Жорж Тикнор: Американдық ғалым және испан әдебиетінің зерттеушісі
George Ticknor
Жорж Тикнор (1791-1871) – американдық ғалым, испан әдебиеті мен тілдері сарапшысы. Испан әдебиеті тарихына зерттемелер енгізген. Биографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джордж Тикнор (1 тамыз 1791 – 26 қаңтар 1871) – американдық ғалым және испанолог, тілдер мен әдебиет саласында маманданған. Ол испан әдебиетінің тарихы мен әдебиеттануы бойынша ғылыми еңбектерімен белгілі.
George Ticknor (August 1, 1791 – January 26, 1871) was an American academician and Hispanist, specializing in the subject areas of languages and literature. He is known for his scholarly work on the history and criticism of Spanish literature.
Ерте өмір және білім
Тикнор 1791 жылғы 1 тамызда Массачусетс штатының Бостон қаласында дүниеге келген. Ол алғашқы білімін әкесінен, Франклин грамматикалық мектебінің бұрынғы директоры, азық-түлік сатушысы және Массачусетс Өрттен сақтандыру компаниясының, Бостон қаласындағы тегін бастауыш мектептер жүйесінің, сондай-ақ Жаңа Англиядағы алғашқы жинақ банкі – «Provident Institution for Savings» институтының негізін қалаушы Элиша Тикнордан алды. 1805 жылы Джордж Дартмут колледжінің кіші курсына қабылданды және 1807 жылы оны бітірді. Келесі үш жыл бойы ол доктор Сэмюэл Паррдың шәкірті, Бостон қаласындағы Троица шіркеуінің пасторы Джон Сильвестр Джон Гардинерден латын және грек тілдерін оқыды. 1810 жылы Тикнор құқық білімін игеруді бастады және 1813 жылы адвокаттыққа қабылданды.
Ticknor was born on August 1, 1791, in Boston, Massachusetts. He received his early education from his father, Elisha Ticknor, former headmaster of the Franklin Grammar School, a grocer, and a founder of the Massachusetts Mutual Fire Insurance Company, the system of free primary schools in Boston, and the first New England savings bank, Provident Institution for Savings. In 1805, George entered the junior class at Dartmouth College, where he graduated in 1807. During the next three years he studied Latin and Greek with Rev. Dr John Sylvester John Gardiner, rector of Trinity Church, Boston, and a pupil of Dr Samuel Parr. In 1810, Ticknor began the study of law, and he was admitted to the bar in 1813.
Мансап
Тикнор Бостонда кеңсе ашты, бірақ тек бір жыл ғана тәжірибе жинады, өзінің шақыруы немесе кем дегенде оның талғамы заңға қарағанда әдебиет саласында екеніне көз жеткізді. Әкесі оның оқуын қаржыландыруға көмектесті, ал Тикнор 1815 жылы Еуропаға сапар шегіп, Геттинген университетінде екі жылға жуық оқыды. Ол университеттегі лекцияларға қатысып, өзін филологиялық зерттеулерге, әсіресе ежелгі классикаға арнады. Содан кейін ол Еуропада тағы екі жыл қалды, көбінесе континентте, уақытының көп бөлігін Франция, Испания және Португалия астаналарында өткізді, онда ол ұлттық әдебиеттерді сын тұрғысынан зерттеді. Профессорлық қызметінде Тикнор факультеттер құруды, студенттерді біліктілігіне сәйкес топтарға бөлуді және таңдау жүйесін енгізуді ұсынды. Сонымен қатар, ол өз факультетін қайта ұйымдастырды. Ол неміс университеттеріндегі зерттеулерінің нәтижесінде тәртіп жүйесін жақсартуды ұсынды. Ол әдебиетті оқыту классикалық әдебиетпен шектелген университет студенттері арасындағы зияткерлік мәдениеттің ауқымын кеңейтті. Ол француз және испан әдебиеті бойынша ұзақ, егжей-тегжейлі лекциялар оқыды. Сондай-ақ, ол Данте, Гёте, Мильтон және Шекспир сияқты жазушылардың шығармаларын талдады. Оның лекцияларына колледжден тыс адамдар да қатысты, оларды қызығушылық пен Тикнордың дикциясымен және сөйлеу өнерімен танымал спикер ретіндегі беделі тартып тұрды. 