1773 жылғы шай заңы: Америка тәуелсіздік соғысының бастауы
Tea Act
1773 жылғы Шаң әрекеті: Британдық Ост-Индия компаниясын құтқару, заңсыз шайға қарсы күрес, АҚШ колонияларында салық салу құқығын бекіту. Тарих, саясат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1773 жылғы шай туралы заң (13 Geo. 3. c. 44) – Ұлыбритания Парламентінің қабылдаған заңы. Оның басты мақсаты – қаржылық қиындыққа тап болған Британдық Шығыс Үндістан компаниясының Лондон қоймаларындағы шайдың көп көлемін азайту және компанияның аман қалуына көмектесу болды. Сонымен қатар, заңның мақсаты – Ұлыбританияның Солтүстік Америка колонияларына контрабандалық жолмен әкелінген шайдың бағасын төмендету еді. Бұл арқылы отаршылдарды Компания шайын сатып алуға ынталандыру жоспарланды, оған Тауншенд салықтары төленген, демек Парламенттің салық салу құқығын мойындауға келісім беру. Контрабандалық шай Ұлыбритания мен Шығыс Үндістан компаниясы үшін үлкен мәселе болды, себебі сол кезде Америкадағы шайдың шамамен 86 пайызы контрабандалық голланд шайынан тұрды. Заң Компанияға шайын тікелей Солтүстік Америкаға жөнелтуге және Ұлыбританиядан шайды салықсыз экспорттауға құқық берді, бірақ Тауншенд заңдарымен белгіленген және колонияларда жиналған салық күшінде қалды. Заң 1773 жылдың 10 мамырында патшаның мақұлдауына ие болды. Он үш колониядағы отаршылар заңның ережелерінің маңыздылығын түсінді, және 1765 жылғы мөр бажы заңына қарсы шыққан саудагерлер, контрабандистер және шеберлердің одағы шайдың жеткізілуі мен таратылуына қарсылық көрсетуге кірісті. Компанияның өкілетті өкілдеріне қысым көрсетілді, және көптеген колонияларда шайдың түсірілуіне кедергі келтіру үшін күш-жігер жұмсалды. Бостон қаласында бұл қарсылық 1773 жылдың 16 желтоқсанында «Бостон шай партиясы» ретінде белгілі болған оқиғада аяқталды, онда отаршылар (кейбіреулері үндістер кейпінде) портта тұрған шай кемелеріне шығып, шай жүгін теңізге тастады. Парламент бұл оқиғаға жауап ретінде Массачусетстің қарсылығын жазалау мақсатында мәжбүрлеу актілерін қабылдады және генерал Томас Гейджді Массачусетс штатының корольдік губернаторы етіп тағайындады. Бұл әрекеттер 1775 жылдың сәуір айында Америка Тәуелсіздік соғысының басталуына әкелген жағдайды одан әрі шиеленістірді. Парламент 1778 жылғы Колонияларға салық салу туралы заңды қабылдады, ол көптеген салықтарды (оның ішінде осы заңның негізі болған шай салығын) жойды, бұл Карлайл бейбітшілік комиссиясының Екінші Континенттік Конгресске ұсынған келісімдік ұсыныстарының бірі болды. Комиссияның ұсыныстары қабылданбады. Заң тиімсіз болып саналды, бірақ 1861 жылғы Заңнаманы қайта қарау туралы заң қабылдағанға дейін ресми түрде жойылмады.
