Көшпенділер газеттері: Құдайсыздық пен кедейліктің дауысы

Кіріспе

Үйсіздер немесе кедейлер сататын газеттер – үйсіздер газеттері. Көше газеттері (немесе көше газеттері) – үйсіздер немесе кедейлер сататын газеттер немесе журналдар, олар негізінен осы топты қолдау үшін шығарылады. Мұндай газеттердің көпшілігі баспанасыздық және кедейлік мәселелерін қамтиды, сондай-ақ баспанасыз қауымдастықтардағы әлеуметтік желілерді нығайтуға тырысады. Көше газеттері осы адамдарға жұмыс мүмкіндіктерін ұсынып, қоғамда өз даусын білдіруге көмектеседі. Көптеген газеттерді үйсіздер сатумен қатар, олардың өзі жазып, шығарады. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында қайырымдылық, діни және еңбек ұйымдарының бірнеше басылымдары үйсіздерге назар аударуға тырысты, бірақ көше газеттері 1989 жылы Нью-Йорк қаласындағы Street News газетінің құрылуынан кейін ғана кеңінен таралды. Қазір осыған ұқсас газеттер 30-дан астам елде жарияланады, олардың көпшілігі АҚШ және Батыс Еуропада орналасқан. Оларды үкіметтер, қайырымдылық ұйымдары және Халықаралық көше газеттері желісі, Солтүстік Америка көше газеттері қауымдастығы сияқты ұйымдар қолдайды. Көше газеттерінің саны артқанмен, олар қаржы тапшылығы, тұрақсыз штат және қызығушылықты туғызу мен аудиторияны ұстау сияқты қиындықтарға тап болады. Көше газеттерін негізінен үйсіздер сатады, бірақ газеттердің мазмұнында олардың үлесі мен қамтылу деңгейі әртүрлі: кейбір газеттерді үйсіздердің өзі жазып, жариялайды, ал басқаларында кәсіби штат жұмыс істейді және танымал басылымдарды үлгі етіп алады. Бұл айырмашылықтар көше газеттерін шығарушылар арасында қандай материалды жариялау керектігі және үйсіздердің жазу мен өндіріске қатысу деңгейі туралы пікір қақтығыстарын тудырды. The Big Issue газеті осы даудың ортасында болды, себебі ол танымал мәдениет және қоғамдық мәселелерді қамту арқылы көп оқырманды тартуға баса назар аударады, ал басқа газеттер үйсіздерді қолдау және әлеуметтік мәселелерге ден қоюға көбірек мән береді, нәтижесінде кіріс аз болады.

Newspaper sold by the homeless or poor
homeless newspapers

Street newspapers (or street papers) are newspapers or magazines sold by homeless or poor individuals and produced mainly to support these populations. Most such newspapers primarily provide coverage about homelessness and poverty related issues, and seek to strengthen social networks within homeless communities. Street papers aim to give these individuals both employment opportunities and a voice in their community. In addition to being sold by homeless individuals, many of these papers are partially produced and written by them. In the late 19th and early 20th centuries several publications by charity, religious, and labor organizations tried to draw attention to the homeless, but street newspapers only became common after the founding of New York City's Street News in 1989. Similar papers are now published in over 30 countries, with most located in the United States and Western Europe. They are supported by governments, charities, and coalitions such as the International Network of Street Papers and the North American Street Newspaper Association. Although street newspapers have multiplied, many still face challenges, including funding shortages, unreliable staff and difficulty in generating interest and maintaining an audience. Street newspapers are sold mainly by homeless individuals, but the newspapers vary in how much content is submitted by them and how much of the coverage pertains to them: while some papers are written and published mainly by homeless contributors, others have a professional staff and attempt to emulate mainstream publications. These differences have caused controversy among street newspaper publishers over what type of material should be covered and to what extent the homeless should participate in writing and production. One popular street newspaper, The Big Issue, has been a focus of this controversy because it concentrates on attracting a large readership through coverage of mainstream issues and popular culture, whereas other newspapers emphasize homeless advocacy and social issues and earn less of a profit.

