Кіріспе
Америкалық баспагер, жазушы, промоутер және саяхатшы
20-шы ғасырдың авторы
20th century author
Джордж Палмер Путнам (7 қыркүйек 1887 – 4 қаңтар 1950) – американдық баспагер, жазушы және саяхатшы. Амелия Эрхартқа үйленгенімен (және оның күйеуі қайтыс болғаннан кейінгі күйеуі) танымал болған ол 1930 жылдары АҚШ-тағы ең табысты промоутерлердің бірі ретінде деңгейге көтерілді.
Ерте өмір
Джордж Палмер Путнам 1887 жылдың 7 қыркүйегінде Нью-Йорк штатының Рай қаласында Джон Бишоп Путнамның ұлы және осы атпен аталатын Джордж Палмер Путнамның немересі болып дүниеге келді. Ол G. P. Putnam's Sons болып белгілі болған көрнекті баспа фирмасын құрған еді. Путнам Гарвард және Калифорния университетінде (Беркли) оқыды. 1911 жылы Путнам Эдвин Биннидің қызы, өнертапқыш және Crayola бояуларын шығарған Binney & Smith Inc. компаниясының серіктесі К. Харольд Смитпен бірге Дороти Бинниге (1888–1982) үйленді. Олардың екі ұлы болды: Дэвид Бинни Путнам (1913–1992) және Джордж Палмер Путнам кіші (1921–2013). Бір кезде Путнам Орегон штатының Бенд қаласында тұрды, онда ол жергілікті газеттің – Bend Bulletin-нің баспашысы және редакторы болды. 1912 жылдан 1913 жылға дейін Бенд қаласының мэрі қызметін атқарды. 1915 жылы Путнам Бендтен Орегон губернаторы Джеймс Уиткомбтың жеке хатшысы болу үшін кетіп қалды. Бірнеше жылдан кейін Джордж пен Дороти Шығыс жағалауға көшіп, Путнам Нью-Йорктегі отбасылық баспа бизнесіне қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Путнам АҚШ армиясының артиллерия бөлімінде қызмет етті. 1926 жылы Америка табиғи тарих мұражайының қолдауымен ол Арктикаға экспедиция ұйымдастырды, ол Гренландияның батыс жағалауымен жүрді. Келесі жылы ол Баффин аралында жануарлар дүниесінен үлгілер жинау үшін Америка географиялық қоғамының тағы бір экспедициясын басқарды.
1920-1930 жылдардағы бизнес мүдделері
1927 жылдың шілдесінде Путнам Чарльз Линдбергтің өмірінен алынған "Біз" атты автобиографиялық блокбастерді жариялады, сондай-ақ сол жылдың мамырында Нью-Йорктен Парижге тоқтаусыз Атлант мұхитын жалғыз өзі ұшып өтіп, Ортег жүлдесін жеңіп алды. Бұл кітап тарихындағы ең сәтті бестселлерлердің бірі болды, бір жылдың ішінде 650 000-нан астам дана сатылып, авторына 250 000 доллардан астам табыс әкелді. 1927 жылы Путнамның әйелі Дороти Бинни Оңтүстік Америкаға сапар шегіп, Джордж Веймутпен ұзаққа созылған, жақсы белгілі қарым-қатынас бастады; ол Путнамнан екі жылдан кейін ажырасты. Көптеген адамдар Джорджтың Амелия Эрхарт үшін әйелінен кеткенін ойлады, бірақ Бинни үшін бұл бақытсыз некеден шығудың мүмкіндігі болды. 1930 жылы Путнам отбасының мұрагерлері отбасылық баспа фирмасын Minton, Balch & Co. компаниясымен біріктіруге келісті, нәтижесінде Minton, Balch & Co. компаниясы басым акционерлерге айналды. Джордж П. Путнам G. P. Putnam's Sons компаниясының хатшысы лауазымынан кетіп, Нью-Йорк баспасы Brewer & Warren компаниясына вице-президент болып қосылды. Путнамның жеке және кәсіби өміріндегі маңызды оқиға 1928 жылы, бірігуден бұрын болды. Линдбергпен жұмыс істегендігіне байланысты, Лондонда тұратын бай американдық Эми Фиппс Гест оған хабарласып, әйелдің Атлант мұхитын алғашқы рет ұшып өтуіне демеушілік етуді ұсынды. Гест Путнамнан