Кіріспе

Корольдік әуе күшіндегі ең жоғары атақ (RAF)

Корольдік әуе күшінің маршалы (MRAF) – Корольдік әуе күшіндегі (RAF) ең жоғары атақ. Бейбіт уақытта ол RAF офицерлеріне қорғаныс штабының бастығы (CDS) лауазымында және қызметтен шыққан соңғы күні жоғарылатылған Әуе штабының (CAS) басшыларына берілді. RAF маршалдары өмір бойы атағын сақтайтын болса, қазіргі кезде белсенді қызметтегі офицерлердің ең жоғары атағы – әуе маршалы. 1990 жылдардағы британдық қорғаныс кесулерінен кейін Корольдік әуе күшінің маршалына жалпылай тағайындау тоқтатылды, бірақ соғыс уақытында, сондай-ақ бейбіт уақытта монархтың қалауы бойынша корольдік отбасының мүшелері мен өте жоғары дәрежелі RAF әуе офицерлеріне тағайындамалар жасалуы мүмкін; алайда, бейбіт уақыттағы барлық мұндай тағайындамалар тек құрметті болып саналады. 2012 жылы Уэльс принці анасы, Елизавета II-нің қарулы күштердің бас қолбасшысы ретіндегі қызметін қолдағаны үшін осы атаққа көтерілді, ал 2014 жылы жеті жылдан астам Әуе штабының бастығы және Қорғаныс штабының бастығы қызметін атқарған Лорд Стирруп та көтерілді. Корольдік әуе күшінің маршалы – бес жұлдызды атақ және әуе маршалы атақтарынан өзгеше, ол маршалдық атақ деп толыққанды есептелуі мүмкін. MRAF-тың НАТО рейтингтік коды – OF 10, ол Корольдік теңіз күштерінің адмиралы немесе Британ армиясының фельдмаршалымен тең. Аталған атақ 1919 жылы құрылған, ал алғашқы рет 1927 жылы Хью Тренчард MRAF атағына ие болды. Одан бері, Тренчардты қоса алғанда, 27 адам осы атаққа ие болды. Олардың 22-сі – кәсіби RAF офицерлері, ал 5-і – британдық корольдік отбасының жоғары тұрған мүшелері. Король Георг V ресми түрде RAF маршалы атағын алған жоқ; керісінше, ол Корольдік әуе күштерінің басшысы атағын қабылдады. Осы лауазымда ол кейде RAF маршалының белгісі бар RAF формасын киді. Ол мұндай форманы алғаш рет 1935 жылы, өлімінен бір жыл бұрын киді. Монархтар мен корольдік отбасының басқа мүшелерін есептемегенде, Әуе штабының бастығы болмастан осы атаққа ие болған жалғыз RAF офицерлері – Кертлсайд Лорды Дуглас және сэр Артур Харрис. Екеуі де Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жоғары командалық лауазымдарда болды. Харрис – Бомбалау әскерінің бас әуе офицері, ал Дуглас – Ұрыс әскерінің, Таяу Шығыс әскерінің және Жағалау әскерінің бас әуе офицері болды.

Шығу тегі

1919 жылы Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің (RAF) офицерлік шендері құрылғанға дейін, фельдмаршалға ұқсастықпен, ең жоғары шен әуе маршалы болуы керек деп ұсынылған. Кейіннен әуе маршалы шені генерал-лейтенант шенімен теңестірілуі шешілді, ал «әуе маршалы» RAF-тың ең жоғары шені ретінде ұсынылды. Бұл жаңа шенге сол кездегі Императорлық Бас штабтың бастығы, сэр Генри Уилсон қарсылық білдірді, ол бұл шенді «ақылға сыймас» деп есептеді. Алайда, Әуе штабының бастығы, сэр Хью Тренчард, оған келіспеді және шен қабылданды. Корольдік әуе күштерінің ешбір офицері бұл шенді иеленбесе де, «әуе маршалы» шені 1925 жылдың сәуір айына дейін сақталды, содан кейін ол «Корольдік әуе күштері маршалы» деп өзгертілді. Парламенттегі сұраққа жауап берген Әуе министрі, сэр Сэмюэл Хоар, шеннің өзгеру себебін «әуе маршалы» шенінің «біршама анықсыз» болғанымен түсіндірді және жаңа шеннің орындырақ екені айтылды. Сондай-ақ, Георг V патшаның «әуе маршалы» шеніне наразы болғаны хабарланды, өйткені ол бұл шен Құдайға ғана тән қасиеттерді білдіруі мүмкін деп ойлады.

Белгі, командалық жалауша және жұлдызды тақта

Рангының белгісі төрт тар ашық көк жолақтан (әрқайсысы сәл кең қара жолақтан) және кең қара жолақ үстінде ашық көк жолақтан тұрады. Бұл белгі флот адмиралының жеңіндегі әшекейленген тоқымадан алынған және туниканың төменгі жеңінде немесе ұшқыш костюмінің, немесе қызметтік жұмыс киімінің иықтарында тағылады. Корольдік әуе күштерінің маршалдары салтанатты шараларда қызметтік киімдерімен бірге иық тақталарын киеді. Бұл иық тақталарында әуе офицерінің бұрқысы гүл шоғымен оралып, екі қиылысқан маршал таяқтары және Елизавета II патшайымның тәж кию рәсімінен бастап, корольдік биліктің символы – Сент-Эдвард тәжі бейнеленген. 1953 жылға дейін Тюдор тәжі (кейде Патша тәжі деп аталған) қолданылған. Корольдік әуе күштері маршалының командалық туы ортасында кең қызыл көлденең жолақпен, екі жағында жіңішке қызыл жолақтармен жасалған. Корольдік әуе күштері маршалының көлік тақташасындағы жұлдыз – бес ақ жұлдыз (Корольдік әуе күштері маршалы бес жұлдызды шенге тең) көк түсті әуе күштері фондық түсінде бейнеленген. Ранг белгісі мен туы басқа әуе күштерінде де осыған балама шендер үшін қолданылады. Ранг атауы аздап өзгешеленеді, көбінесе «әуе күштері маршалы» дегеннің өзгеруі болып табылады, әдетте «Корольдік әуе күштері» сөздерінің орнына тиісті әуе күшінің атауы қолданылады. Бұл практиканың айқын мысалы – Австралия Корольдік әуе күштері маршалының шені.

