Кіріспе

Канаданың авиация және ғарыш мұражайы (бұрынғы Канаданың авиация мұражайы (Musée de l'aviation du Canada) және Ұлттық аэронавтикалық жиынтығы (Collection aéronautique nationale)) – Канаданың ұлттық авиация тарихы мұражайы. Мұражай Канаданың Онтарио провинциясының Оттава қаласында, Оттава/Рокклифф әуежайында орналасқан.

Тарих

Музей алғаш рет 1964 жылы RCAF Rockcliffe станциясында Ұлттық әуе шаруашылығы коллекциясы ретінде құрылды, ол үш жекелеген жинақтың бірігуінен пайда болды. Олардың ішінде Уплендтегі Ұлттық авиация мұражайы бар, ол ерте авиация және орманды аймақтардағы ұшуға бағытталған; Канада соғыс мұражайының коллекциясы, әскери ұшақтарға арналған және онда көптеген соғыс трофейлері сақталған, олардың кейбіреулері Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталған, сондай-ақ Корольдік Канада әуе күштері қолданған ұшақтарға арналған RCAF мұражайы. 1982 жылы коллекция Ұлттық авиация мұражайы деп аталып, 1988 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын ағаш ангарлардан жаңа, тәжірибелік типтегі үшбұрышты ангарға көшірілді. 2006 жылы қосымша ангар ашылды, бұл коллекциядағы барлық ұшақтарды жабық кеңістікте сақтауға мүмкіндік берді. Мұражай 2008 жылдың 2 қыркүйегінде экспонаттарды қайта жаңарту және ұшақтарды қайта орналастыру үшін жабылды. Бұл жоба аяқталып, мұражай 2008 жылдың 19 қарашасында қайта ашылды. Жаңа өзгерістерге «Канадалық қанаттар: Ұшудың тамаша ғасыры» атты жаңа көрменің орналасуы кірді, ол Канададағы алғашқы ауырлау ұшақтың ұшуының 100 жылдығына орай 2009 жылдың 23 ақпанында таныстырылды. 2008 жылдың желтоқсан айында мұражай 2009 жылдың мамырында басталып, 2010 жылдың күзінде аяқталатын 7 миллион канад доллары көлеміндегі кеңейтуге рұқсат берілгенін хабарлады. Жаңартуларға 2600 м2 (28 000 фут²) қосымша кеңістік кірді, бұл 18%-ға артық кеңістік береді және жаңа вестибюль, аудитория, кафе, сауда орындары, абаттандырылған кіреберіс және сынып бөлмелері үшін жағдай жасады. 2010 жылдың сәуір айында Канада ғылым және технология мұражайы корпорациясы мұражайдың кеңейтілетінін және 2010 жылдың мамырында оның атауы «Канада авиация және ғарыш мұражайы» деп өзгеритінін жариялады. Канада баспасөз бұл атаудың өзгеруі Торонтодағы Канада әуе және ғарыш мұражайымен шатасуға алып келуі мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді.

Ұйым

Канаданың авиация және ғарыш мұражайы бұрынғы Канада ғылым және технология мұражайлары корпорациясы деп аталған Ingenium компаниясының басқаруында. Ingenium – Канаданың ғылыми және техникалық мұрасын сақтау және қорғау жұмысын жүзеге асыратын тәуелсіз мемлекеттік корпорация. Корпорация үш мұражайдың жауапкершілігін қолында ұстайды: Канаданың авиация және ғарыш мұражайы, Канаданың ауыл шаруашылығы мұражайы және Канада ғылым және технология мұражайы. Мұражайда сонымен қатар 51-ші Канада авиация мұражайы эскадрильясы, Корольдік Канада әуе кадеттері де орналасқан.

Жинақ

Музейдің коллекциясында көптеген азаматтық және әскери ұшақтар бар, олар Канада авиациясының тарихын Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы пионерлік дәуірден бастап қазіргі күнге дейін көрсетеді. Әсіресе 1920-1940 жылдардағы ежелгі бушплэйндер жинағы ерекше назарға лайық. Әскери ұшақтар Бірінші дүниежүзілік соғыста, Екінші дүниежүзілік соғыста және суық соғыста канадалықтар ұшқан ұшақтарды бейнелейді. Музейдің ең танымал экспонаты – 1950 жылдардың аяғындағы "Авро Ароу" жойғыш ұшағының сақталған бөліктері. Сондай-ақ мұражайда "Space Shuttle Endeavour" ғарыш кемесінің "Canadarm" робот манипуляторы, яғни Канадада жасалған робот қолдары да көрсетілген. Ол 2013 жылдың 2 мамырында ашылу салтанатында, Крис Хэдфилд Халықаралық ғарыш стансасынан бейне байланыс арқылы қатысты. "Endeavour" ғарыш кемесінің "Canadarm" робот манипуляторы, ресми түрде "Canadarm 201" деп аталады.

