Сирил Ньюэлл: Британ әскери қолбасшысы және Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы

Кіріспе

Корольдік әуе күштерінің аға офицері (1886–1963)

Корольдік әуе күштері маршалы Сирил Луис Нортон Ньюолл, 1-ші барон Ньюолл, (15 ақпан 1886 – 30 қараша 1963) – британдық армияның және Корольдік әуе күштерінің аға офицері. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста Корольдік ұшу корпусы мен Корольдік әуе күштерінің бөлімдеріне қолбасшылық етті және Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдары Әуе штабының бастығы болды. 1941–1946 жылдары Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы қызметін атқарды. Әскери отбасында дүниеге келген Ньюолл 1905 жылы Корольдік Уорвикшир полкінде кіші офицер болып тағайындалғанға дейін Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде оқыды. Үнді армиясының 2-ші Гурха атқыштар полкіне ауысқаннан кейін, ол Солтүстік-Батыс шекарасында активті қызметте болды, бірақ 1911 жылы ұшуды үйренгеннен кейін әскери авиацияда мансап жасауға бет бұрды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол ұшу нұсқаушысынан бастап 41-ші қанаттың қолбасшылығына дейін көтерілді, ол негізгі стратегиялық бомбалау күштері болды және жарылғыш заттар қоймасындағы өртті сөндіргені үшін Альберт медалімен марапатталды. 1920 жылдары штабтық лауазымдарда қызмет етті, ал 1930 жылдардың басында Таяу Шығыс командованиесінің әуе офицері болды, 1935 жылы Жеткізу және Ұйымдастыру жөніндегі әуе мүшесі болып тағайындалды. Ньюолл 1937 жылы Әуе штабының бастығы болып тағайындалды және осы қызметте ұшақ өндірісін күрт арттыруды, жаңа, ауыр қаруланған «Хуррикан» және «Спитфайр» истребительдеріне қаражат жұмсауды қолдады, бұл истребительдер командованиесін қайта жабдықтау үшін өте маңызды болды. Алайда, Ұлыбритания шайқасынан кейін саяси интригалар салдарынан ол Черчилльдің сенімін жоғалтып, қызметтен босатылды. 1941 жылы Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы болып тағайындалды және 1946 жылға дейін осы қызметте болды.

