Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Криккет термині
Cricket term
Криккетте қосымша (кейде сандры деп аталады) – бұл жекелеген соққышыға есептелмейтін, ұрып-соғушы команданың ұтып алған немесе берілген ұпайы. Бұл допты соққымен ұрудан өзге тәсілдермен ұтылған ұпайлар. Қосымшалар есеп тақтасында бөлек тіркеледі және тек команданың жалпы есебіне қосылады. Көптеген қосымша ұпайларды беру жиі нашар боулинг деп саналады. Қосымшалардың бес түрі бар: доптан тыс (nb), кең (w немесе wd), өткізіп алған (b), аяқпен өткізіп алған (lb) және айып ұпайы (pen).
In cricket, an extra (sometimes called a sundry) is a run scored by, or awarded to, a batting team which is not credited to any individual batter. They are the runs scored by methods other than striking the ball with the bat. The extras are tallied separately on the scorecard and count only towards the team's score. Giving away many extras is often considered as untidy bowling. There are five types of extra: no ball (nb), wide (w or wd), bye (b), leg bye (lb), and penalty run (pen).
Заңсыз жеткізілімдер
Бұл қосымша доптар боулердің немесе алаңшылардың допты соққы беруге қалай жеткізу ережелерін бұзуы салдарынан беріледі (мысалы, олар соққы берушіден жеткілікті қашықтықта боулинг жасамайды немесе доп соққы берушінің жете алмайтын жерінде болады), сондай-ақ олардың алаңдағы орналасуына байланысты да беріледі. Көптеген қағылу түрлері заңсыз доп беру кезінде орын алмайды. Заңсыз доп берулер олар орын алған овердің соңына есептелмейді, демек шектеулі оверлердегі крикетте, заңсыз доп берулер иннингтегі ең көп доптар санына кірмейді.
These are extras that are awarded because the bowler or fielders have violated certain rules in how they deliver the ball to the batter (i. e. they are not bowling from far away enough, or the ball is out of the batter's reach), or where they are positioned in the field. Most methods of dismissal can not occur on an illegal delivery. Illegal deliveries do not count towards the completion of the over they occur in, and thus in limited overs cricket, illegal deliveries do not count toward the maximum number of deliveries to be bowled in the innings.
Топсыз
Боулгер немесе алаңдағы ойыншы боулинг кезінде заңсыз әрекет жасаса, төреші "но-болл" деп жариялауға құқылы. "Но-болл" болуының ең көп кездесетін себебі – боулгердің алдыңғы аяғымен қағылатын сызықты басып өтуі. Сирек кездесетін жағдай – боулгердің артқы аяғы қайтарым сызығының сыртында тиюі немесе түсуі. Басқа себептерге боулгердің допты лақтыруы (яғни, допты беру кезінде шынтақты күрт түзеуі), белден жоғары толық доп беруі (бимер), немесе қауіпті немесе әділетсіз қысқа боулинг жасауы кіреді. "Но-болл" үшін жаза – бір ұпай (немесе кейбір бір күндік жарыстарда екі ұпай және/немесе тегін соққы); сонымен қатар, "но-болл" овердегі алты доптың бірі ретінде есептелмейді және қосымша доп тасталады. "Но-болл" үшін берілген ұпай – қосымша ұпай болып саналады. Баттердің доптан соққанда немесе шекарадан өткізгенде алған қосымша ұпайлары, егер доптан соғылса, жеке есебіне қосылады, ал доптан соқпаса, байс немесе лег байс (тиіс жағдайда) есебіне жатады. Бұл "но-болл" үшін берілген ұпайға қосымша. Егер "но-болл" сонымен қатар "уайд" болса, ол бір рет қана "но-болл" ретінде есептеледі. 1980 жылдан бері "но-болл" боулгерге қарсы есептеледі, бұл боулинг статистикасын дәлірек етуге мүмкіндік береді.
An umpire may call a no ball when the bowler or fielder commits an illegal action during bowling. The most common reason for a no ball is overstepping the popping crease with the front foot. A rarer reason is when the bowler's back foot touches or lands outside the return crease. Other reasons include when a bowler throws (or chucks) the ball (meaning significantly straightening the elbow during the delivery), or bowls a full toss above waist high (a beamer), or for dangerous or unfair short pitched bowling. The penalty for a no ball is one run (or, in some one day competitions, two runs, and/or a free hit); furthermore, the no ball does not count as one of the six in an over and an extra ball is bowled. The run awarded for the no ball is an extra. Any additional runs scored by the batter, whether by running or by a boundary, are included in the individual's score if scored off the bat, or byes or leg byes (whichever is appropriate) if not. These are in addition to the run awarded for the no ball. If the no ball would also be a wide, it is only scored once, as a no ball. Since the 1980s a no ball has been scored against the bowler, making the bowling statistics more accurate.