лайықты үміткерді табуды сұрады, ол ақырында сол кездегі белгісіз авиатор Амелия Эрхартты таңдады. Олардың көптеген ортақ қызығушылықтары болды: жаяу серуендеу, жүзу, кемпинг, атпен жүру, теннис және гольф. Путнам Эрхартпен алғаш рет кездескенде ол әлі де Бинниге үйленген болатын. Атлант мұхитын сәтті ұшып өтіп келгеннен кейін, Путнам Эрхартқа осы туралы кітап жазуға көмектесуді ұсынды, Линдбергпен "Біз" кітабын жазу кезінде қолданған тәсілін пайдаланып. Нәтижесінде "Эрхарт" кітабы "20 сағат 40 минут" (1928) деп аталды. Олар жазуды бастаған кезде, Путнам Эрхартты өз үйіне қоныстануға шақырды, себебі ол осылайша процесті жеңілдетеді деп ойлады. Біраз уақыттан кейін Бинни Оңтүстік Америкаға кетіп қалды. Джордж пен Дороти 1929 жылы ажырасты. Путнам Эрхартты насихаттау үшін лекциялық турлар мен багаж, Lucky Strike темекісі (бұл оның беделіне нұқсан келтірді, соның салдарынан МакКолл журналы ұсыныстан бас тартты) және басқа да өнімдерді жаппай сатуды қамтитын кампания ұйымдастырды. Путнам мен Эрхарт ажырасқаннан кейін көп ұзамай қарым-қатынастарын ресми түгеліп, 1931 жылы үйленді. Эрхарттың неке туралы көзқарастары сол кездегідей либералды болды, ол екі "көкек" үшін тең жауапкершілікке сенді және әдейілеп өз тегін сақтап қалды. GP, оның шақырған аты, көп ұзамай ол "Мистер Эрхарт" деп аталатынын білді. Жаңа үйленгендерге бал айы болмады, себебі Эрхарт автогироларды және турдың демеушісі Бич Нат жегуші тамағын насихаттайтын тоғыз күндік турнеге қатысты. Ерлі-зайыптылардың балалары болмады, бірақ оның бұрынғы некесінен екі ұлы болды: зерттеуші және жазушы Дэвид Бинни Путнам (1913-1992) және кәсіпкер Джордж Палмер Путнам кіші (1921-2013). Эрхарт әсіресе Дэвидті жақсы көретін, ол әкесінің Рай, Нью-Йорк қаласындағы үйіне жиі келіп тұратын. Джордж ата-анасы ажырасқаннан кейін көп ұзамай полиомиелитке шалдығып, жиі келе алмайтын болды. Эрхарттың 1932 жылы Атлант мұхитын жалғыз өзі ұшып өтуінен кейін Путнам оның қоғамдық шараларын және АҚШ бойынша лекциялық турларын қайта ұйымдастырды. Эрхарт 1935 жылы Пердью университетінің технология колледжіне әйелдерге мансап бойынша кеңес беру үшін және Аэронавтика кафедрасына техникалық кеңесші ретінде қонақ оқытушы болып келді. Эрхарт 1937 жылы әлемді айналып ұшуға екінші рет ұмтылып жатқанда жоғалып кетті. Оның алғашқы еңбегінен басқа, Путнам Эрхарттың ұшу туралы жазған тағы екі кітабын жариялады: "Ұшудың қызығы" (1932), оның ұшу тәжірибесі туралы естеліктері және авиациядағы әйелдер туралы эссе, және "Соңғы ұшу" (1937), Эрхарттың жоғалуынан кейін Путнам жинақтаған хаттар мен меморандумдардан тұрады. Путнам 1939 жылы оның өмірбаянын "Көкке самғайтын қанаттар: Амелия Эрхарттың өмірбаяны" деген атпен жариялады. Райдағы Путнамның үйінде болған үлкен өрт көптеген отбасылық құндылықтар мен Эрхарттың жеке естеліктерін жойды, бірақ Путнам кейінірек Эрхарттың кейбір заттарын, соның ішінде фотосуреттер, жеке хаттар мен ұшу курткасын Пердью университетіне сыйлады, ол онда мансап кеңесшісі болып жұмыс істеген. Басқа да жеке заттары Нью-Йорктегі Әйелдер мұрағатына жіберілді. Путнам 1939 жылдың 5 қаңтарында Эрхартты қайтыс деп жариялады және сол жылдың 21 мамырында Жан Мари Косинь Джеймспен қайтадан үйленді.
