Кіріспе

Қажетсіз су ағынын болдырмайтын құрылғы

Ауысуды болдырмайтын құрылғы ауыз су көздерін кері ағын нәтижесінде болатын ластанудан қорғау үшін қолданылады. Су тарату жүйелерінде су әдетте, крандан, душтан немесе басқа да құрылғыдан су ағуы үшін жеткілікті қысымда ұсталады. Су құбырының жарылуы, құбырлардың қатуы немесе су жүйесіне күтпегендей жоғары талап туындағанда (мысалы, бірнеше өрт сөндіру гидранттары ашылғанда) су қысымы төмендеуі немесе жоғалуы мүмкін. Құбырдағы қысымның төмендеуі топырақтан, сақтаудан немесе басқа көздерден ластанған судың жүйеге сорылуына әкелуі мүмкін.

Терминология

Қайта ағу – сұйықтың, газдың немесе ерітілген қатты заттың ауыз сумен жабдықтаудағы ағынының жағымсыз кері бұрылуы; кері ағудан сақтайтын құрылғы осының алдын алу үшін жасалған. Ауыз су жүйесінің ауыз су емес жүйемен байланысатын жерлері қиылысқан қосылыстар деп аталады. Мұндай қосылыстар кір жуғыш машиналар мен ыдыс жуғыш машиналар сияқты құралдарда табиғи түрде пайда болады, бірақ кері ағудың алдын алу үшін олар мұқият жобаланып, орнатылуы керек. Кері ағуды болдырмау үшін тағы бір жиі кездесетін орын – өрт сөндіру жүйесінің су құбырына қосылуы, өрт сөндіру жүйесінен қауымдық сумен жабдықтау жүйесіне қысымды судың өтуіне жол бермеу. Артқы сифондау – жоғары қысымды сұйықтардың, газдардың немесе ерітілген қатты заттардың төмен қысымды сұйықтар аймағына жылжуы кезінде пайда болады. Мысалы, сусын ішу үшін шүмек қолданғанда, сору шүмектің ішіндегі қысымды төмендетеді, нәтижесінде сұйықтық стақаннан шүмекке, содан кейін ішушінің аузына өтеді. Су жеткізу жүйесіндегі қысымның күрт төмендеуі ұқсас соруды тудырады, жүйеге қажетсіз материалды тартады. Бұл тікелей емес қиылысқан қосылыстың мысалы. Кері қысым, мысалы, ауаны шүмек арқылы үргенде, су астындағы ұшынан көпіршіктер пайда бола бастағанда пайда болады. Егер ауаның орнына табиғи газ ауыз су резервуарына талқылаумен берілсе, газ ас үйдің кранына жеткізілуі мүмкін. Бұл жүйеге қажетсіз материалды итеріп, тікелей қиылысқан қосылыстың мысалы. Кері қысым ауыз су құбырына зиянды ластағыштардың енуіне әкелуі мүмкін. Кері қысым көздері қазандықтар, жылу алмастырғыштар, жуу машиналарын, өрт сөндіру жүйелері немесе су тарату жүйесіндегі сорғылар болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда құбырлардағы статикалық су қысымын жеңу қаупі үнемі болуы мүмкін. Ластану қаупін азайту үшін кері ағудан сақтайтын құрылғы орнатуға болады. Кері ағудан сақтайтын құрылғы, мысалы, коммерциялық/өнеркәсіптік қазандықтарды тазалау үшін немесе тұрғын үйлерді жуу үшін химиялық ағартқыштар қолданғанда, қауіпті химиялық заттар қолданғанда да маңызды. Бұған ұқсас құрылғы – кері су клапаны, ол кәріз суының ғимаратқа кері ағып, жертөлені су басуын болдырмау үшін жасалған.

Алдын алу құрылғылары

Су кері ағынын болдырмаудың ең оңай және сенімді жолы – ауа аралығын қамтамасыз ету. Ауа аралығы – сантехника жүйесіне қосылатын кез келген құрылғы (мысалы, клапан немесе кран) мен ластанған су жиналатын немесе топланатын кез келген орын арасындағы ашық тік кеңістік. Қарапайым ауа аралығында тек су ағынынан басқа қозғалмалы бөліктері жоқ. Көптеген сантехникалық ережелер әртүрлі жағдайларда, мысалы, ыдыс жуғыш машинасының дренаждық қосылымы үшін қажетті ең аз ауа аралығы қашықтығын белгілейді, мысалы, BS 6282. Балама ретінде, су құбыры жүйесінде ластанған сұйықтықтардың су құбырына ену қаупі бар стратегиялық орындарға арнайы су кері ағынын болдырмайтын клапан орнатылуы мүмкін. Бұл клапандар ауа аралығын орнату үшін жеткілікті тік кеңістік немесе физикалық орын болмаған жағдайда, немесе қысыммен жұмыс істеу немесе басқа факторлар ауа аралығын қолдануға мүмкіндік бермеген кезде қолданылады. Бұл клапандар қозғалмалы бөліктерді пайдаланатындықтан, оларды мерзімік тексеру немесе сынау қажет болуы мүмкін.

Нормативтік талаптар

Кері қысымнан туындаған ластануды болдырмау үшін көптеген денсаулық сақтауды реттеуші жүйелер, негізгі су желісінен су беру нүктесі мен жергілікті сақтау немесе пайдалану арасында ауа саңылауын немесе механикалық кері ағынды болдырмау жинағын талап етеді. Егер судың жер астына ағып кіруіне рұқсат берілсе, ауыз су жүйесін ластану қатерінен қорғайтын кері ағынды болдырмау жинағы қажет. Кері клапан – кері ағынды болдырмаудың қарапайым түрі, бірақ көбінесе күрделі құрылғылар қажет, себебі артықшылықтары мен төмендетілген қысым аймақтары бар күрделі құрылғылармен салыстырғанда кері клапандар сенімді деп есептелмейді. Көптеген елдерде мақұлданған кері ағынды болдырмау жинақтары заңмен міндетті және олар сантехникалық немесе құрылыс кодекстеріне сәйкес орнатылуы керек. Типтік кері ағын жинағында сынақ клапандары және тоқтату клапандары болады, және ол орнатылғанда, орын ауыстырылғанда немесе жөнделгенде, сондай-ақ белгілі бір мерзімде тексерілуі тиіс. АҚШ-та Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) жергілікті су жеткізушілерді ауыз су жүйелерінің белгілі бір деңгейде тазалығын сақтауға жауапты деп есептейді. Көптеген штаттар және/немесе жергілікті муниципалитеттер кері ағынды болдырмау жинақтарын жыл сайын тексеруді талап етеді. Көп жағдайда заңға сәйкес қос тексеру (DC), төмен қысым принципі бойынша құрылғы (RP) немесе кері ағынды болдырмау талап етілген кезде ауа саңылауы қажет.