Кең
Соққышының допты соғуға мүмкіндік болмайтындай алысқа лақтырылған доп, егер соққышының денесінің немесе жабдығының ешбір бөлігі допқа тимесе, төреші тарапынан "кең" деп есептеледі. "Кең" доп соққы беруші командаға қосымша бір ұпай әкеледі. Сонымен қатар, "кең" доп овердегі алты доптың ішіне кірмейді және орнына басқа доп тасталады. Барлық "кең" доптар лақтырушының есебіне қосылады.
A ball being delivered too far from the batter to strike it, provided that no part of the batter's body or equipment touches the ball, is called wide by the umpire. A wide scores one run for the batting team as an extra. Additionally, a wide is not counted as one of the six balls in the over and a replacement is bowled. All wides are all added to the bowler's score.
Қош бол!
Егер доп соққышының таяғымен соқпаса (немесе соққышының денесінің кез келген бөлігіне тимесе), соққышылар қаласа жүгіре береді. Егер доп шекараға жетсе, соққышылар жүгіргеніне қарамастан, төрт байт беріледі. Ұпайланған кез келген ұпай қосымша ұпай ретінде саналады. Байттар еш доптан да, сондай-ақ заңды берулерден де ұпайлана алады. Қазіргі крикетте, байттар әдетте қақпашының статистикасына қарсы ұпай ретінде жазылады.
If the ball is not struck by the batter's bat (nor connects with any part of the batter's body) the batters may still run if they choose. If the ball reaches the boundary, whether or not the batters ran, four byes are awarded. Any runs scored are scored as extras. Byes may be scored from no balls as well as from legitimate deliveries. In modern cricket, byes are normally scored against the wicket keeper in their statistics.
Қоштасу
Егер доп соққышының денесіне тисе, егер соққышы доптан қашуға тырысқан немесе допты соққымен ұруға тырысқан болса, және ол аяғымен аут болмаса (lbw), соққышы жүгіре алады. Бұл жағдайда, доптың денесінің қай бөлігіне тигеніне қарамастан, алынған ұпайлар "аяқ байы" деп аталады. Егер (осы шарттар сақталса) доп шекараға жетсе, соққышылар жүгіргеніне қарамастан, төрт "аяқ байы" беріледі. "Аяқ байы" топсыз немесе заңды берулерден алынуы мүмкін және қосымша ұпай ретінде есептеледі. Соққышының қолындағы және оларға киген қолғаптар допқа тиген кезде соққының бөлігі саналады; демек, олардан алынған ұпайлар соққышыға есептеледі және "аяқ байы" болып саналмайды. "No balls" және "wides" сияқты, "бай" және "аяқ байы" боулге қарсы есептелмейді.
If the ball hits the batter's body, then provided the batter is not out leg before wicket (lbw) and the batter either tried to avoid being hit or tried to hit the ball with the bat, the batters may run. In this case, regardless of the part of anatomy touched by the ball, the runs scored are known as leg byes. If (with the same provisos) the ball reaches the boundary, whether or not the batters ran, then four leg byes are awarded. Leg byes can be scored from no balls or legitimate deliveries and are scored as extras. The hands holding the bat, and any gloves worn on them, are counted as part of the bat when they make contact with the ball; thus, runs scored off them are credited to the batter and are not leg byes. Unlike no balls and wides, byes and leg byes are not scored against the bowler.
Жазалық ұшырулар
Заңдарды бұзудың, көбінесе әділ емес ойын немесе ойыншылардың мінез-құлқымен байланысты түрлі жағдайларда жазалау ұпайлары беріледі. Осы жазалардың көп бөлігі 2000 жылдан бері енгізілді. Жазалар 41-заң бойынша Әділ Емес Ойын үшін, ал 2017 жылдан бері 42-заң бойынша Ойыншылардың Мінез-құлқы үшін тағайындалады.
Penalty runs are awarded for various breaches of the Laws, generally related to unfair play or player conduct. Many of these penalties have been added since 2000. Penalties are awarded under Law 41 for Unfair Play and, since 2017 under Law 42 for Players' Conduct.
Жазбалар
Тест матч иннингіндегі ең көп қосымша доптар саны – 76 (35 бай, 26 аяқ бай, 0 кең доп және 15 допсыз), 2007 жылы үшінші тест матчында Пәкістанға қарсы Үндістан берген. Бір күндік халықаралық матч иннингіндегі ең көп қосымша доптар саны – 59, ол екі рет Пәкістанға қарсы тіркелді: 1989 жылы 9-шы бір күндік ойында Батыс Индия және 1999 жылғы әлем чемпионатында Шотландия. Twenty20 матч иннингіндегі ең көп қосымша доптар саны – 45, ол 2023 жылдың желтоқсан айында Филиппин Индонезияға қарсы өткізген матчта тіркелді.
The most extras in a Test match innings is 76 (35 byes, 26 leg byes, 0 wides, and 15 no balls), conceded by India against Pakistan in the 3rd Test in 2007. The most extras in a One Day International innings is 59, achieved twice against Pakistan: by West Indies in the 9th ODI in 1989 and by Scotland in the 1999 World Cup. The most extras in a Twenty20 innings is 45, achieved by Philippines against Indonesia in December 2023.