In 1927, Putnam's wife, Dorothy Binney, traveled to South America and began a long, well chronicled affair with George Weymouth, a man 19 years her junior; Putnam would leave Binney two years later. Many thought that George had left his first wife for Amelia Earhart, although for Binney, it was her own ticket out of an unhappy marriage. In 1930, the various Putnam heirs voted to merge the family's publishing firm with Minton, Balch & Co., which became the majority stockholders. George P. Putnam resigned from his position as secretary of G. P. Putnam's Sons and joined New York publishers Brewer & Warren as vice president. A significant event in Putnam's personal and business life occurred in 1928, before the merger. Because of his reputation for working with Lindbergh, he was contacted by Amy Phipps Guest, a wealthy American living in London, who wanted to sponsor the first ever flight by a woman across the Atlantic Ocean. Guest asked Putnam to find a suitable candidate, and he eventually came up with the then unknown aviator, Amelia Earhart. As it turned out, they shared many common interests: hiking, swimming, camping, riding, tennis and golf. When Putnam first met Earhart he was still married to Binney. After she completed her flight across the Atlantic, Putnam offered to help Earhart write a book about it, following the formula he had established with Lindbergh in the writing of "WE". The resulting Earhart book was 20 Hrs. 40 Min. (1928). When they began writing, Putnam invited Earhart to live in his home, because he felt it would make the process easier. Shortly after, Binney left for South America. George and Dorothy divorced in 1929. Putnam had undertaken to promote Earhart in a campaign that included lecture tours and mass market endorsements for luggage, Lucky Strike cigarettes (this caused image problems for her, and McCall's magazine retracted an offer) and other products. Putnam and Earhart made their relationship official shortly after his divorce was finalized, but they didn't marry until 1931. Earhart's ideas on marriage were liberal for the time, as she believed in equal responsibilities for both "breadwinners" and pointedly kept her own surname. GP, as she called him, soon learned that he would be called "Mr. Earhart".|group=Note
There was no honeymoon for the newlyweds because Earhart was involved in a nine day cross country tour promoting autogyros and the tour sponsor, Beech Nut chewing gum. Although the couple had no children, he had two sons by his previous marriage, explorer and writer David Binney Putnam (1913–1992) and businessman George Palmer Putnam, Jr. (1921–2013). Earhart was especially fond of David who frequently visited his father at their family home in Rye, New York. George had contracted polio shortly after his parents' separation and was unable to visit as often. Following Earhart's successful 1932 solo transatlantic flight, Putnam again organized her public engagements and speaking tour across the United States. Earhart joined the faculty of Purdue University College of Technology in 1935 as a visiting faculty member to counsel women on careers and as a technical advisor to the Department of Aeronautics. Earhart disappeared in 1937 while on her second attempt to complete a circumnavigational flight of the globe. In addition to her first work, Putnam published two other books Earhart wrote about flying, The Fun of It (1932), a memoir of her flying experiences and an essay on women in aviation and Last Flight (1937), consisting of letters and memorandum compiled by Putnam after her disappearance. Putnam also published her biography in 1939 under the title Soaring Wings: A Biography of Amelia Earhart. Although a major blaze at the Putnam residence in Rye destroyed many family treasures and Earhart's personal mementos, Putnam later donated some of Earhart's belongings, including photographs, private letters and a flight jacket, to Purdue University, where she had worked as a career counselor. Other personal effects were sent to the Women's Archives in New York. Putnam had Earhart declared dead on January 5, 1939, and remarried on May 21 of that year to Jean Marie Cosigny James.
Өлім
1949 жылдың соңында Путнам Калифорния штатындағы Өлім сахарасындағы Стоув Пайп Уэллс курортындағы үйінде бүйрек жеткіліксіздігінен ауырды. Ол 1950 жылдың 4 қаңтарында 62 жасында Калифорния штатының Трона қаласында қайтыс болды. Оның денесі кремацияланып, күлі Лос-Анджелестегі Пайнс крематорийінің шіркеуіне жерленді. 1927 жылы Американың скауттары Путнамды "Құрметті скаут" деп атады, бұл сол жылы жаңадан құрылған скаут санаты еді. Бұл атақ "сыртқы қызметте, зерттеулерде және құнды оқиғалардағы ерекше жетістіктерімен балалардың қиялын оятарлық американдық азаматтарға" берілді. Осы атаққа ие болған тағы 18 адам: Рой Чапман Эндрюс, Роберт Бартлетт, Фредерик Рассел Бернхэм, Ричард Е. Бёрд, Джордж Крук Черри, Джеймс Л. Кларк, Мериан С. Купер; Линкольн Эллсворт, Луи Агассиз Фуэртес, Джордж Берд Гриннелл, Чарльз А. Линдберг, Дональд Бакстер Макмиллан, Клиффорд Х. Поп, Кермит Рузвельт, Карл Рунгиус, Стюарт Эдвард Уайт және Орвилл Райт. Ричард Гир 2009 жылғы "Амелия" фильмінде Путнам рөлін сомдады.
Танымал мәдениет
Макс Аллан Коллинстің "Натан Хеллер" романы "Ұшқан соқыр" шығармасында Джордж Путнам маңызды кейіпкер, бірақ ол Эрхартты жеке мүддесі үшін пайдаланатын жау ретінде бейнеленеді. 2009 жылғы "Амелия" фильмінде Путнам рөлін актер Ричард Гир сомдайды.