Ерте өмір

Ньюолл лейтенант-полковник Уильям Поттер Ньюолл мен Эдит Гвендолин Кэролайн Ньюоллдың (қыз есімі Нортон) ұлы болып дүниеге келді. Бедфорд мектебінде білім алғаннан кейін, ол Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжіне түсті. Сандхерстті бітірген соң, 1905 жылдың 16 тамызында Корольдік Уорвикшир полкіне офицер болып тағайындалды. 1908 жылдың 18 қарашасында лейтенант шеніне көтерілді, ал 1909 жылдың 16 қыркүйегінде 2-ші Король Эдуард VII-нің жеке Гуркха полкіне ауыстырылды. Ол Солтүстік-Батыс шекарасында қызмет етті, сол жерде болашақ әріптесі Хью Доудингпен танысты; 1909 жылы жаттығу барысында Доудингтің артиллерия бөлімі Ньюоллдың Гуркхаларына таңғы ас ішіп жатқанда шабуыл жасады. Ньюолл 1911 жылы Англияда демалыста болғанда Ларкхиллдегі Бристоль бипланында ұшуды үйренген кезде авиацияда мансап жасауға бет бұрды. Кейін ол 1913 жылы Упавондағы Орталық ұшу мектебіндегі ресми курсты аяқтады және 1913 жылдың 17 қарашасынан бастап онда ұшқыш-жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Оның Үндістанда құрылатын ұшу оқу мектебінің құрамына кіруі жоспарланған, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Англиядан шығармаған еді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс басталғанда Ньюолл Англияда болды. 1914 жылдың 12 қыркүйегінде оған капитандық шені уақытша берілді және ол Батыс майданындағы No. 1 эскадрильясына ұшқыш командирі ретінде бекітілді. 1915 жылдың 24 наурызында майор болып, қыркүйектен бастап Францияда BE2c ұшақтарымен No. 12 эскадрильясына командир болып тағайындалды. Эскадрилья 1915 жылдың қазан айында Лус шайқасына қатысып, теміржолдарды бомбалады және барлау миссияларын орындады. Эскадрилья басшылығына келгеннен кейін, ол әкімшілік жұмыстарға көңіл бөлгені үшін жеке ұшуды тоқтатуды шешті, бұл шешімі әскерлері тарапынан теріс қабылданды; 1916 жылдың қаңтарына дейін қарым-қатынас шиеленісіп, ол өртті бақылауға тырысу үшін жанып жатқан бомба қоймасына батыл кірді. Осы ісі үшін генерал Хью Тренчардтың жеке ұсынысымен Альберт медалімен марапатталды, ал 1916 жылдың ақпанында подполковник шеніне көтеріліп, Англиядағы No. 6 оқу қанатына командир болып тағайындалды. 1916 жылдың желтоқсанында Франциядағы No. 9 қанатына, ұзақ қашықтыққа бомба тасу және барлау тобына басшылық етті, ал 1917 жылдың қазан айында жаңа құрылған No. 41 қанатына командирлік етті. 1918 жылы ол жаңадан құрылған Корольдік әуе күшінің негізгі стратегиялық бомбалау күші болған Тәуелсіз бомбалау күштеріне қосылды және 1919 жылдың 1 қаңтарында Святого Михаила және Святого Георгия орденінің серігі атағымен марапатталды. 1916 жылдың 3 қаңтарында сағат 15:00 шамасында Корольдік ұшу корпусына қарасты үлкен бомба қоймасында өрт шықты, онда 2000-ға жуық жоғары жарылғыш бомба, олардың кейбіреулерінде өте үлкен зарядтар және көптеген жанғыш бомбалар болды, олар жанды. Майор Ньюолл бірден барлық қажетті сақтық шараларын қабылдады, содан кейін авиамеханик Симмстің көмегімен оттан жасалған тесік арқылы сарайға су құйды. Ол қойманың кілтін сұратты, капрал Херн, Харвуд және Симмспен бірге ғимаратқа кіріп, отты сөндіруге жетті. Бомбалар салынған ағаш жәшіктер өртеніп, кейбіреулері күлге айналды.

On the outbreak of war, Newall was in England. On 12 September 1914, he was given the temporary rank of captain, and attached to the Royal Flying Corps as a flight commander, to serve with No. 1 Squadron on the Western Front. On 24 March 1915 he was promoted to major and appointed to command No. 12 Squadron, flying BE2c aircraft in France from September onwards. The squadron took part in the Battle of Loos, bombing railways and carrying out reconnaissance missions in October 1915. On taking command of the squadron, he chose to stop flying personally in order to concentrate on administration, a decision which was regarded dismissively by his men; relations were strained until January 1916, when he demonstrated his courage by walking into a burning bomb store to try to control a fire. He was awarded the Albert Medal for this act on the personal recommendation of General Hugh Trenchard, and in February 1916 was promoted to lieutenant colonel and given command of Training No. 6 Wing in England. In December 1916 he took command of No. 9 Wing in France, a long range bomber and reconnaissance formation, and in October 1917 took command of the newly formed No. 41 Wing. During 1918, it joined the Independent Bombing Force, which was the main strategic bombing arm of the newly formed Royal Air Force. and appointed a Companion of the Order of St Michael and St George on 1 January 1919,
quote=On the 3rd January, 1916, at about 3 pm, a fire broke out inside a large bomb store belonging to the Royal Flying Corps, which contained nearly 2,000 high explosive bombs, some of which had very large charges, and a number of incendiary bombs which were burning freely. Major Newall at once took all necessary precautions, and then, assisted by Air Mechanic Simms, poured water into the shed through a hole made by the flames. He sent for the key of the store, and with Corporal Hearne, Harwood and Simms entered the building and succeeded in putting out the flames. The wooden cases containing the bombs were burnt, and some of them were charred to a cinder.|source=– Citation for the Albert Medal, published in the London Gazette.