1828 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Тикнор 1829 жылы Бикон және Парк көшелерінің бұрышында Томас Амори салған үйдің жартысына көшіп барды; ол Амори-Тикнор үйі деп аталды. 1835 жылы ол 15 жыл бойы басқарған лауазымынан кетіп, Еуропаға оралды. 1836 жылы Гарвард университетінің профессоры лауазымына Генри Уодсворт Лонгфеллоу тағайындалды. 1836 жылдың маусымында Еуропада болған кезде Тикнор Австрия канцлері Клеменс фон Меттернихпен ашық әңгімелесіп, оны жазды. Еуропаға оралғаннан кейін Тикнор өмірінің басты жұмысына, испан әдебиетінің тарихы мен сынға кірісті. Бұл мәселе тіпті Еуропада да толыққанды зерттелмеген, онда испан тіліндегі әдебиеттің толыққанды зерттеуі болған жоқ. Фридрих Бутервек пен Жан Шарль Леонард де Сисмонди да шектеулі немесе екінші қол материалдармен жұмыс істеді. Тикнор өзінің колледж лекцияларында болашақ жұмысының жоспарын жасады, оны "Испания әдебиетінің тарихы" (Нью-Йорк және Лондон, 3 том, 1849) деген атпен жариялады. Кітап испан өркениеті мен әдет-ғұрыптарын, сондай-ақ әдебиетін де қамтиды. Бұл тарих ғылыми тұрғыдан толық және стиль жөнінен тікелей деп есептеледі. Онда көрнекті еңбектерден көптеген мысалдар келтірілген, сонымен қатар көптеген библиографиялық сілтемелер бар. Ол көп ұзамай испан тіліне (1851–1857) Паскуаль де Гаянгос-и-Арсе мен Энрике де Ведия, француз тіліне Магнабал, ал неміс тіліне Николаус Генрих Юлиус пен Фердинанд Вольф аударды. Екінші американдық басылымы 1854 жылы, үшіншісі, түзетілген және толықтырылған, 1863 жылы, төртіншісі, автордың соңғы редакциясымен, 1872 жылы Джордж Стиллман Хиллардтың бақылауымен және алтыншысы 1888 жылы жарық көрді. Тикнор 1822 жылы әкесінен бастауыш мектеп кеңесінің мүшесі лауазымын мұраға алды және 1825 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол 1823–1832 жылдары Бостон Афинаеумының сенімдісі болды және 1833 жылы вице-президент болып сайланды. Сонымен қатар, ол Массачусетс ауруханалық өмірді сақтандыру компаниясының директоры (1827–1835) және вице-президенті (1841–1862) және Массачусетс бас ауруханасының (1826–1830) және Бостонның үнемдеу институтының (1838–1850) сенімдісі болды, бұл банкке оның әкесі де негіз салуға көмектескен. Ол Бостон қалалық кітапханасын құруға (1852) белсенді қатысты, 1852 жылдан 1866 жылға дейін оның кеңесінде қызмет етті және 1865 жылы оның президенті болды. Ол кітапханаға кітаптар жинау үшін 1856 жылдан 1857 жылға дейін он бес ай бойы өз қаражатымен шетелге сапар шекті, сондай-ақ кітапханаға ақша және кітаптар сыйлады. Ол тегін тарату бөлімін құруға көмектесті. Ол өзінің испан және португал кітаптары мен қолжазбалар жинағын Гарвард университеті қолжазбаларды қабылдамағандықтан Бостон қалалық кітапханасына қалдырды.
