Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Судан штаты
State of South Sudan
Солтүстік Бахр-эль-Газал (арабша: ولاية شمال بحر الغزال) – Оңтүстік Судандағы штат. Оның ауданы 30 543 км² және Бахр-эль-Газал аймағының бір бөлігі. Ол солтүстікте Суданның Шығыс Дарфур штатымен, батыста және оңтүстікте Батыс Бахр-эль-Газал штатымен, ал шығыста Уарап штатымен және Абьей даулы аймағымен шектеседі. Авейл – штаттың астанасы.
Northern Bahr el Ghazal (Arabic: ولاية شمال بحر الغزال) is a state in South Sudan. It has an area of 30,543 km2 and is part of the Bahr el Ghazal region. It borders East Darfur in Sudan to the north, Western Bahr el Ghazal to the west and south, and Warrap and the disputed region of Abyei to the east. Aweil is the capital of the state.
Тарих
Қордофанға жақын орналасқандықтан және Вауға темір жол желісі арқылы өтетіндіктен, 1983–2005 жылдардағы Оңтүстік Судандағы азаматтық соғыста ол ауыр зардап шекті. Солтүстік Бахр әл-Газал және солтүстікке қарай орналасқан Батыс Кордофанның іргелес аймақтары Суданның ең саяси тұрақсыз аймақтарының бірі болды. Кордофанның миссирия арабтары осы аймақтағы динка тайпасымен ұзақ жылдар бойы байланыс танысты. Отаршылдық кезеңде қарым-қатынас көбінесе бейбіт болды, бірақ соғыс кезінде қақтығыстар күрт өсті. Миссирияға үкімет тарапынан көрсетілген қолдау оларға жергілікті динка топтарынан айқын басымдық берді, ал мурахилин жасақтарының (және басқа да үкімет қолдауындағы топтардың, соның ішінде кейбір динка жасақтарының) шабуылдары көптеген адамдардың қаза болуына, кеңінен ұрлауға және динка ауылдарын тонауға әкелді. Бұл шабуылдардың көпшілігі үкіметтік пойыздың Кордофаннан Вауға және кері бағыттағы қозғалысымен бірге жүрді. Оңтүстік Суданның 10 штаты арасында мемлекеттік статистикаға сәйкес, кедейлік деңгейі ең жоғары – 76% құрады. 2015 жылдың қазан айында президент Салва Кир Оңтүстік Суданның бастапқы он штатын 28 штатқа бөліп жіберді. Солтүстік Бахр-эль-Газал Авеил, Авеил-Ист және Лолдың бір бөлігіне бөлінді. 2020 жылдың 22 қаңтарында Оңтүстік Суданның Азамат соғысын бейбіт жолмен шешу жөніндегі келісімге қол қойылғаннан кейін Солтүстік Бахр-эль-Газал, Оңтүстік Суданның бастапқы он штатының қалғандарымен бірге қайта құрылды. 2019 жылы президент Кирдің Авеил штатының губернаторы болып тағайындаған Тонг Акен Нгор штат қайта құрылғаннан кейін Солтүстік Бахр-эль-Газалдың губернаторы болып ант берді.
Because of its proximity to Kordofan and the presence of a railway line through it to Wau, it suffered extensively in the 1983–2005 civil war in southern Sudan. North Bahr al Ghazal and adjacent parts of Western Kordofan to the north were among the most politically sensitive regions in Sudan. Missriya Arabs from Kordofan have interacted with Dinka in this region over a long time. While relations during the colonial era were largely peaceful, the war saw an upsurge in hostilities. Government backing to the Missriya gave them a decided advantage over local Dinka groups, and raiding by murahileen militias (and other government backed groups, including some Dinka militias) resulted in considerable loss of life, widespread abduction and pillaging of Dinka villages. Many of these raids coincided with the movement of government trains to and from Kordofan to Wau. It had the highest rate of poverty, 76% according to government statistics, of the 10 states of South Sudan. In October 2015, President Salva Kiir divided the original ten states of South Sudan into 28 states. Northern Bahr el Ghazal was divided into the new states of Aweil, Aweil East, and a part of Lol. On 22 January 2020, Northern Bahr el Ghazal, along with the rest of the original ten states of South Sudan, was re established at the conclusion of a peace agreement resolving the South Sudanese Civil War. Tong Aken Ngor, appointed by President Kiir as Governor of Aweil State in 2019, was sworn in as the Governor of Northern Bahr el Ghazal in the wake of the state's re establishment.