Соғыс аралығы

Ньюолл 1919 жылғы 1 тамызда Корольдік әуе күштеріне подполковник ретінде тұрақты қызметке тағайындалды және 1919 жылғы 8 тамызда топ капитанына өкілдік етті. 1919 жылғы тамыз айында Әуе министрлігінде персонал директорының орынбасары, ал 1922 жылғы тамыз айында оқушылардың техникалық оқу мектебінің орынбасар командирі болды. 1925 жылғы мамыр айында жаңа құрылған қосымша әуе күштерінің басшылығын алды. 1929 жылғы туған күніне орай Бат орденінің серігі атағымен марапатталды. 1930 жылғы 1 қаңтарда әуе вице-маршалына көтеріліп, 1931 жылғы 6 ақпанда бас штабтың орынбасары қызметінен босатылды. 1931 жылғы ақпанда Уэссекс бомбалау аймағының әуе офицері, ал 1931 жылғы қыркүйекте соғысқа дейінгі кеңейту мен қайта қарулану кезеңінде Таяу Шығыс командованиесінің әуе офицері болды. 1935 жылғы 1 шілдеде әуе маршалына көтерілді. 1936 жылғы қаңтарда король Георг V-нің қосылу рәсіміне қатысты. Философиялық тұрғыдан алғанда, Ньюолл соғыстар аралық кезеңде Тренчардтың жақын ізбасары болды; тәуелсіз бомбалау күштеріндегі қызметі оны стратегиялық бомбалаудың өте күшті қару екеніне және оған тиімді қарсы тұру мүмкін емес екеніне сендірді. Осы тұрғыда ол сол кездегі стандартты доктринаны қолдады, онда бомбалаушы күштердің қирату күші өнеркәсіптік экономиканы қысқа мерзімде құртуға жеткілікті және оның тек қана болуы тиімді қорқыту құралы ретінде танылуы мүмкін еді. 1937 жылғы 1 сәуірде әуе шебері атағына ие болды.

Әуе штабының бастығы

1937 жылдың 1 қыркүйегінде Ньюолл Сэр Эдвард Эллингтонның орнын басып, RAF әскери басшысы, Әуе штабының бастығы болып тағайындалды. Бұл тағайындама күтпеген болды; тарихшылар Ньюоллды осы лауазымға үміткерлердің ішіндегі ең кем дарындысы деп санайды. 1936 және 1937 жылдары Әуе штабы қаруландыру жоспарлары бойынша Кабинетпен күресіп жатты; Әуе штабы күшті бомбалаушы күшті және ұрысшыларды аз көбейтуді қаласа, ал Қорғаныс координациясы министрі Томас Инскип ұрысшы күштің рөлін арттыруды сәтті ұсынды. Ньюолл осы пікірталас ортасында тағайындалды және күткеннен гөрі икемдірек болды. 1938 жылы ол ұшақ өндірісін күрт арттыруды, оның ішінде екі сменада жұмыс істеуді және зауыттарды еселеуді қолдады, сондай-ақ зақымдалған ұшақтарды жөндеу және қайта жабдықтау үшін арнайы ұйым құруды ұсынды. Ол жаңа, күшті қаруланған "Хуррикан" және "Спитфайр" ұшақтарына қаржы жұмсауды қолдады, олар Ұрысшылар командалығын қайта жабдықтау үшін маңызды болды. 1939 жылдың басында Италиямен соғысқа дайындалу жоспарларын талқылағанда, ол Италияны солтүстікке қарсы ауыр бомбалау шабуылдары арқылы қарсы бағынуға мәжбүр ету туралы француздық ұсынысқа қарсы болды, мұндай шаралар елді жердегі шайқассыз соғыстан шығаруға жеткіліксіз болады деп сақтады. Ньюолл 1938 жылғы туған күніне орай Бат орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол әлі де Әуе штабының бастығы болып қызмет етіп жатты; соғысқа оның басты үлесі – француздарға көмек үшін ұрыс эскадрильяларын ауыстыруға қарсы тұру болды, осылайша Ұлыбритания шайқасында маңызды рөл атқарған Ұрысшылар командалығының көп бөлігін сақтап қалды. Бұл мәселе "РАФ және ұлттың қорғанысының нағыз әлсіздігі" деп аталып, Ньюоллды және басқа да жоғары лауазымды офицерлерді сынаған анонимді меморандумның таралуымен шиеленістікке жетті. Меморандум авторы – әуе коммодоры Эдгар МакКлаури, өзін жоғарылатудан шеттетуге ұшыраған және Бивербруктың жақын шеңберіне енген, наразы штаб офицері. Бивербрук Черчилльге Ньюоллды қызметтен босатуға қысым жасады, соның нәтижесінде Тренчард пен Салмонд сияқты бұрынғы RAF басшыларының қолдауын алды. Тренчард Ньюоллды шешуші стратегиялық бомбалау шабуылдарын бастамағаны үшін сынады, ал Салмонд Ньюоллды қызметтен босату Доудингті Ұрысшылар командалығының басшысы ретінде ауыстырудың ең оңай жолы деп есептеді, Ньюоллдың өзі де Доудингті қызметтен босатуға тырысқан болатын. 1940 жылдың 4 қазанында ол Корольдік әуе күштерінің маршалына көтерілді және 21 қарашада Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің Ұлы крестімен марапатталды.

