Кіріспе

Торонтодағы Thoroughfare, Ontario

Spadina Avenue (//s//p//ə/'/d//aɪ//n//ə/, сирек жағдайда ///s//p//ə/'/d//iː//n//ə/) – Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласының ең танымал көшелерінің бірі. Қаланың батыс бөлігінен өтетін бұл жол әртүрлі аудандарда әртүрлі мінезге ие. Spadina Avenue Блур көшесінен басталып, Онтарио көлінің солтүстігіндегі Гардинер тас жолына дейін оңтүстікке қарай созылады. Гардинерден кейін Төменгі Spadina Avenue көлге дейінгі соңғы бір блокпен жалғасады. Блур көшесінің солтүстігінде көше Spadina Road ретінде жалғасады және мұнда көше нөмірі қайтадан нөлден басталады. Spadina Road көбінесе Spadina Avenue-ге қарағанда тыныш тұрғын үй көшесі болып табылады (әсіресе Дупонт көшесінің солтүстігінде және теміржол көпірінің астында).

Этимология

Спадина авенюі көбінесе "май" сөзіндегідей "i" әрпімен айтылады; ал Спадина Роудтағы Спадина Хаус мұражайы әрқашан "ски" сөзіндегідей "i" әрпімен айтылады. Атаудың бастапқы айтылуы соңғы нұсқасымен байланысты, ал алғашқысы Спадина авенюі Блурдің солтүстігіндегі бай аудандардан оңтүстікке қарай жұмысшы және иммигранттар тұратын аймақтарға дейін кеңейген кезде пайда болған сөйлеу тіліндегі өзгеріс. Көп жылдар бойы айтылудың ерекшелігі әлеуметтік жағдайды көрсетуші белгі болды. Қазіргі таңдағы көптеген Торонто тұрғындары арасында бұл нұсқа басым, сондықтан 2011 жылы Торонто көлік комиссиясының жаңа автоматтандырылған хабарлама жүйесі алдағы метро аялдамасын "биік жер/қырқа" немесе "жердің күрт көтерілуі" деп жариялағанда шағын дау туындады. Онтарио провинциясының ең жоғары нүктесі болып табылатын Солтүстік Онтариодағы Ишпатина қырқасы және Мичиган штатының Жоғарғы түбегіндегі Маркетт округіне қарасты Ишпеминг қаласы да осы превербтен өз атауларын алған.

Тарих

Spadina – 1815 жылы доктор Уильям Болдуин бастаған Блур көшесінен Квин көшесінің батысына дейінгі көшенің бастапқы атауы. Көшенің атауы 1834 жылға дейін жарияланған карталарда көрсетілмеген. Оңтүстік бөлігі Брок көшесі деп аталды (алғаш рет 1837 жылы пайда болды) және 1884 жылдан кейін ғана өзгерді. Брок көшесі Сэр Исаак Броктың құрметіне аталған. Болдуин алғашқы Spadina-ны жобалап, оның кеңдігін артық етіп жасады және бүгінгі 1 Spadina Crescent шеңберін орналастырды. Ал байланыстыратын Болдуин көшесіне өзінің есімін берді, ал оңтүстікке қарайғы Фиби көшесі әйелі Фиби Болдуиннің құрметіне аталды. Ондаған жылдар бойы Spadina даңғылы мен жақын орналасқан Кенсингтон базары Торонтодағы еврейлердің өмірінің орталығы болды. Spadina маңында киім-кешек ауданы орналасқан, онда көптеген еврейлер жұмыс істеді, сондай-ақ көптеген еврей дәмханалары, тігіншілер, кітап дүкендері, кинотеатрлар, идиш тіліндегі театрлар, синагогалар және басқа да саяси, әлеуметтік және мәдени орталықтар болды. 1950-1960 жылдары еврей қауымы Батерст көшесі бойымен солтүстікке қарай көшті, бірақ Spadina-ның еврей тарихының іздерін әлі де көп жерде кездестіруге болады. Қаланың Қытай ауданы Дундас көшесінен Spadina-ға батысқа қарай жылжыды, себебі бастапқы Қытай ауданының көп бөлігі Торонтоның жаңа қалалық әкімшілік ғимараты мен Натан Филлипс алаңын салу үшін иелініп алынды.