Тарихи негіздері

Қазіргі заманғы көше газеттері 1989 жылы Нью-Йоркте "Street News" және 1989 жылы Сан-Францискода "Street Sheet" басылымдарынан бастау алғанмен, кедейлер мен үйсіздердің табыс табу және әлеуметтік мәселелерге назар аудару үшін сатқан газеттерінің тарихы 19 ғасырдың соңына дейін жетеді. Журналистика ғалымы Норма Фэй Грин 1879 жылы Лондонда Құтқару армиясы құрған "Соғыс шақыруы" ("The War Cry") басылымын "диссиденттік, жасырын, баламалы басылымның" ерте түрі деп атады. "Соғыс шақыруы" Құтқару армиясының офицерлері мен жұмысшы кедейлер тарапынан осы топтардың қиын тұрмыс жағдайларын халық назарына жеткізу үшін сатылды. Көше газеттерінің тағы бір көрінісі Цинциннатидегі газет болды, онда көрнекті еңбек және әлеуметтік белсенділердің, сондай-ақ Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшыларының мүшелерінің жазбаларымен қатар, босқындар немесе көшпелі тіршілік көретіндердің ауызша тарихы, көркем әдебиет және суреттері де жарияланды. 1970 жылға дейін жарық көрген көптеген көше газеттері, мысалы, 1933 жылы құрылған "Католик жұмысшысы" ("The Catholic Worker") сияқты, 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басындағы жұмысшылар газеттері мен басқа да баламалы бұқаралық ақпарат құралдары сияқты, негізін қалаушылардың басты ақпарат құралдары қарапайым адамдарға маңызды мәселелерді жарияламайды деген сенімінен туындады.

Қазіргі заманғы көше газеттері

Қазіргі заманғы көше газеттері 1980 жылдардың соңында АҚШ-та үйсіздер санының артуына және үйсіздерді қорғаушылардың бас ақпарат құралдарының үйсіздерді бейнелеуіне наразы болуына жауап ретінде пайда бола бастады. Ол кезде көптеген БАҚ үйсіз адамдарды қылмыскерлер мен есірткіге тәуелділер ретінде көрсетіп, үйсіздіктің себебін қоғамдық немесе саяси факторлар емес, жалқаулық деп ұсынды. Сондықтан, алғашқы көше газеттерін құрудың бірі – бұл қолданыстағы БАҚ-тың үйсіздер туралы жағымсыз жарияланымдарына қарсы тұру болды. 1989 жылдың соңында Нью-Йоркте құрылған Street News көбінесе алғашқы заманауи көше газеті деп есептеледі. 1990 жылдардың басында көптеген көше газеттері ашылды, олар 1992 жылы Бостонда құрылған Spare Change News сияқты, жоғары беделді Нью-Йорк газетін өздерінің шабыт көзі деп атады. Осы кезеңде жылына орташа есеппен бес жаңа газет құрылды. Олар 30-дан астам елде пайда болды. 2008 жылға қарай дүние жүзінде 32 миллионға жуық адам көше газеттерін оқыды, ал 250 мың кедей, мүсіркеушілікке зәру немесе үйсіз адамдар оларды сатуға немесе жазуға қатысты, көбінесе АҚШ және Батыс Еуропада. Көше газеттері Канада, Африка, Оңтүстік Америка және Азияның кейбір қалаларында құрылды. Тіпті АҚШ-та да кейбір көше газеттері (мысалы, Чикагодағы екі тілді Hasta Cuando) ағылшыл тілінен басқа тілдерде жарық көреді. 1990 жылдардың ортасында көше газеттері қозғалысын күшейту үшін коалициялар құрылды. Халықаралық көше газеттері желісі (INSP) (1994 жылы құрылған) және Солтүстік Америка көше газеттері қауымдастығы (NASNA) (1997 жылы құрылған) көше газеттеріне қолдау көрсету және «этикалық стандарттарды сақтауды» мақсат етеді. Атап айтқанда, INSP жаңа көше газеттерін бастаған топтарға көмектесу, 1990 жылдары көше газеттері қозғалысына бас ақпарат құралдарының назарын аудару және әртүрлі елдерден келген көше газеттерінің баспагерлері мен қызметкерлері арасындағы өзара әрекеттесуді және пікір алмасуды қолдау үшін құрылды. INSP және NASNA 2006 жылы өздерінің ресурстарын біріктіруге келісті; олар мүше газеттерден мақалалар жинап, оларды интернетте сақтайтын Street News Service жобасын құру үшін бірлесіп жұмыс істеді.