Музей аумағында ұшу ғылымына арналған интерактивті іс-шаралар, фильмдер, демонстрациялар, сувенир дүкені және экскурсиялар ұйымдастырылған. Кейбір экскурсиялар келушілерді "көрнеу артына" алып барып, консервациялау және қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп жатқан орындарды, сондай-ақ қоймада сақталған бөліктерді көрсетеді.

Ұшақтарды жинау

Ұшақ түріСериялық нөмірі/белгілеріАвиалық эксперименттер қауымдастығы Күміс жебе (көшірме)2 ешқайсысы жоқАэроника C 29CF АОРАЕГ G. IVбелгісіз574/18Airspeed Consul4338G AIKRAuster AOP.6TAY221V/16652VF582 Avro 504KбелгісізG CYCKAvro 504K2353G CYFGAvro 616IVM AvianR3/CN/314CF CDQ Avro 652A Mk. V P AnsonMDF 329RCAF 12518 Avro 683X Lancaster Mk. X (тек мұрын)белгісізKB848Avro 683X Lancaster Mk. XC/N 37245KB944/NA PAvro Canada CF 100 Mk.5 Canuck657CAF 100757Avro Canada CF 100 Mk.5 Canuck685CAF 100785Avro Canada C 102 Jetliner (тек мұрын)белгісізCF EJD X Avro Canada CF 105 Arrow (мұрын, сыртқы қанаттар және руль)206, 203RCAF 25206, 25203 Bellanca CH 300 Pacemaker181CF ATN Bell CH 135 Twin Huey32014CAF 135114 Bell HTL 61387RCN 1387 Bensen B 8 GyrogliderбелгісізC GSXVBensen B 8MG GyrocopterP 6174C GPJEBlériot XIбелгісізBoeing 247D1699CF JRQ Boeing CIM 10B Bomarc656RCAF 60446 Boeing Vertol CH 113 Labrador301CAF 11301Morane Borel monoplaneбелгісізBristol Beaufighter T. F. X/TT. XбелгісізRD867 Bristol 149 Bolingbroke Mk. IV. TбелгісізRCAF 9892 Bristol F.2B Fighter67626D7889Buzzman Buccaneer SX9112 SX AAC IDWTCanadair CL 4 North Star Mk.1122RCAF 17515 Canadair CL 13 Sabre Mk.61245RCAF 23455Canadair CL 13 Sabre Mk.61441RCAF 23651 Canadair CL 30 CT 133 Silver Star Mk.3T 33 574RCAF 21574 Canadair CL 28 CP 107 Argus Mk.233CAF 10742Canadair CL 41 CT 114 Tutor1108CAF 114108 Canadair CL 84 1 Dynavert3CX8402 Canadair CL 219 CF 116A (CF 5A)1063CAF 116763 Canadair CL 604 Challenger 6043991C GCGTCanadian Vickers Canso ACV423RCAF 11087 Cessna 150H15068295C GAZG Cessna Crane (T 50)2226RCAF 8676 Consolidated Liberator B. VIII44 50154 c/n: 5009KN820 Curtiss HS 2L2901 H.2G CAAC Curtiss JN.4C CanuckбелгісізC227 Curtiss Hawk 87A 3 Kittyhawk Mk. IaAL135 c/n:18780RCAF 1076 Czerwiński Shenstone HarbingerC 1C FZCS de Havilland Canada DHC 1B 2 S5 Chipmunk Mk.2208–246RCAF 12070 de Havilland Canada DHC 2 Beaver I1CF FHB de Havilland Canada DHC 3 Otter370CAF 1239408de Havilland Canada DHC 6 Twin Otter1CF DHC Xde Havilland Canada DHC 7 Dash 71C GNBXde Havilland D. H.60X Moth630G CAUA de Havilland D. H.80A Puss Moth2187CF PEIde Havilland D. H.82C2 Menasco MothDHC1052RCAF 4861 de Havilland D. H.82C Tiger MothDHC724CF FGLde Havilland D. H.83C Fox MothFM 28/2CF DJBde Havilland D. H.98B Mosquito Mk. XXбелгісізKB336 de Havilland D. H.100 Vampire