Көше сипаттамасы

Spadina Avenue деп аталатын бөлігінің көп бөлігі алты жолақты қалалық магистраль (автокөліктер үшін төрт жолақ, ортасымен өтетін трамвай үшін екі арнайы жолақ) болып табылады, жылдамдық шегі 50 км/сағ (30 миль/сағ), бірақ ол көрсетілмеген. Spadina Road деп аталатын бөлігі – екіден төрт жолақты жинақтаушы жол, жылдамдық шектеуі 40 және 50 км/сағ (25–30 миль/сағ) арасында ауысады. 77 Spadina автобус маршруты "Spadina Bus" әніне шабыттандырды, ол 1986 жылы The Shuffle Demons джаз-фьюжн тобының Канададағы Top 40 хитке айналды. Алайда, 1990 жылдары TTC 510 Spadina трамвай желісін қайта құрып, жаңартты, ол 1997 жылы ашылғаннан бері көшенің ортаңғы жолағында, көбінесе арнайы жолақпен жүреді. Spadina LRT салынар алдында, 77 Spadina автобусы оны алмастырғанға дейін көшеде трамвайлар қатынайтын. Трамвай маршруты бойында кірпіштен төселген жол пайдаланылды. LRT салынатынға дейін кірпіш жолдың шағын бөліктері сақталды. 1960 жылдары қала әкімдігі Спадинаны және екі жағындағы ғимараттардың көп бөлігін бұзып, Спадина тас жолын салуды жоспарлаған, ол қала орталығына тікелей басатын жоба болды. Бірақ Торонто қалалық жазушысы Джейн Джейкобс және бұрынғы Торонто қаласының мэрі Джон Сеуэлл басшылығымен жобаға қарсы ұзаққа созылған қоғамдық күрес нәтижесінде, 1971 жылы жоспарлар тоқтатылды. 2006 жылы Forest Hill еврей орталығы Польшаның Ясло қаласындағы Ұлы синагоганың фасадын қайта құру жоспарларын жариялады, ол Екінші дүниежүзілік соғыста неміс әскерімен қиратылған. Бұл жоба 2015 жылы аяқталды.

Көл жағалауы - Квин көшесі

Спадинаның оңтүстік бөлігі 20-шы ғасырдың көп бөлігінде Торонтоның өнеркәсіптік аймағының ортасы болды, бірақ 1970-ші жылдары көптеген зауыттар көшіп кетті. Фронт-стриттен оңтүстікке қарайғы жердің көп бөлігі Онтарио көліне толтырылған. Роджерс орталығы (бұрынғы SkyDome) 1989 жылы Спадинаның шығысында салынды. Бұл жерде бұрын CNR Spadina Roundhouse орналасқан. Спадинаның осы бөлігіндегі бірқатар жерлер CityPlace кондоминиум мұнаралары кешеніне қайта жаңартылды. Көп бұрын жол 1926-1927 жылдары салынған понилік фермалы көпірмен теміржол учаскелерін кесіп өтіп, (алғашқы бір жолақты фермалы көпірді алмастырған) 1990-шы жылдары қазіргі қорапшалы көпірмен алмастырылды. Соңғы кезде көптеген мұнаралы ғимараттар салынуда немесе жоспарлануда. 23 Spadina мекенжайындағы Concord Canada House 74 қабаттан, Front Street-тегі The Well 46 қабаттан, ал 57 Spadina мекенжайындағы The Taylor 36 қабаттан тұрады. 2021 жылы Аделаида және Ричмонд көшелерінің қиылысында жаңа тұрғын үй мұнаралары ұсынылды. Фронт-стриттен бастап Спадина Мода ауданынан өтеді және кеңсе ғимараттарының көптегені орналасқан Көңіл көтеру ауданының батыс жиегімен жалғасады.