Modern street newspapers began to emerge in the United States in the late 1980s in response to increasing levels of homelessness and homeless advocates' dissatisfaction with the mainstream media's portrayals of the homeless. At the time, many media outlets portrayed homeless people as being all criminals and drug addicts, and suggested that homelessness was a result of laziness rather than societal or political factors. Thus, one motivation for the creation of the first street newspapers was to counter the negative coverage of homeless people that was coming from existing media. Street News, founded in late 1989 in New York City, is frequently cited as the first modern street newspaper. Many more street papers were launched in the early 1990s, crediting the high profile New York paper as their inspiration, such as Spare Change News in Boston founded in 1992. During this period, an average of five new papers were created every year. sprung up in over 30 countries. By 2008, an estimated 32 million people worldwide read street newspapers, and 250,000 poor, disadvantaged, or homeless individuals sold or contributed to them. mainly in the United States and Western Europe. Street papers have been established in some cities in Canada, Africa, South America, and Asia. Even within the United States, some street newspapers (such as Chicago's bilingual Hasta Cuando) are published in languages other than English. In the mid 1990s, coalitions were established to strengthen the street newspaper movement. The International Network of Street Papers (INSP) (founded in 1994) and the North American Street Newspaper Association (NASNA) (founded in 1997) aim to provide support for street papers and to "uphold ethical standards". In particular, the INSP was established to help groups that were starting new street newspapers, to bring more mainstream media attention to the street newspaper movement during the 1990s, and to support interaction and cross talk between street paper publishers and staff from different countries. The INSP and the NASNA voted to combine their resources in 2006; they have collaborated to found the Street News Service, a project which collects articles from member papers and archives them on the internet.