Mk. IбелгісізTG372 de Havilland D. H.100 Vampire Mk.3EEP 42392RCAF 17074 Douglas DC 3C Dakota6261C FTDJEpervier Epervier X1EP 01C FWMQEvans VP 1 VolksplaneбелгісізC GUPYFairchild 82A61CF AXL Fairchild FC 2W2128G CART Fairchild Cornell IIIFC 239RCAF 10738 Fairey Battle Mk. I. T61R7384Fairey Firefly FR. I7776 GAL F.8/12794DK545 Fairey Swordfish Mk. IIIбелгісізNS122/TH M (қаламгерлік) Fleet Model 16B Finch II408RCAF 4510Fleet Model 50 Freighter (сақтауда)202CF BXP Fleet Model 80 Canuck149CF EBEFokker D. VIID. VII 365910347/18 Found FBA 2C4CF OZV Fulton FA 3 Airphibian1N74154Grumman CP 121 TrackerDHC 86CAF 12187 Grumman Goose Mk. IIB 77CF MPGHawker Afghan Hind41H/82970L7180Hawker Hurricane Mk. XII52019RCAF 5584 Hawker Sea Fury FB.1141H/609977RCN TG119Heinkel He 162A 1белгісіз120086Hispano HA 1112 M1L164471 39/C.4K 114Junkers J. I252586/18 Junkers W.34F/Fi2718CF ATF Lockheed F 104 Starfighter183 1058RCAF 12700Lockheed Model 10A Electra1112CF TCA Lockheed Model 12A Electra Junior1219CF CCT Lockheed Jetstar 65018C FDTX Maurice Farman M. F.11 Shorthorn1505VH UBCMcDonnell CF 101B Voodoo518CAF 101025 McDonnell Banshee174RCN 126464 McDonnell Douglas CF 18847CAF 188901 McDonnell Douglas DC 9 32ештеңе жоқMesserschmitt Bf 109F 410132n/aMe 163B 1a Komet19191626Nieuport 12 A.2N1504N1504Nieuport 17 C.1 (көшірме)белгісізB1566Noorduyn Norseman Mk. VI136RCAF 787 North American Harvard Mk. II66 2265RCAF 2532 North American Harvard Mk. II81 4107RCAF 3840 North American Harvard Mk. IVCCF4 178RCAF 20387 North American Mustang Mk. IV122 39806RCAF 9298 North American Mitchell Mk. III44 86699c/n: 108 47453RCAF 5244Northrop Delta Mk. I/IA (жинақтауда)CV 183RCAF 673Piasecki HUP 352RCN 51 16623 Pitcairn Cierva PCA 2 Autogyro8NC2524Pitts S 2A Special2059C FAMRRoyal Aircraft Factory B. E.2cB & C 1042RFC 5878Rutan Quickie1001C GGLCS. C. A. N. 30 (Grumman Widgeon)28CF ODRSikorsky HO3S 1 Dragonfly5118RCN 9601 Sikorsky HO4S 3G555877RCN 55877Sikorsky R 4B Hoverfly10243 46565Sopwith 2F.1 CamelбелгісізN8156 Sopwith 7F.1 SnipeбелгісізE6938 Sopwith Pup (көшірме)C552B2167 Sopwith Triplane (көшірме)ET 1N5492/CF CBMSpectrum RX 550SB BeaverSB2331C IGOWStearman 4EM Junior Speedmail4021CF AMB Stinson SR Reliant8717CF HAW Stits SA 3A Playboy5501C FRAD Supermarine Spitfire Mk. IIBCBAF 711P8332 Supermarine Spitfire LF Mk. IXCBAF IX 2161NH188 Supermarine Spitfire Mk. XVIeCBAF IX 4424TE214 Taylorcraft BC 651409CF BPRTaylor E 2 Cub289C GCGE Travel Air 2000720CF AFGVickers Viscount 7571521C GAFDWaco VKS 76117C FLWLWestland Lysander Mk. IIIA1216R9003 Wills Wing XC 185белгісізWSK LIM 2 (MiG 15)1 B 003 16316Zenair CH 300 Tri Zenith300C GOVK

Қауымдастықтар

Музей CMA, CHIN және Канаданың виртуалды мұражайларымен байланысты.