On 1 September 1937, Newall was appointed as Chief of the Air Staff, the military head of the RAF, in succession to Sir Edward Ellington. The promotion was unexpected; of the prospective candidates mooted for the job, Newall has been widely seen by historians as the least gifted. During 1936 and 1937, the Air Staff had been fighting with the Cabinet over the rearmament plans; the Air Staff wanted a substantial bomber force and only minor increases in fighters, whilst the Minister for Defence Co ordination, Thomas Inskip, successfully pushed for a greater role for the fighter force. Newall was promoted during the middle of this debate, and proved perhaps more flexible than might have been expected. In 1938 he supported sharp increases in aircraft production, including double shift working and duplication of factories, and pushed for the creation of a dedicated organisation to repair and refit damaged aircraft. He supported expenditure on the new, heavily armed, Hurricane and Spitfire fighters, essential to re equip Fighter Command. Discussing plans for reacting to a war with Italy, in early 1939, he opposed a French proposal to force Italy's surrender by the use of heavy bombing raids against the north, arguing that it would be unlikely to force the country out of the war without the need for ground combat. Newall was advanced to Knight Grand Cross of the Order of the Bath in the 1938 Birthday Honours. He was still Chief of the Air Staff at the outbreak of the Second World War on 1 September 1939; his main contribution to the war effort was his successful resistance to the transfer of fighter squadrons to aid the collapsing French thus preserving a large portion of Fighter Command which would become crucial during the Battle of Britain. Matters came to a head with the circulation of an anonymous memo attacking Newall, among other senior officers, as "a real weakness to the RAF and to the nation's defences". The author was Air Commodore Edgar McCloughry, a disaffected staff officer who saw himself as passed over for promotion and who had been brought into Beaverbrook's inner circle. Beaverbrook pressed Churchill to dismiss Newall, gaining the support of influential ex RAF figures such as Trenchard and Salmond. Trenchard had come out against Newall for his failure to launch a decisive strategic bombing offensive, while Salmond saw Newall's removal as the simplest way to replace Dowding as head of Fighter Command – despite Newall having also sought to sack Dowding. He was promoted to Marshal of the Royal Air Force on 4 October 1940 and made a Knight Grand Cross of the Order of St Michael and St George on 21 November.