The Tea Act 1773 (13 Geo. 3. c. 44) was an Act of the Parliament of Great Britain. The principal objective was to reduce the massive amount of tea held by the financially troubled British East India Company in its London warehouses and to help the struggling company survive. A related objective was to undercut the price of illegal tea, smuggled into Britain's North American colonies. This was supposed to convince the colonists to purchase Company tea on which the Townshend duties were paid, thus implicitly agreeing to accept Parliament's right of taxation. Smuggled tea was a large issue for Britain and the East India Company, since approximately 86% of all the tea in America at the time was smuggled Dutch tea. The Act granted the Company the right to directly ship its tea to North America and the right to the duty free export of tea from Britain, although the tax imposed by the Townshend Acts and collected in the colonies remained in force. It received the royal assent on May 10, 1773. Colonists in the Thirteen Colonies recognized the implications of the Act's provisions, and a coalition of merchants, smugglers, and artisans similar to that which had opposed the Stamp Act 1765 mobilized opposition to the delivery and distribution of the tea. The company's authorised consignees were harassed, and in many colonies, successful efforts were made to prevent the tea from being landed. In Boston, this resistance culminated in the Boston Tea Party on December 16, 1773, when colonists (some disguised as Native Americans) boarded tea ships anchored in the harbour and dumped their tea cargo overboard. Parliamentary reaction to this event included the passage of the Coercive Acts, designed to punish Massachusetts for its resistance, and the appointment of General Thomas Gage as royal governor of Massachusetts. These actions further raised tensions that led to the eruption of the American War of Independence in April 1775. Parliament passed the Taxation of Colonies Act 1778, which repealed a number of taxes (including the tea tax that underlay this act) as one of a number of conciliatory proposals presented to the Second Continental Congress by the Carlisle Peace Commission. The commission's proposals were rejected. The Act effectively became a "dead letter", but was not formally removed from the books until the passage of the Statute Law Revision Act 1861.
Өмірбаян
1760 жылдары және одан бұрын Шығыс Үндістан компаниясы өз шайын тек Лондон қаласында ғана сатуға міндетті болды, оған фунт салмағына орташа есеппен екі шиллинг және алты пенс мөлшерінде баж салығы төленді. Солтүстік Америка колонияларына арналған шайды осы саудаға маманданған саудагерлер сатып алып, оны Солтүстік Америкаға бөлшек сату үшін тасымалдады. Осы саудагерлер салған үстеме бағалар, 1767 жылғы Тауншенд заңдарымен белгіленген шай салығымен бірігіп, американдық саудагерлерге голландтардан шай импорттау және таратуға тиімді мүмкіндік туғызды. Бұл мәмілелер мен жөнелтілімдер Навигациялық заңдарды бұзып, британдық билік тарапынан контрабанда ретінде қарастырылды. Контрабандистер жыл сайын белгілі бір көлемде арзан шетелдік шай импорттады. Контрабандалық шайдың сапасы американдықтар жыл сайын сатып алатын, баж салығы төленген Шығыс Үндістан компаниясының шайының сапасына сай келмеді. Британдық шайдың дәмі көбірек ұнаса да, "Азаттық ұлдары" сияқты кейбір патриоттар Тауншенд салықтарына қарсы саяси наразылық ретінде контрабандалық шайды тұтынуға шақырды. 1770 жылы Тауншенд салықтарының көп бөлігі жойылды, бірақ шайға салынатын салық сақталды. Бұл салыққа қарсылық көрсету заңды түрде импортталған шайдан бас тартуға бағытталған қысымды қамтыды, бұл компанияның шайына отарлық сұраныстың төмендеуіне және компанияның ағылшын қоймаларында шайдың артық қор жиналуына әкелді. 1773 жылы компания британ үкіметіне жыл сайын төлейтін 400,000 фунт стерлингтік келісімшарттық төлемдер, Бенгалиядағы соғыс және қатты ашаршылық, бұл компанияның Үндістаннан түсетін кірісін күрт азайтты, сондай-ақ еуропалық нарықтардағы экономикалық әлсіздік компанияны құлдыраудың алдына жеткізді. Бенджамин Франклин компанияға Лондон қаласында төлейтін салықтарды төлемей, өз шайын тікелей колонияларға экспорттауға рұқсат берілсе, жағдайдың жақсаратынын ұсынған бірнеше адамның бірі болды: "осындай шайды британдық колонияларға немесе Америкадағы плантацияларға немесе шетелдік жерлерге экспорттау үшін фунт салмағына үш пенс импорттық баж салығы". Тауншенд салықтарын төлеу мерзімі аяқталуға жақын келгенде, 1773 жылдың 16 желтоқсанында үндістерге ұқсас киім киген отаршылар үш шаймен жүктелген кемеге шабуыл жасап, оның жүгін портоға тастады, бұл оқиға қазір Бостон шай партиясы деп белгілі. Осыған ұқсас "Шайды жою" (сол кездегі атауы) көп ұзамай Нью-Йорк және басқа порттарда да орын алды, бірақ Бостон империяның жазалау шараларының негізгі нысанына айналды, өйткені ол бірінші "қылмыскер" болды.
