақпанында оның 32 нөмірі бар жейдесін зейінге алды.
Колледж мансабы
Гамильтон 1996-1999 жылдары Коннектикут университетінде колледж баскетбол ойнады. 1998 жылы «Sweet 16» ойынында, 2-орын алған UConn командасы 11-орын алған Вашингтон Хаскиз командасымен кездесіп, Гамильтон Джейк Воскулдың сәтті болмаған лақтыруын қайтарып алып, содан кейін өзінің лақтыруын да қайтарып, уақыт біткенде ойынды жеңіп алды. UConn командасы сол жылы ұлттық чемпионатта жеңіске жеткеннен кейін ол 1999 жылғы NCAA турнирінің ең бағалы ойыншысы атанды, орташа есеппен ойын басына 24.2 ұпай жинады. №1 UConn командасының жеңіске жету жолында 10-орын алған Гонзага Буллдогс командасымен өткен қатаң, физикалық күрес те болды, онда Гамильтон UConn командасының ең көп ұпай жинаған ойыншысы ретінде маңызды рөл атқарды. UConn командасы финалда Дьюк командасын жеңді, содан кейін Дьюк командасының төрт ойыншысы 1999 жылғы НБА драфтының алғашқы 14 қатарына ілікті. «Хаскилер» тоғыз ұпаймен нашар деп есептелді, бірақ Гамильтон финалдық ойында 27 ұпай, 7 допты қайтару және 3 нәтижелі пас бергеннен кейін «Көк Шайтандарды» жеңді. «One Shining Moment» бейнеклипі мен әнінде Дьюкке қарсы Гамильтонның соққан добы бейнеде соңғы көрсетілген соққылардың бірі болды.
Вашингтон Визардс (1999-2002)
Гамильтон 1999 жылғы НБА драфтында 7-ші нөмірмен таңдалды. Карьерасындағы алғашқы ойынында Гамильтон «Атланта Хокс» командасымен өткен матчта 94:87 есебімен жеңіске 16 минут қатысып, 10 ұпай жинады. 12 қарашада Гамильтон 13 ұпай және карьерасындағы ең жоғары көрсеткіш – 8 допты тартып алды, бірақ «Майами Хит» командасына 104:95 есебімен жеңіліске ұшырады. Жаңа маусымында ол 71 ойынға қатысып, 12 рет негізгі құрамда ойнады және тәжірібелі шабуылшы Митч Ричмондқа көмекші болып, әр ойынға орташа есеппен 9 ұпай жинады. Бірақ «Визардс» 29 ойын жеңіп, плей-оффқа іліге алмады. Келесі жылы Гамильтон шағын шабуылшы позициясында көбірек ойнады, 78 ойынның 42-сінде негізгі құрамда шықты және ұпайларын екі есеге арттырып, ойынға 18,1 ұпай жинады. 2000 жылдың 8 қарашасында Гамильтон «Нью-Джерси Нетс» командасына қарсы өткен матчта 102:86 есебімен жеңілгенде карьерасындағы ең жоғары көрсеткішін – 30 ұпай, 3 допты тартып алу және 3 ребоунд жасады. Дегенмен, «Визардс» жақсармады, маусымда бар болғаны 19 ойын жеңді. Маусымнан кейін Майкл Джордан «Визардс» сапына оралатынын мәлімдеді, ал Дуг Коллинз команданың бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Джордан енді команданың шағын шабуылшысы болғандықтан, Гамильтон қайтадан шабуылшы қорғанысына көшті және негізгі құрамда ойнау мүмкіндігіне ие болды. Гамильтон мен Джордан жарақаттарға байланысты 60 ойынға ғана қатыса алды, бірақ бұл дуэт команданың соңғы көрсеткішін 37-45 есебіне дейін жақсартуға көмектесті, бұл өткен маусыммен салыстырғанда 18 ойынға жақсарту болды. Плей-оффқа іліге алмаса да, Гамильтон маусымда ойынға орташа есеппен 20 ұпай жинады және еркін лақтырудың дәлдігі бойынша лигада екінші орынды иеленді, 89 пайыздық нәтиже көрсетті.