Жаңа Зеландия және кейінгі өмірі

1941 жылдың ақпан айында Ньюолл Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы болып тағайындалды, ол соғыс аяқталғанға дейін осы лауазымды атқарып тұрды. Оның ол кездегі қызметі көбінесе тыныш болды – бір өмірбаянында «жақсы, ұзақ демалыс» деп сипатталған. Ньюолл мен оның әйелі көптеген шараларға қатысып, халыққа кеңінен танылды, бірақ кейде шиеленістер туындады. Ол келгеннен кейін көп ұзамай, сөйлеген сөзінде армиядағы «азаматтарды» емес, Ұлттық Әуе Күштеріндегі «джентльмендерді» жоғары бағалаған деген қаңқу тарады (бірақ бұл қате болды). Саяси тұрғыдан алғанда, ол премьер-министр Питер Фрейзермен тым жақын қарым-қатынаста болған жоқ – «Мен оның шынайы бейнесіне көз жеткізе алмаймын», – деп жеке баяндамасында жазды, бірақ екеуі де тиімді жұмыс істеді. 1942 жылдың қазанында Фрейзер төрт министрдің отставкаға кетуі туралы Ньюоллға жеке хабарламағандықтан сөгіс алғандай, кейде ұсақ-кене мәселелер туындады. Ньюоллға қамшымен жазалануға үкім шығарылған төрт тұтқынды кешіру туралы үкімет ұсынысы келіп түсті, бірақ ол одан бас тартты. Егер үкімет жазалауға қарсы болса, жазаны үнемі кешіру саясатын ұстанудың орнына, заңды жоюы керек деп мәлімдеді. Бұл конституциялық тұрғыдан дұрыс емес, себебі атқарушы билік заң шығарушы биліктің (жазаны қарастырған) және сот билігінің (оны бекіткен) шешімін жоққа шығарады. Фрейзер мен оның орынбасары Уолтер Нэш бұл жауапқа келіспеді, ал дау бірнеше күнге созылды. Ақырында Ньюолл үкімдерді кешірді, бірақ үкімет заңды жоюға кірісті. Заңды жою туралы ұсыныс өлім жазасына да қатысты, себебі үкімет үнемі жазаны жеңілдету саясатын ұстанды және екеуі де бірдей қарастырылуы керек деп саналды. Оның өкілеттігі аяқталуға аздай қалғанда, 1945 жылы Лейбористік үкімет ауылдық жерлердегі сайлау округтерінің санын арттыратын елдік квотаны жоюға тырысты. Фермерлік топтар (көбінесе Ұлттық партияны қолдайтындар) бұл қадамға қарсы шығып, мұндай маңызды өзгеріс жалпы сайлауда мақұлдау алғаннан кейін ғана жасалуы керек деп мәлімдеді. Ньюолл олардың пікірін түсінді, Фрейзерге сайлаудан кейін күтуге кеңес берді, бірақ араласудың қажеті жоқ деп ойлады және заң жобасына қол қойды. 1946 жылы Жаңа Зеландиядан оралғаннан кейін Ньюолл Уорик графтығындағы Клифтон-апон-Дансмур бароны атанды. Ол Лордтар палатасында сирек сөйледі, 1946-1948 жылдар аралығында бес рет, ал 1959 жылы бір рет сөйледі, көбінесе қорғаныс мәселелерін көтерді. Ньюолл 30 қараша 1963 жылы Лондондағы Уэлбек көшесіндегі үйінде қайтыс болды, оның ұлы Фрэнсис оның титулын мұра етті.

In February 1941 Newall was appointed Governor General of New Zealand, a post he would hold for the remainder of the war. His time there was mostly quiet – described by one biographer as "a nice long rest" Newall and his wife, who also carried out an extensive program of engagements, were broadly popular, but there were occasional tensions; shortly after his arrival, it was widely (but mistakenly) rumoured that he had slighted the "men" of the Army in favour of the "gentlemen" of the RNZAF in a speech. Politically, he had a lukewarm relationship with the Prime Minister, Peter Fraser – "I can't persuade myself that he is all he quite appears to be", Newall noted in a private report – but the two worked together effectively. Small problems occasionally flared up, such as that in October 1942, when Fraser was reprimanded for not personally informing Newall of the resignation of four ministers. Newall was presented with a government recommendation to remit four prisoners sentenced to be flogged, but refused to do so. He argued that if the government was opposed to flogging, it should repeal the legislation rather than maintain a policy of always remitting the sentences. This would be constitutionally improper, as it meant that the executive was overriding the legislature, which had provided for the sentence, and the judiciary, which had given it. Fraser, and his deputy Walter Nash, refused to accept this response, and the impasse stretched out for several days; in the end, a compromise was reached where Newall remitted the sentences but the government undertook to repeal the legislation. The repeal bill was then extended to cover capital punishment as well; the government had the same policy to always remit, and it was felt that both had to be handled in the same way. A second conflict emerged just before the end of his term, when in 1945, the Labour government sought to abolish the country quota, a system that gave additional electoral seats in rural areas. Farming groups – predominantly National supporting – strongly opposed the move, and argued that such a major change could only be made after gaining approval in a general election. Newall sympathised, and advised Fraser to wait until after the election, but did not feel it was appropriate to intervene; he assented to the bill. Following his return from New Zealand in 1946, Newall was raised to the peerage as Baron Newall, of Clifton upon Dunsmoor, in the county of Warwick. He spoke in the House of Lords rarely, making five speeches between 1946 and 1948 and one in 1959, mostly addressing defence issues. Newall died at his home at Welbeck Street in London on 30 November 1963, at which time his son Francis inherited his title.