Корольдік әуе күштері маршалдары

Көтерілу күні Сурет Лауазым иесі Туған жылы Қайтыс болған жылы Ескертулер1 қаңтар 1927 Сэр Хью Тренчард (кейін Тренчард виконты) 18731956 Әуе күштерінің бас штабы 1918 және 1919–19301 қаңтар 1933 Сэр Джон Салмонд18811968 Әуе күштерінің бас штабы 1930–193321 қаңтар 1936 Король Эдуард VIII18941972 Таққа отырғаннан кейін көрсетілген күні шен алды.11 желтоқсан 1936 Король Георг VI18951952 Таққа отырғаннан кейін көрсетілген күні шен алды.1 қаңтар 1937 Сэр Эдуард Эллингтон18771967 Әуе күштерінің бас штабы 1933–19374 қазан 1940 Сэр Сирил Ньюалл (кейін Ньюалл лорды) 18861963 Әуе күштерінің бас штабы 1937–1940. Көтерілуден 20 күн өткен соң зейнетке шықты.1 қаңтар 1944 Сэр Чарльз Портал (кейін Хангерфорд виконты Портал) 18931971 Әуе күштерінің бас штабы 1940–194612 қыркүйек 1945 Сэр Артур Теддер (кейін Теддер лорды) 18901967 Әуе күштерінің бас штабы 1946–19501 қаңтар 1946 Сэр Шолто Дуглас (кейін Киртлсайд лорды Дуглас) 189319691 қаңтар 1946 Сэр Артур "Бомбер" Харрис18921984 Зейнетке шыққаннан кейін бірнеше айдан соң шен алды.8 маусым 1950 Сэр Джон Слесор18971979 Әуе күштерінің бас штабы 1950–195215 қаңтар 1953 Эдинбург герцогы19212021 Құрметті тағайындама.1 маусым 1954 Сэр Уильям Диксон18981987 Әуе күштерінің бас штабы 1953–1955 Қорғаныс штабының бастығы 19591 қаңтар 1958 Сэр Дермот Бойл19041993 Әуе күштерінің бас штабы 1956–195912 маусым 1958 Глостер герцогы19001974 Құрметті тағайындама.6 сәуір 1962 Сэр Томас Пайк19061983 Әуе күштерінің бас штабы 1960–19631 сәуір 1967 Сэр Чарльз Элворти (кейін Элворти лорды) 19111993 Әуе күштерінің бас штабы 1963–1967 Қорғаныс штабының бастығы 1967–19711 сәуір 1971 Сэр Джон Гранди19132004 Әуе күштерінің бас штабы 1967–1971 Шен алды және сол күні зейнетке шықты.31 наурыз 1974 Сэр Денис Спотсвуд19162001 Әуе күштерінің бас штабы 1971–1974 Шен алды және сол күні зейнетке шықты.6 тамыз 1976 Сэр Эндрю Хамфри19211977 Әуе күштерінің бас штабы 1974–1976 Қорғаныс штабының бастығы 1976–197731 шілде 1977 Сэр Нил Кэмерон (кейін Бальхаузи лорды Кэмерон) 19201985 Әуе күштерінің бас штабы 1976 1977 Қорғаныс штабының бастығы 1977–197914 қазан 1982 Сэр Майкл Битхэм19232015 Әуе күштерінің бас штабы 1977–1982 Шен алды және сол күні зейнетке шықты.15 қазан 1985 Сэр Кит Уильямсон19282018 Әуе күштерінің бас штабы 1982 1985 Шен алды және сол күні зейнетке шықты.14 қараша 1988 Сэр Дэвид Крейг (кейін Рэдли лорды Крейг) 1929 Қазірде тірі Әуе күштерінің бас штабы 1985–1988 Қорғаныс штабының бастығы 1988–19916 қараша 1992 Сэр Питер Хардинг1933 2021 Әуе күштерінің бас штабы 1988 1992 Қорғаныс штабының бастығы 1992–1994 1994 жылдың 14 маусымында қызметтен кетті.16 маусым 2012 Король Чарльз III1948 Қазірде тірі Құрметті тағайындама және сол кезде Уэльс принці13 маусым 2014 Стирруп лорды1949 Қазірде тірі Әуе күштерінің бас штабы 2003–2006 Қорғаныс штабының бастығы 2006–2010 Құрметті шен. Басқа MRAF-тар тек тағайындамаларынан бас тартқаннан өзгеше, сэр Питер Хардинг 1994 жылы RAF-тен кетті. Нәтижесінде оның есімі Әуе күштері тізімінен алынып тасталды, бірақ кейін қайта қалпына келтірілді.