Детройт Пистонс (2002-2011)
Қыркүйек айында "Уизардс" Хэммильтонды, Бобби Симмонс пен Хьюберт Дэвистің қатарда "Детройт Пистонс" командасына Ратко Варда, Брайан Кардинал және All-Star ойыншы Джерри Стакхаусқа алмастырды. 2002 жылғы маусым аясында "Пистонс" Чонси Биллапсты да сатып алды және Тайшаун Принсті таңдады. "Пистонс" құрамында "Жыл жаттықтырушысы" Рик Карлайл және "Жыл қорғаушысы" Бен Уоллес болды. "Пистонс" сапындағы алғашқы ойынында Хэммильтон 22 ұпай жинап, 6 допты қайтарып алып, 86:77 есебімен "Нью-Йорк Никс" командасынан жеңіске жетті. Хэммильтон "Детройт" үшін барлық 82 ойында тұрақты ойыншы болып шықты және команда 50 ойын жеңіп, Орталық дивизионда жеңіске жетіп, ойынға орташа есеппен 19,7 ұпайдан қосты. Плей-офф сериясындағы алғашқы ойынында Хэммильтон команданың Трейси МакГрэди және "Орландо Мэджик" командаларына қарсы 3-1 есебімен жеңіліп қалғанда, оларды жеңіп, серияны жеті ойында аяқтауға көмектесті. Олар конференция жартылай финалында "Филадельфия 76ers" командасын жеңіп, 1991 жылдан бері алғаш рет конференция финалына өтті. Олар бұрынғы конференция чемпионы "Нью-Джерси Нетс" командасымен кездесті, олар өз тәжірибесімен "Пистонс" командасын басып, серияны төрт ойында жеңіп алды. Хэммильтон плей-офф бойында "Детройт" командасын 22,5 ұпаймен, 44% ату дәлдігімен жетектеді.
Чемпионатты жеңіп, финалға оралды: 2004-2005
2003–04 маусымының басында Гамильтон екі рет мұрынды сынып (2002 жылы да сыныпты), және мұрынды қайта жасау операциясының қажеттілігін болдырмау үшін бет маскасын тағуға кеңес берілді. Ашық пластикалық бет маскасы оның айырмашылығына айналды және ол оны ойыншылық карьерасының соңына дейін тақты. Маусымда «Жұлдызды» шабуылшы Рашид Уоллес та келді, ол Гамильтон, Биллапс, Бен Уоллес және Принспен бірге жаңа бас жаттықтырушы Ларри Браунмен «Жұмысқа баруға» дайын «Пистонс» командасының негізін қалады. Енді ол масканы күнделікті тағып жүрді (масканы өзінің «Супермен плащысы» деп атады), Гамильтон «Пистонс» командасын екінші рет қатарынан 17,6 ұпаймен жетектеді, ал «Пистонс» маусымды 54 жеңіспен аяқтады. Гамильтон осы кезде мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 44 ұпайды жинады, 23 лақтырудан 15-ін дәл тигізіп, «Пистонс» үйінде «Кавальерс» командасын 92–88 есебімен жеңді. Плей-оффта «Пистонс» бірінші турда «Милвоки Бакс» командасын жеңіп, «Нью-Джерси» командасымен қайта кездесуге дайындалды. Жеті ойындық серияда «Нетс» командасына қарсы Гамильтон 21 ұпай жинап, 6 допты тартып алды, шешуші 7-ші ойында «Пистонс» 3–2 есебімен жеңіске жетті. Содан кейін «Пистонс» конференциялық финалда лиганың көшбасшысы «Индиана Пейсерс» командасымен кездесті, ал команданың қорғанысы мен тиімді ұпай жинауы сүйікті «Пейсерс» командасы үшін тым күшті болды. Гамильтон «Индианада» өткен 5-ші ойында 33 ұпай жинады, ал «Детройт» келесі ойында 69–65 есебімен жеңіске жетіп, серияны аяқтады, «Bad Boys» командасы НБА титулын жеңгеннен бері франшизаның алғашқы НБА финалына өтті. Гамильтон 21 ұпай, 5 допты тартып алу және 5 нәтижелі пас берді. Финалда «Пистонс» командасы үлкен қарсыласы ретінде қарастырылды, өйткені олар үш рет қатарынан чемпион атанған жұлдызды «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен кездесті. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басындағы «Лейкерс» және «Пистонс» командалары арасындағы бәсекелестікке жаңа тарау қосылып, «Пистонс» «Лос-Анджелесте» өткен 1-ші ойында үстемдік құрып, «Лейкерс» командасын 87–75 есебімен жеңді. «Лейкерс» командасы 2-ші ойында қосымша уақытта жеңіске жетіп, серияны 1–1 есебімен «Детройтке» жіберді. «Детройтте» өткен үш ойында «Пистонс» командасының қорғанысы мен тиімді ұпай жинауы «Лос-Анджелес» командасын жеңіп, бес ойыннан кейін чемпион атанды. Гамильтон финалда «Пистонс» командасын 21,4 ұпаймен жетектеді және 88–68 есебімен өткен 3-ші ойында 31 ұпай жинады. Чемпион атанған титулды сақтап қалуға ниеттенген маусымға кіргенде, Гамильтон команданың үшінші рет қатарынан 18,7 ұпаймен жетектеді. 2005 жылдың 6 қаңтарында Гамильтон алаңнан 10 лақтырудың біріне де тигізбеді, бірақ 14 еркін лақтырудың барлығына да дәл тиіп, «Мемфис Гризлис» командасына 101–79 есебімен ұтылып, командасын бірде-бір алаңнан гол соқпағанына қарамастан, НБА тарихында командасын ұтып алуда жетекшілік еткен жалғыз ойыншы болды. Плей-оффтың екінші турында «Детройт» «Филадельфия» командасын жеңіп, «Индиана» командасымен қайта кездесуге дайындалды. Осы маусымның басында екі команда арасындағы төбелес оқиғасының көлеңкесінде қалған матчта чемпиондар сериядағы 2–1 есебімен жеңіске жетті, ал Гамильтон шешуші 6-шы ойында 28 ұпай жинады. Конференциялық финалда «Лос-Анджелестен» сауда арқылы келген Шакил О’Нил және Дуайн Уэйд бастаған «Майами Хит» командасына қарсы «Пистонс» 3–2 есебімен жеңіліске ұшырады, бірақ екі рет қатарынан жеңіске жетіп, екінші жыл қатарынан НБА финалына өтті. Гамильтон 7-ші ойында 24 ұпай жинады. Финалда «Детройт» командасы Тим Данкан, Тони Паркер және Ману Джинобили сияқты жұлдыздар жетектеген «Сан-Антонио Спёрс» командасымен кездесті. «Спёрс» командасы серияның алғашқы екі ойында жеңіске жетті, ал «Пистонс» өз кезегінде екі ойында жеңіске жетті, бірақ «Спёрс» командасы «Детройтта» өткен бесінші ойында 3–2 есебімен басымдыққа ие болды. «Детройт» 6-шы ойында сырт алаңда қарсыласып, Гамильтон 23 ұпай жинады. «Спёрс» командасы 7-ші ойында тым күшті болды, алайда ойынды және серияны жеңді. 2005 жылғы плей-офф барысында Гамильтон орта есеппен 20 ұпай жинады.
Үш рет "Жұлдыздар" құрамасына: 2006-2008
2005–06 маусым Гамильтон үшін тағы бір сәтті кезең болды, өйткені ол ойын басына орташа есеппен 20,1 ұпай жинап, алғаш рет «All Star Game»-ге қатысты. Ол үш ұпайлық лақтырудың дәлдігі бойынша лигада 45,8% көрсетіп көш бастады, ал «Pistons» маусым бойы табысқа жетіп, клуб тарихындағы рекордтық 64 ойын жеңіп алды. «Detroit» плей-оффтың бірінші турында «Milwaukee» командасын жеңіп өтті, ал Гамильтон серия шешілген бесінші ойында 40 ұпай жинады. Келесі қарсыласы – Леброн Джеймс бастаған «Cleveland Cavaliers» болды. Серия жеті ойынға созылды, бірақ «Pistons» жас «Cavaliers» командасын жеңіп шықты. Бұл «Miami» командасымен қайта кездесуге мүмкіндік берді. «Pistons» өз алаңында ойнағанына қарамастан, Дуайн Уэйдтің күшті ойынына тойтарыс бере алмады және алты ойыннан кейін жеңілді. Гамильтон алтыншы ойында 33 ұпай жинап, 2006 жылғы плей-оффта орташа есеппен 20,4 ұпай алды. «Miami» финалға өтіп, НБА титулын жеңіп алды. Маусымнан кейін Бен Уоллес «Chicago Bulls» клубымен келісімшарт жасады, бұл «Pistons» командасының имиджін өзгертті. 