Операциялар мен бизнес

Көше газеттерінің көпшілігі газеттерді үйсіз сатушыларға бөлшек сауда бағасының бір бөлігіне (әдетте 10% мен 50% аралығында) сату арқылы жұмыс істейді, содан кейін сатушылар газеттерді бөлшек сауда бағасына сатады және көшедегі сатудан түскен барлық кірістерді сақтайды. Сатушылардың сатудан алатын табысы оларға "қайта тұруға" көмектесуге арналған. Газеттерді сатушылар көбінесе бейдждер немесе иық сөмкелері арқылы анықталады, немесе "өмір салтын өзгертуге" тырысады. Дегенмен, барлық сатушылар үйсіз емес; кейбіреулері тұрақты тұрғын үй жағдайында, бірақ басқа жұмыс орындарын ұстай алмайды, ал басқалары үйсіздіктен бастап, ақырында сатудан түскен табысын тұрғын үй табуға жұмсайды. Жалпы алғанда, Американың ірі көше газеттері сатушылардан үйсіз немесе кедей екендіктерін дәлелдеуді талап етпейді, сондай-ақ тұрақты тұрғын үй тапқаннан кейін зейнеткерлікке шығуды талап етпейді. АҚШ-та Ұлы дағдарыс кезінде және одан кейін "жаңа мұқтаждар" пайда болды – жақында ғана үйсіз қалғандар немесе уақытша қаржылық қиындыққа тап болғандар, бұл дәстүрлі түрде сатушылардың көп бөлігін құраған "ұзақ жылдар бойы үйсіз" адамдардан өзгеше. Бұл сатушылар көбінесе жақсы білімді және жұмыс тәжірибесі мол, бірақ жұмысын жоғалтқан. Көше газеттері әртүрлі жолдармен басталады. Кейбіреулері, мысалы, Street Sense, және Халықаралық көше газеттері желісі және Солтүстік Америка көше газеттері қауымдастығы сияқты коалициялар жаңа көше газеттеріне семинарлар мен қолдау көрсетеді. Көптеген газеттер үшін кірістің басым бөлігі сатудан, қайырымдалықтан және мемлекеттік гранттардан түседі, ал кейбіреулері жергілікті бизнеспен жарнамалық кіріс алады. Көше газеттерінің бизнес-модельдері әртүрлі, сатушы басқаратын газеттерден бастап, үйсіздердің мүмкіндіктерін арттыруға және олардың қатысуына ең жоғары мән беретін, жоғары кәсіби және коммерцияланған апталықтарға дейін. Ұлыбританияда шығатын The Big Issue сияқты өте табысты газеттер бар, ол 2001 жылы аптасына 300 000 данаға жуық сатылып, 1 миллион АҚШ долларына тең пайда тапты, бірақ көптеген газеттер айына 3000 данадан аз сатылады және баспагерлер үшін пайда табу қиын. Көптеген газеттерде үйсіздер мен кедейлердің жазбаларынан басқа, белсенділер мен қауымдастық ұйымдастырушыларының мақалалары да жарияланады. Мысалы, Вашингтондағы Street Sense газетінің бірінші санында танымал үйсіз қауым туралы сипаттама, конгрессменмен сұхбат, жұмысқа орналасудың артықшылықтары мен кемшіліктері туралы редакциялық мақала, үйсіздік туралы бірнеше өлең, кеңес бағаны және рецепттер бөлімі жарияланды. Бұл мақалалардың көп бөлігі үйсіздердің өзі жазған. Жазу стилі көбінесе қарапайым және анық; әлеуметтік ғалым Кевин Хаули көше газеттерін "туған тілдегі шеберлікке" ие деп сипаттайды. Хаулидің айтуынша, көше газеттері азаматтар журналистикасына ұқсас, өйткені екеуі де негізгі бұқаралық ақпарат құралдарының кемшіліктеріне жауап береді және екеуі де кәсіби емес адамдардың қатысуын ынталандырады. Алайда, екеуінің арасындағы басты айырмашылық – азаматтар журналистикасы қозғалысы белгілі бір ұстанымды міндетті түрде қолдамайды, ал көше газеттері үйсіздер мен кедейлерді ашық қолдайды. Көптеген көше газеттерінен айырмашылығы, Ұлыбританияда шығатын The Big Issue көбінесе танымал