Кіріспе
Жарық жанасуды анықтайтын механорецептордың түрі. Тактильді денешіктер немесе Мейснер денешіктері – анатомист Георг Мейснер (1829–1905) және Рудольф Вагнердің ашқан механорецепторларының бір түрі. Бұл денешік – терідегі қысымға сезімталдықты қамтамасыз ететін жүйке ұшы. Атап айтқанда, олар 10-нан 50 герцке дейінгі дірілдерді сезінгенде ең жоғары сезімталдыққа (ең төменгі шегіне) ие. Олар жылдам бейімделетін рецепторлар. Олар қалың, түксіз теріде, әсіресе саусақ қабыршақтарында жиі кездеседі.
Tactile corpuscles or Meissner's corpuscles are a type of mechanoreceptor discovered by anatomist Georg Meissner (1829–1905) and Rudolf Wagner. This corpuscle is a type of nerve ending in the skin that is responsible for sensitivity to pressure. In particular, they have their highest sensitivity (lowest threshold) when sensing vibrations between 10 and 50 hertz. They are rapidly adaptive receptors. They are most concentrated in thick hairless skin, especially at the finger pads.
Құрылымы
Тактильді корпускулдар – Шванн жасушаларымен қоршалған қабықшаланған миелинді жүйке ұштары. Олар ең көп кездесетін жері – терінің эпидермисінің астындағы дермалық папиллярлардың ішіндегі терісі жұқа бөліктері.
Басқа рецепторлармен салыстыру
Терең қысым сезімі (мысалы, итеруден) ламеллалық корпускулдар (фазалық тактильді механорецептордың жалғыз басқа түрі) және дерманың тереңінен табатын кейбір бос жүйке ұштары арқылы туындайды. Сондай-ақ, тактильді корпускулдар зиянды тітіркендіргіштерді анықтамайды; олар тек бос жүйке ұштарымен ғана хабарланады.
Даму
Адамның саусақ ұштарындағы терінің бір шаршы миллиметріне шаққандағы сезімтал денешіктердің саны 12 мен 50 жас аралығында төрт есеге төмендейді. Олардың жоғалу қарқыны кішкентай зерттеушілерге сезу қабілетінің жасқа байланысты төмендеуімен сәйкес келеді.
Функция
Тактильді денешіктер – тез бейімделетін механорецепторлар. Олар зерттеу және ажырату сипатындағы ұстау кезінде пішін мен текстураның өзгеруіне сезімтал. Олардың жоғары сезімталдығы Брайль әрпін оқу үшін нейрондық негізді құрайды. Дermis-те (теріде) беткі қабатта орналасқандықтан, бұл денешіктер ұстау мен дірілге өте сезімтал, бірақ осы себепті олардың анықтау мүмкіндігі шектеулі, себебі олар тек теріге бірдеңе тиіп тұрғанын ғана хабарлай алады. Денешіктің кез келген физикалық деформациясы натрий иондарының оған енуіне әкеледі, бұл денешіктің жүйке талшығында әрекет потенциалын тудырады. Олар тез бейімделетін немесе фазалық болғандықтан, пайда болатын әрекет потенциалдары тез азаяды және ақырында тоқтатылады (осының салдарынан адам киімді "сезінуін" тоқтатады). Стимул алынса, денешік өзінің пішінін қалпына келтіреді және осы процесте (яғни физикалық түрлену кезінде) тағы бір әрекет потенциалдарының туындауына себеп болады.