Ticknor opened an office in Boston, but practiced for only one year, satisfying himself that his vocation, or at least his taste, lay in the direction of letters rather than of law. His father helped finance his studies, and Ticknor traveled to Europe in 1815, studying for nearly two years at the University of Göttingen. He attended the lectures of the university and devoted himself to philological studies, especially to the ancient classics. After that, he remained two years longer in Europe, chiefly on the continent, spending most of his time in the capitals of France, Spain and Portugal, where he conducted critical studies of the national literatures. During his professorship Ticknor advocated the creation of departments, the grouping of students in divisions according to proficiency, and the establishment of the elective system. He also reorganized his department. He suggested improvements in the system of discipline, influenced by his studies of German universities. He greatly extended the range of intellectual culture among the students at the university, where literary instruction had been confined to the classics. He gave long, elaborate courses of lectures on French and Spanish literature. He also entered into a critical analysis of such writers as Dante, Goethe, Milton, and Shakespeare. His lectures were attended by people from outside the college, who were attracted by their interest and by Ticknor's reputation as a speaker known for his diction and delivery. In 1828, he was elected as a member of the American Philosophical Society. Ticknor moved into half of the home built by Thomas Amory at the corner of Beacon and Park Streets in 1829; it became known as the Amory Ticknor House. In 1835 he resigned his chair after holding it for 15 years, and returned to Europe. In 1836, he was succeeded in the professorship at Harvard by Henry Wadsworth Longfellow. While in Europe, in June 1836, Ticknor recorded a frank interview with Austrian chancellor Klemens von Metternich. After his return to Europe, Ticknor devoted himself to the chief work of his life, the history and criticism of Spanish literature. It was not fully treated even in Europe, where there was no adequate study of the literature as a whole in Spanish. Both Friedrich Bouterwek and Jean Charles Leonard de Sismondi had worked with limited or secondhand resources. Ticknor developed in his college lectures the scheme of his more permanent work, which he published as the History of Spanish Literature (New York and London, 3 volumes, 1849). The book addresses Spanish civilization and manners as well as its literature. The History is considered exhaustive in scholarship, and direct in style. It gives many illustrative passages from representative works, and copious bibliographical references. It was soon translated into Spanish (1851–1857) by Pascual de Gayangos y Arce and Enrique de Vedia; into French by Magnabal; and German by Nikolaus Heinrich Julius and Ferdinand Wolf. The second American edition appeared in 1854; the third, corrected and enlarged, in 1863; the fourth, containing the author's last revision, in 1872, under the supervision of George Stillman Hillard; and the sixth in 1888. Ticknor had succeeded his father as a member of the Primary School Board in 1822, and held this position until 1825. He was a trustee of the Boston Athenaeum from 1823 to 1832, and was vice president in 1833. In addition, he served as a director (1827–1835) and vice president (1841–1862) of the Massachusetts Hospital Life Insurance Company, and a trustee of the Massachusetts General Hospital (1826–1830) and of the Boston Provident Institution for Savings (1838–1850), the bank that his father had helped to found. He was especially active in the establishment of the Boston Public Library (1852), and served on its board from 1852 to 1866 and as its president in 1865. He spent fifteen months abroad from 1856 to 1857 at his own expense to collect books for the library, and gave the library both money and books. He helped establish the free circulating department. He left his collection of Spanish and Portuguese books and manuscripts to the Boston Public Library, after the manuscripts were famously turned down by Harvard University.
Тикнор туралы шығармалар
Чарльз Генри Харт. Испан әдебиетінің тарихшысы Джордж Тикнор туралы естеліктер. Коллинз Принтер, 1871 жыл.
"Джордж Тикнор": Эдвин Перси Уиппл, Сайрус Август Бартол. Көрнекті тұлғалардың естеліктері: басқа да жазбалармен бірге. Бостон: Тикнор және компания, 1886; 244 б. +
Шила Хети. Тикнор, Джордж Тикнор мен Уильям Х. Прескотт арасындағы қарым-қатынас туралы көркем әңгіме. Фаррар, Штраус және Жиру, 2006 жыл.
Charles Henry Hart. Memoir of George Ticknor, Historian of Spanish Literature. Collins Printer, 1871
"George Ticknor" in: Edwin Percy Whipple, Cyrus Augustus Bartol. Recollections of eminent men: with other papers. Boston: Ticknor and Company, 1886; p. 244+
Sheila Heti. Ticknor, Fictionalized account of the relationship between George Ticknor and William H. Prescott. Farrar, Straus and Giroux, 2006