жаңалықтар мен сұхбаттарға назар аударады, үйсіздік пен кедейлікті қамтуға емес. Көптеген газеттер сатушыларға жұмыс оқыту, тұрғын үй табуға көмек көрсету және басқа да тікелей қызметтерге жолдама беру сияқты қосымша бағдарламалар ұсынады. Басқалары үлкен әлеуметтік қызмет көрсету ұйымының бағдарламасы ретінде жұмыс істейді. Мысалы, Чикагоның StreetWise газеті сатушыларын "наркоманиялық және алкогольдік емдеу, орта мектептің баламалық сыныптары, мансаптық кеңес беру және тұрақты тұрғын үй" қызметтерін ұсынатын ұйымдарға жібере алады. Сонымен қатар, белсенді газеттердің көбі жақсы сатылып кетпейді, өйткені олардың жазуы мен өндірісі кәсіби емес және тартымды емес деп саналады. Кейде бұл тақырыптар жаңалықтарға сай емес, көпшілікке немесе үйсіз қауымға қызықты емес деп қарастырылады. Монреальдегі ұйымдар. Кейбір газеттер жақсы сатылады, бірақ көп оқылмайды, өйткені көптеген адамдар газет сатып алмай-ақ сатушыларға садақа береді немесе газетті сатып алып, содан кейін оны тастап кетеді. Хаули оқырмандардың газеттерді оқығысы келмеуін немесе оларға қызығушылық танытпауын "мұңға батудың шаршауы" деп сипаттайды. Көше газеттерінің басқа қиындықтары – "өткінші" немесе сенімді емес қызметкерлердің жоғары айналымы, қаржыландырудың жеткіліксіздігі, жергілікті үкіметтен қаржы алатын газеттер үшін журналистік бостандықтың болмауы және кейбір демографиялық топтарда үйсіздер мәселесіне қызығушылықтың жоқтығы. Мысалы, журналистика профессоры Джим Каннингхэм Калгаридегі Calgary Street Talk газетін сатудағы қиындықтарды қаланың басым орта тап пен консервативті халықтың "үйсіздіктің себептеріне жеткілікті сезімталдық танытпауына" байланысты деп түсіндіреді. Пікір таласының бір жағында газеттер тұруда, олар бизнес ретінде жұмыс істеуге және үйсіздерге нақты пайда әкелу үшін үлкен оқырман қауымын жинауға тырысады; екінші жағында газеттер үйсіздер мен кедейлерге "дауыс беруге" және кең оқырман қауымы үшін хабарламаларын жеңілдетпестен тырысады. The Big Issue көбінесе таблоид, танымал жаңалықтарды қамтиды; ол үйсіздер сатады және үйсіздерге көмек ету үшін пайда табады, бірақ мақалалардың авторы олар емес және оларға қатысты әлеуметтік мәселелерге көп көңіл бөлмейді. The Big Issue газетіне болған реакция коммерциялық, кәсіби газеттер мен көбірек халықтық газеттер арасындағы қақтығысты тудырды, The Big Issue сияқты газеттер үлкен пайда табу үшін негізгі газеттер мен журналдардың үлгісін алды, ал басқалары үйсіздер мәселесіне инвестициялау үшін саяси және әлеуметтік мәселелерге назар аударды. Көше газеттерін қолдаушылардың кейбіреулері газеттердің басты мақсаты үйсіздерге дауыс беруге және негізгі бұқаралық ақпарат құралдарындағы бос орынды толтыруға тиіс деп санайды, ал басқалары олардың үйсіздерге жұмыс пен кіріс табуға көмектесуі керек деп есептейді. Көше газеттерінің жазуы мен басылымында үйсіздердің қатысу деңгейі және көше газеттері жарнаманы пайда табу үшін қабылдауы керек пе деген мәселелерде де көптеген келіспеушіліктер бар. Кевин Хаули әртүрлі көше газеттерінің модельдері арасындағы айырмашылықты сұрақ қою арқылы түйіндейді: "прогрессивті әлеуметтік өзгерістерге ұмтылатын диссиденттік газетті шығару мүмкін бе (немесе тіпті қажет пе) және оны кең оқырман қауымына тартуға болады ма?".