Квинс көшесі мен Колледж көшесі

Queen Street West-тен солтүстікке қарай, даңғыл Александра Парк ауданының шығыс жағымен өтеді, ол бірнеше мемлекеттік тұрғын үйлерден тұрады. Dundas Street West және Spadina көшелерінің қиылысы Торонтоның екінші ең көне қытай ауданының орталығы болып табылады (ең көнесі Dundas және Elizabeth көшелерінде болған), онда көптеген қытай қауымына арналған мейрамханалар мен дүкендер бар. Қытайлық Спадина 1970 жылдары еврей Торонтосының (1920-1960 жылдар) аймақтан кетуінен кейін пайда болды. Ол 1960 жылдардың басында Жаңа қалалық әкімшілік ғимараты салынған кезде құлаған Дундас көшесінің батысы мен Элизабет көшесіндегі ескі қытай ауданын ығыстырды. Осы аймақтағы даңғылдың батысында танымал Кенсингтон базары орналасқан. Әйгілі Shopsy's Deli Spadina көшесінде, Дундас көшесінен солтүстікке қарай орналасқан, бірақ ол 1980 жылдары көшіріліп, өртенді. Spadina Avenue және College Street көшелерінің қиылысы аймақтағы көптеген жеке дүкендермен электронды тауарларды сатып алуға арзан орын ретінде белгілі. Бұл сонымен қатар "Эль Мокамбо" клубының орналасқан жері, онда "Роллинг Стоунз" тобы премьер-министр Пьер Трюдоның әйелі де бар, шағын көрермендер алдында бір түндік концерт берді.

Колледж көшесі мен Блур көшесі аралығы

Колледж көшесінің солтүстігінде авеню Торонто университетінің батыс шекарасын құрайды және студенттерге қызмет көрсететін бірнеше кәсіпорынмен қатар, Атлетика орталығы және Торонто университетінің түлектер үйі сияқты студенттік жатақханалар орналасқан. Колледж көшесінің солтүстігінде жол Спадина Айшығы деп аталатын айналма жолға бөлінеді. Айналма жолдың ортасындағы ғимарат бастапқыда Нокс колледжі ретінде салынған, бірақ 2017 жылы ол сәулет факультеті орналасқан Дэниелс ғимаратына жаңартылды.

Спадина жолы

Блур көшесінің солтүстігінде, Спадина даңғылы Спадина жолына жол береді. Бұл жерде көше "Анекс" деп аталатын жоғарғы орта таптық ауданнан өтеді. Жолдың осы бөлігінде 1-желінің Yonge–University бағыты астынан өтеді. Оның астында екі станция орналасқан: Спадина және Дюпонт. Спадина жолы Дюпонт көшесінің солтүстігінде Давенпорт төбесімен үзіледі. Екі бөлімде де қозғалыс Давенпорт жолы, Уолмер жолы және Остин террасасы арқылы басқа бағытқа бұрылуға мәжбүр. "Балдуин сатылары" деп аталатын баспалдақ бар, ал Спадина жолының екі бөлімі арасында Спадина паркіне баратын жол салынған. Спадина жолы осы жардың үстінде, Торонтоның ең ірі сарайларының бірі – Спадина үйінің алдында жалғасады. Қаса-Лома да жақын жерде орналасқан. Үй мен көшеге оджибве тілінде "төбе" немесе "көтеріліс" деген мағына беретін ishapadenah сөзі арқылы ат қойылған. Спадина жолы солтүстікке қарай Forest Hill ауданынан өтеді. Сент-Клэр даңғылының солтүстігінен басталып, бірнеше блок солтүстікке қарай төменгі Forest Hill ауылы орналасқан, ол шағын сауда аймағының орталық көшесін құрайды және Торонто қаласының өсуіне дейін Forest Hill қаласының тарихи орталығы болған. Forest Hill Eglinton даңғылының солтүстігіне дейін жалғасады. Көше осы жасыл, төбелі тұрғын үй ауданынан солтүстікке қарай жалғаса береді. Бұл бағыт бойынша 33 Forest Hill автобусы қатынайды. Эглинтон даңғылының солтүстігінде Спадина жолы қайтадан үзіледі, бұл жолы бұрынғы Belt Line теміржолының орнындағы ойыс арқасынан. Ол Эглинтонның солтүстігінде қысқа ғана бөлікке жалғасады және New Haven Drive көшесінде аяқталады (1100 Spadina Road – Northern Preparatory Junior Public School – Toronto District School Board). Эглинтоннан солтүстікке қарай бару үшін Эглинтон даңғылы мен Chaplin Crescent көшелеріне бұру қажет. Көше New Haven Drive көшесінде, Northern Preparatory Jr Public School мектебінің жанында аяқталады.