2006–07 маусымында 27 желтоқсанда Гамильтон 51 ұпай жинап, 37 рет лақтырудан 19-ын дәл орындады. «Pistons» командасы «New York Knicks» клубынан үш еселенген қосымша уақытта 151–145 есебімен жеңілді. Гамильтон Мэдисон Сквер Гарденде Майкл Джорданнан кейін 50 ұпайдан астам жинаған алғашқы қарсылас ойыншы атанды. Маусымда ол орташа есеппен 19,8 ұпай жинап, 2007 жылғы НБА «All Star Game»-де Шығыс конференциясынан тағы да шақырылды. «Pistons» 53 ойын жеңіп, плей-оффтың бірінші турында «Orlando Magic» командасын жеңіп, конференция жартылай финалында «Chicago» және Уоллес командаларын ұтты. Бұл жас «Cleveland Cavaliers» командасымен қайта кездесуге жол ашты. Бірақ бұл жолы «Cavaliers» командасы 2:2 есебімен тең түскеннен кейін өзінің ең жақсы деңгейіне жетіп, келесі екі ойында жеңіске жетті. Гамильтон 2007 жылғы плей-оффта орташа есеппен 18,8 ұпай жинады. Конференция финалында екі рет қатарынан жеңіліске ұшырап, «Cavaliers», «Orlando Magic» және «Boston Celtics» сияқты командалардың күшеюіне байланысты «Pistons» 2007–08 маусымға жаңа жағдайда кірді. Дегенмен, олар 59 ойын жеңіп, Орталық дивизионның титулын сақтап қалды. Гамильтон «Detroit» үшін ойын басына орташа есеппен 17,3 ұпай жинап, үшінші жыл қатарынан «All Star» ретінде таңдалды. Ол сондай-ақ «Foot Locker Three Point Shootout» турниріне қатысты. «Pistons» бірінші раундта «Philadelphia» командасын жеңіп, Дуайт Ховард бастаған жас «Orlando Magic» командасын ұстап қалды. Гамильтон бесінші ойында 32 ұпай, алтыншы ойында 31 ұпай жинап, плей-оффтағы «Pistons» командасының барлық уақыттағы үздік мергені Исаиа Томас рекордтысын жаңартты. «Detroit» Шығыс конференциясының финалына қатарынан алтыншы рет өтті, бірақ алты ойыннан кейін «Boston Celtics» командасына есе жіберді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Джо Дюмарс бұл бір дәуірдің аяқталып қалғанын мойындады, бұл командадағы өзгерістердің жақындап келе жатқанын көрсетті. Шындығында, Флип Сондерс бас жаттықтырушы лауазымынан босатылды, «Pistons» тарихындағы ең жақсы жеңіс көрсеткішіне қарамастан.
Бильопссыз ойнау: 20082011
2008–09 маусымының басталысында, екі ойын өткен соң, «Детройт» Гамильтонның ұзақ жылдар бойы қақпасынан серіктес болған Чонси Биллупсты бұрынғы «MVP» Аллен Айверсонға алмастырды. Бұл ауысудан көңілі қалғанын білдіргеніне қарамастан, Гамильтон «Детройт» сапында қалу үшін үш жылға 34 миллион долларлық келісімшартты ұзартуға келісті. Маусым ішінде Гамильтон әр ойынға орташа есеппен 18,3 ұпай жинады, соның ішінде Милуокиге қарсы өткен қосымша уақыт ойынында резерв ретінде 38 ұпай жинады – тарихында «Детройт» командасының резерв ойыншысының ең жоғары көрсеткіші. Сондай-ақ, 13 наурызда «Торонто Рапторс» командасына қарсы өткен ойында 16 нәтижелі пас берді. Дегенмен, Гамильтон, Айверсон, Уилл Байнэм және Родни Стуккиден құралған қақпасының құрамы жаттықтырушы Майкл Карридің басшылығымен тиімді жұмыс істемеді, нәтижесінде «Детройт» Гамильтон командада ойнаған кезде алғаш рет жеңіліске ұшырады. Олар плей-оффқа 8-орынмен іліккенімен, бірінші раундта «Кливленд» командасынан жеңіліс тапты. Маусым аяқталған соң Айверсон мен Рашид Уоллес команданы тастап кетті. Гамильтон 2009–10 маусымында 46 ойынға қатысып, әр ойынға орташа есеппен 18,1 ұпай жинады. «Детройт» сол жылы Бен Уоллестің қайтып оралуына және жас ойыншылардың қосылуына қарамастан 27 ойын жеңіп алды. Келесі жылы Гамильтон сол кездегі бас жаттықтырушы Джон Кюстермен жиі дауласты, тіпті жаттығу барысында команда алдында Кюстерді ауызша сөккен. Бұл дау Кюстердің Гамильтонды құрамына қоспауына әкелді. Алты аптадан астам уақыт бойы Гамильтон барлығы 20 минут ғана ойнады және «DNP CD» (жаттықтырушының шешімі бойынша ойнамады) белгісін алды, ол активті тізімде болғанымен, 24 ойынның 23-інде алаңға шықпады. 2010–11 маусымынан кейін Кюстер «Детройт» командасынан босатылғанына қарамастан, 2011 жылдың желтоқсан айында «Детройт» Гамильтонның келісімшартын сатып алып, оны еркін агентке айналдырды.