Most street newspapers operate by selling the papers to homeless vendors for a fraction of the retail price (usually between 10% and 50%), after which the vendors sell the papers for the retail price and retain all the proceeds from street sales. The income vendors earn from sales is intended to help them "get back on their feet". Vendors for most newspapers are identifiable by badges or messenger bags. or otherwise "clean up their act". Nevertheless, not all vendors are homeless; some have stable housing situations but are unable to hold other jobs, while others started out homeless but were eventually able to use their income from sales to find housing. In general, the major American street newspapers do not require prospective vendors to show proof of homelessness or poverty, and they do not require vendors to retire once they find stable housing. In the United States, during and after the Great Recession, there were many vendors who became "newly needy"—only recently homeless, or with only temporary financial difficulty—as opposed to the "chronically homeless" who have traditionally made up the majority of the vendor force. These vendors are often well educated and have extensive work experience, but lost their jobs. Street papers start in a variety of ways. Some, such as Street Sense, and coalitions such as the International Network of Street Papers and the North American Street Newspaper Association provide workshops and support for new street papers. For most papers, the majority of revenue comes from sales, donations, and government grants, while some receive advertising revenue from local businesses. Specific business models for street newspapers vary widely, ranging from vendor managed papers that place the highest value upon homeless empowerment and involvement to highly professionalized and commercialized weeklies. There are papers that are very successful, such as the UK based The Big Issue, which in 2001 sold nearly 300,000 copies a week and earned the equivalent of 1 millionUSD in profits, but many papers sell as few as 3,000 copies a month and barely generate a profit at all for the publishers. Many feature contributions from the homeless and the poor in addition to articles by activists and community organizers, For example, the first edition of Washington, D. C.'s Street Sense included a description of a prominent homeless community, an interview with a congresswoman, an editorial about the costs and benefits of taking a job, several poems about homelessness, a how to column, and a section for recipes. much of this content was submitted by the homeless. The writing style is often simple and clear; social scientist Kevin Howley describes street newspapers as having a "native eloquence". According to Howley, street newspapers are similar to citizen journalism in that both are a response to the perceived shortcomings of the mainstream media and both encourage involvement by non professionals. A major difference between the two, however, is that the citizen journalism movement does not necessarily advocate a particular position, whereas street newspapers openly advocate for the homeless and poor. Unlike most street newspapers, the UK based The Big Issue focuses mostly on celebrity news and interviews, rather than coverage of homelessness and poverty. Many offer additional programs to vendors, such as job training, housing placement assistance, and referral to other direct services. Others operate as a program of a larger social services organization—for instance, Chicago's StreetWise can refer vendors to providers of "drug and alcohol treatment, high school equivalency classes, career counseling, and permanent housing". Furthermore, many of the more activist papers fail to sell well because their writing and production are perceived to be unprofessional and lackluster. Topics covered are sometimes seen as lacking newsworthy content, and of little relevance or interest to the general public or the homeless community. Organizations in Montreal Some newspapers sell well but may not be widely read, as many people will donate to vendors without buying, or buy the newspaper and then throw it away. Howley has described readers' hesitance or unwillingness to read the papers as "compassion fatigue". Other difficulties street newspapers face include high turnover of "transient" or unreliable staff, lack of adequate funding, lack of journalistic freedom for papers that are funded by local government, and, among some demographics, lack of interest in homeless issues. For example, journalism professor Jim Cunningham has attributed the difficulties in selling Calgary's Calgary Street Talk to the fact that the mostly middle class, conservative population has "not enough sensitivity to the causes of homelessness". On one side of the debate are papers that seek to function like a business and generate a profit and a wide readership in order to benefit the homeless in a practical way; on the other are papers that seek to provide a "voice" to the homeless and poor without watering down their message for a broad readership. The Big Issue is mostly a tabloid covering celebrity news; while it is sold by the homeless and generates a profit that is used to benefit the homeless, the content is not written by them and there is little coverage of social issues that are relevant to them. The reaction to The Big Issue raised what is now an ongoing conflict between commercialized, professional papers and more grassroots style ones, with papers such as The Big Issue emulating mainstream papers and magazines in order to generate a large profit to invest in homeless issues and others focusing on political and social issues rather than on content that will generate money. Some street newspaper proponents believe that the primary aim of the papers should be to give homeless individuals a voice and to "fill the void" in mainstream media coverage, whereas others believe it should be to provide homeless individuals with jobs and an income. Other frequent areas of disagreement include the extent that the homeless should participate in the writing and printing of street newspapers, and whether street newspapers should accept advertising to generate revenue. Kevin Howley sums up the division between different street newspaper models when he questions if it is "possible (or desirable for that matter) to publish a dissident newspaper—that is, a publication committed to progressive social change—and still attract a wide audience".