In the 1760s and earlier the East India Company had been required to sell its tea exclusively in London on which it paid a duty which averaged two shillings and six pence per pound. Tea destined for the North American colonies would be purchased by merchants specializing in that trade, who transported it to North America for eventual retail sale. The markups imposed by these merchants, combined with the tea tax imposed by the Townshend Acts of 1767 created a profitable opportunity for American merchants to import and distribute tea purchased from the Dutch in transactions and shipments that violated the Navigation Acts and were treated by British authorities as smuggling. Smugglers imported some of cheap foreign tea per year. The quality of the smuggled tea did not match the quality of the dutiable East India Company tea, of which the Americans bought per year. Although the British tea was more appealing in flavor, some Patriots like the Sons of Liberty encouraged the consumption of smuggled tea as a political protest against the Townshend taxes. In 1770 most of the Townshend taxes were repealed, but taxes on tea were retained. Resistance to this tax included pressure to avoid legally imported tea, leading to a drop in colonial demand for the Company's tea and a burgeoning surplus of the tea in the company's English warehouses. By 1773 the Company was close to collapse due in part to contractual payments to the British government of £400,000 per year, together with war and a severe famine in Bengal which drastically reduced the Company's revenue from India, and economic weakness in European markets. Benjamin Franklin was one of several people who suggested things would be greatly improved if the Company was allowed to export its tea directly to the colonies without paying the taxes it was paying in London: "to export such tea to any of the British colonies or plantations in America, or to foreign parts, import duty of three pence a pound." Matters reached a crisis when the time period for landing the tea and paying the Townshend taxes was set to expire, and on December 16, 1773, colonists disguised as Indians swarmed aboard three tea laden ships and dumped their cargo into the harbour in what is now known as the Boston Tea Party. Similar "Destruction of the Tea" (as it was called at the time) occurred in New York and other ports shortly thereafter, though Boston took the brunt of Imperial retaliation because it was the first "culprit".
Салдарлар
Бостон шай ішу оқиғасы британдық саяси ой-пікір қалыптастырушылардың барлығын дүрліктірді. Бұл әрекет Америка радикалдарына қарсы Ұлыбританияның барлық партияларын біріктірді. Парламент Бостон порты заңын қабылдады, ол құйылған шайдың құны төленгенге дейін Бостон портын жапты. Бұл, Бостон шай ішуге жауап ретінде Парламент қабылдаған, «Мәжбүрлеу актілері» немесе отаршылдар атаған «Төзбеу актілері» деп аталатын заңдардың біріншісі болды. Бұл қатал шаралар көптеген отаршылдарды Ұлыбританияға қарсы наразылықта одан да біріктірді және Америка Тәуелсіздік соғысының көптеген себептерінің біріне айналды. 1778 жылғы Колонияларға салық салу туралы заң шай және колонияларға жүктелген басқа да салықтарды жойды, бірақ соғысты аяқтау үшін оның жеткіліксіз екені дәлелденді. «Шай заңы» Он үш колония үшін «қолданыстан шыққан» заңға айналды және 1861 жылы ресми түрде күштен шығарылды.
The Boston Tea Party appalled British political opinion makers of all stripes. The action united all parties in Britain against the American radicals. Parliament enacted the Boston Port Act, which closed Boston Harbor until the dumped tea was paid for. This was the first of the so called Coercive Acts, or Intolerable Acts as they were called by the colonists, passed by Parliament in response to the Boston Tea Party. These harsh measures united many colonists even more in their frustrations against Britain and were one of the many causes of the American Revolutionary War. The Taxation of Colonies Act 1778 repealed the tea tax and others that had been imposed on the colonies, but it proved insufficient to end the war. The Tea Act became a "dead letter" as far as the Thirteen Colonies were concerned, and was formally removed from the books in 1861.