География
Оңтүстік Суданның Бахр-эль-Газал аймағында орналасқан Солтүстік Бахр-эль-Газал аймағының көп бөлігін шөптесін жазықтар мен тропикалық саванналар құрайды, олардың жалпы ауданы шамамен 33 559 км²-ге жетеді және көршілес Батыс Бахр-эль-Газал және Уаррап аймақтарына қарай кеңейеді. Әр округ жер және су деңгейінің өзгешелігіне байланысты үш географиялық аймаққа бөлінген. Жергілікті тұрғындар бұл аймақтарды төмендік, орталық және жоғарылық деп атайды, бірақ шындығында штат аумағында жоғарылықтар жоқ. Төмендіктерге жыл бойына, мамырдан қарашаға дейін су тасқыны болғандықтан, тек құрғақ маусымда ғана қол жеткізуге болады. Әр округтың өз уақытында толып, тартылатын өзендері бар, оларды жергілікті халық ауыз су ретінде пайдаланады. Штат арқылы өтетін Лол өзені – Бахр әл-Араб өзенінің саласы, ол Юнити аймағынан төмен ағып, Уаррап және Солтүстік Бахр-эль-Газал арқылы батысқа қарай өтіп, Батыс Бахр-эль-Газалда құяды.
Situated in South Sudan's Bahr el Ghazal region, Northern Bahr el Ghazal occupies a majority of a region that is characterized by grassland floodplains and tropical savanna that make up around 33,559 km2, extending outward into neighboring Western Bahr el Ghazal and Warrap. Each county is divided into three geographical areas of different ground and water height. These areas are locally referred to as low , middle , or highlands though there are actually no highlands in the state. The lowlands are only accessible during the dry season because annually, from May through November, the areas are flooded. Each county also has their own intermittent rivers that locals use for drinking water. The Lol River, which crosses the state, is a tributary of the Bahr al Arab, flowing downstream from Unity, slicing westward through Warrap and Northern Bahr el Ghazal, and ending in Western Bahr el Ghazal.
Қауіптер
Жыл сайынғы су тасқындары Солтүстік Бахр-эль-Газалда кең таралған, тұрғын үйлерге әсер етеді. 2008 жылы Ауил-Саут округінде болған су тасқыны 40 000 адамды қоныстандырды. 2010 жылы Ауил-Саут округі мен Ауил-Уэст округіндегі мал мен егіннің 70 пайызы жойылды; Ауилде шамамен 60 пайызы қирады. 2010 жылғы су тасқынынан мыңдаған адам ауыр зардап шекті.
Annual floods are common throughout Northern Bahr el Ghazal, affecting residential areas. In 2008, a flood in Aweil South County displaced 40,000 people. In 2010, a flood took out 70% of livestock and crops in Aweil South County and Aweil West County; in Aweil, around 60% was destroyed. Thousands of people were greatly affected by the flood in 2010.
Үкімет
Зейнеткер генерал Салва Чол Аят штаттың соңғы атқарушы губернаторы болды. Ол 2015 жылдың сәуірінде Куэль Агуэр Куэльді алмастырды. Қазіргі губернатор – құрметті Тонг Акен Нгор.
Retired Gen. Salva Chol Ayat was the last Acting governor of the state. He replaced Kuel Aguer Kuel in April 2015. The incumbent governor is Hon. Tong Aken Ngor.
Инфрақұрылым
2009 жылға қарай Солтүстік Бахр әл-Газал аймағына қолжетімділік едәуір жақсарды. 2007 жылы жолдар мен көпірлерді қайта жаңарту жұмыстары басталды. Штаттың барлық округ орталықтары жыл бойы қолданылатын жолдар арқылы байланыстырылды, Авейл орталық округінің сол кездегі астанасы Аруйодан басқа. 2019 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы Кумда көп мақсатты су инфрақұрылымын дамыту жобасын жариялады. HDI көрсеткіші бойынша бұл әлемдегі ең аз дамыған аймақ болып табылады.
By 2009, accessibility of Northern Bahr al Ghazal had been greatly improved. In 2007, the reconstruction of roads and bridges began. All county headquarters across the state were connected by all weather roads with the exception of Aroyo, then the capital of Aweil Center County. In 2019, the Food and Agriculture Organization of the United Nations announced a project to develop multi purpose water infrastructure in Koum. It is the lowest developed region of the entire globe according to the HDI.