Чикаго Буллс (2011-2013)
2011 жылдың 14 желтоқсанында Гамильтон бас тарту тізімінен өтті және дереу Чикаго Буллз клубымен үш жылға 15 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды, үшінші жыл команданың таңдауы болды. 2011–12 маусымында ол әр ойында орташа есеппен 11,6 ұпай, 3 доптарды қайтарып алу және 24,9 минутта 2,4 нәтижелі пас берді. Жарақаттарға байланысты ол барлығы 28 ойынға қатысты (барлығында бастапқы құрамда). Буллз 50–16 есебімен аяқтады, Шығыс конференциясында плей-оффқа қатысу үшін бірінші орынды жеңіп алды. Алайда, команда плей-оффтың бірінші ойынында All-Star Деррик Роуздың ACL-інің жыртылуына тап болды және сегізінші орындағы Филадельфия 76ers клубынан 6 ойында жеңілді. 2012–13 маусымында Гамильтон 21,8 минутта әр ойында орташа есеппен 9,8 ұпай, 2,4 нәтижелі пас және 1,7 доптарды қайтарып алу көрсетті. Ол 50 ойын өткізіп, олардың 45-ін бастапқы құрамда ойнады. 2012 жылдың 26 қарашасында Гамильтон маусымдағы ең жоғары көрсеткіш – 30 ұпай жинады, бірақ ойынның соңында жеңіске жеткізерлік мүмкіндікті жіберіп алды, нәтижесінде Милуоки Бакс клубына 93–92 есебімен есе жіберді. Буллз 45–37 есебімен аяқтады; олар Шығыс конференциясында 5-ші және Орталық дивизионда 2-ші орынды иеленді. Команда плей-оффтың екінші кезеңіне өтті, бірақ Майами Хит клубынан жеңілді. 2013 жылдың 10 шілдесінде Буллз Гамильтонның келісімшарты бойынша опциясын пайдаланбады, осылайша ол бос агент мәртебесіне ие болды. 2015 жылдың 26 ақпанында Гамильтон ESPN телеарнасының His & Hers бағдарламасында NBA-дан зейнеткерлікке шығуын ресми түрде жариялады. Бұл 2014 жылдың қазан айында болған күтпеген жарақаттан кейін бірнеше ай өткен соң болды, ол оны карьерасын аяқтауға итермеледі. 2017 жылдың 26 ақпанында "Пистонс" Гамильтонның 32 нөмірі бар жейдесін зейнеткерлікке шығарды.
БАҚ-тағы көріністер
2006-07 НБА маусымында Гамильтон TNT арнасында көрсетілген "NBA Fundamentals" сериясында қатысты, онда баскетболшылар ойынның белгілі бір жақтарын көрсетеді. Гамильтон қорғаушысынан қашып кету үшін "допсыз қозғалу" тақырыбын түсіндірді. Ол сондай-ақ "Wanna Bet?" ойын шоуының бір бөліміне қатысты. Ол көптеген қайырымдылық ұйымдарымен жұмыс істеді, оның ішінде "Оқуға жету" бағдарламасы және балаларға кітап оқумен айналысты. Балалармен ұзақ жылдар бойы жұмыс істегенінің бір бөлігі ретінде ол Disney Channel-дың "Imagination Movers" эпизодында пайда болды. Ол командаға баскетбол ойнауға көмектесіп, достыққа қатысты сабақ берді.
Жеке өмір
2007 жылдың 31 қазанында Хамильтонның бұрынғы So Plush тобының мүшесі Т. Дж. Лотти Ричард Клей Хамильтон II-ні дүниеге әкелді. 2009 жылдың 11 шілдесінде Хамильтон Флорида штатының Бока-Ратон қаласында Лоттиге үйленді. Арнайы қонақтардың қатарында Дьюэн Уэйд, Рашид Уоллес, Чонси Биллапс, Майкл Джордан және тағы да басқалар болды. 2009 жылдың сәуірінде Хамильтон бұрынғы жеке көмекшісі және бизнес-менеджері Джош Ночимсонға қарсы сотқа шағым түсірді, ол 2003 жылдан 2008 жылға дейін Хамильтонның кредиттік картасын рұқсатсыз пайдаланып, 1 миллион доллардан астам ақша ұрлаған деп айыптады. "Рип" лақап атын ол әкесінен алған, ал әкесі оны анасынан алған, себебі кішкентай кезінде үлкені жиі пеленкасын жыртып тастайтын болған.