Кіріспе

1929 жылғы фильм

"Бродвей мелодиясы" фильмінің сценарийін Норман Хьюстон мен Джеймс Глисон Эдмунд Гулдингтің әңгімесі негізінде жазды, ал режиссерлігін Гарри Бомонт жүзеге асырды. Фильмге түпнұсқа музыканы Артур Фрид пен Насио Херб Браун жазды, соның ішінде "You Were Meant for Me" атты танымал хит те бар. Джордж М. Коханның "Бродвейге сәлемдеме" классикалық әні Нью-Йорк қаласының бастапқы кадрларында қолданылды, бұл оның кинодағы тұңғыш көрсетілімі болды. Бесси Лав актриса рөлі үшін "Ең үздік әйел актер" номинациясына ие болды. 1929 жылы шыққан фильм болғандықтан, ол 2025 жылдың 1 қаңтарында авторлық құқығынан босатылады.

Сюжет

Эдди Кернс "Бродвей мелодиясын" әндейді және кейбір хор қыздарына Нью-Йоркке Махони систерс вадевильдік номерін алып келгенін айтады, оны Фрэнсис Занфилд шығарған соңғы ревюде орындайды. Харриет "Хенк" Махони мен оның әпкесі Куини Махони Эддидің өз пәтерлеріне келуін күтуде. Ханк, үлкен әпкесі, өзінің іскерлік сезімі мен талантымен мақтанады, ал Куини өзінің сұлулығы үшін мақтанады. Ханк олардың үлкен жетістікке жететініне сенімді, ал Куини жұлдыз болу үшін бәрін тәуекелге салуға асықпайды. Ханк Джед ағасының 30 апталық саяхат шоуға қатысу ұсынысынан бас тартады, бірақ оны қайта қарастыруға келіседі. Ханкпен қалысқан Эдди келіп, Квинниді қыз болғаннан бері алғаш рет көреді және бірден оған құмар болады. Ол оларға Занфилдтің ревюі үшін репетицияға келіп, өз өнерлерін таныстыруды тапсырады. Занфилд компаниясының бишісі Фло фортепианоға пакет салып, олардың өнерін бұзады, бұл Хэнкпен ұрыс-керіске әкеледі. Занфилд оған қызығушылық танытпайды, бірақ Квиниді пайдаланса болады дейді, ол Ханкка да рөл беруін сұрайды, екеуі де бір жалақыға жұмыс істейтінін айтады. Ол сондай-ақ Ханктің іскерлік қабілеті оны жеңіп алды деп ойлауға көндіреді. Эдди бұл алмасудың куәсі болады және Квинниге әпкесіне деген адалдығы үшін одан да қатты ғашық болады. Ревюге арналған киім репетициясы кезінде Занфилд "Бродвей мелодиясы" үшін қадам тым баяу екенін айтады және Хэнк пен Квинниді нөмірден алып тастайды. Осы арада тағы бір әйел тіректің бірінен құлап, жарақат алады, ал оның орнына Квини таңдалады. Барлық адам Квиниге қызығады, әсіресе, айтыс-аяң плейбой Жак "Жок" Уорринер. Джок Квиниге жақындаса, Хэнк Квинидің талантына емес, келбетіне сүйеніп табысқа жетуіне ренжіді. Келесі апталарда Куини Джокпен көп уақыт өткізеді, бұл Ханк пен Эддиді қатты мазалайды. Олар оған онымен кездесуге тыйым салады, бұл Куини оларды қуып, бауырластардың арасындағы қарым-қатынасты нашарлатады. Квини Джокпен тек Эддиге деген сезімдерімен күресу үшін бірге, бірақ Хэнк ол өзін жарақаттауға дайын деп санайды. Ақырында, Эдди мен Квини бір-біріне деген сүйіспеншілігін мойындайды, бірақ Квини, әпкесінің жүрегін сындыруға дайын емес, Джокка тағы да қашады. Квиннің Эддиге деген ашуын және оның бұған деген күйзеліске ұшырағанын көргеннен кейін, Хэнк ақырында олардың бір-біріне ғашық екенін түсінеді. Ол Эддиге Квиниді қашып кетуге жол бергені үшін наразылық білдіріп, оның артынан жүруге бұйырады. Ханк оны ешқашан сүймегенін, ал әйел оны тек мансабын дамытуға пайдаланғанын айтады. Ол кеткеннен кейін Ханк қатты күйзеліп, жылап, күліп жүреді. Ол өзін 30 апталық шоуда жұмыс істеу үшін Джед ағаға телефон шалуға жеткілікті түрде ұстайды. Жок Куиниге сатып алған пәтерде үлкен той ұйымдастырды, бірақ ол екеуінің жалғыз уақыт өткізетіндерін талап етеді. Ол қызға қарсылық көрсеткенде, ол бұл оның жасаған барлық жақсылықтарынан кейін ең аз нәрсе екенін айтады. Ол физикалық күрес бастайды, бірақ Эдди кіріп, Джокпен күресуге тырысады, ол оны бір соққымен есіктен шығарады. Квини Эддиге жүгіріп барып, Джок пен тойды артына қалдырады. Кейінірек Ханк пен Джед ағайындылары Куини мен Эддидің үйлеріне мерей тойынан қайтып келуін күтеді. Апалы-сіңлілі қарым-қатынас жақсарып келеді, бірақ Хэнк пен Эдди арасында түсініспеушілік бар. Квинни шоу бизнесімен айналыспайтынын және Лонг Айлендтегі жаңа үйіне қоныстанатынын хабарлайды. Ол Ханкпен бірге жұмыс істеуге мәжбүр. Ханк жаңа серіктесі мен Джед ағасымен кеткеннен кейін, Куини өз қарындасына лайық бақытты табуға көмектесе алмағанына өкінеді. Иронияға орай, Ханктің жаңа серіктесі Фло, әпке-шешесі Нью-Йоркке алғаш келген кезде, саботаж жасауға тырысқан сары түсті. Соңғы сахнада Ханктың вокзалға бара жатқаны көрінеді. Ол жаңа серіктесіне алты ай ішінде Бродвейге қайта оралатындықтарын уәде етеді.

Өндіріс

Бұл фильм алғашқы дыбыстық фильмдердің және алғашқы дыбыстық мюзиклдердің бірі болғандықтан, түсірілім тобы дыбысты қалай дұрыс жазуды тәжірибе мен қателік арқылы үйренді. Түсірілген материалдарды көргеннен кейін, дыбыс жазу сапасын жақсарту үшін түсірілім алаңдары өзгертілді, сахналар қайта түсірілді, нәтижесінде актерлердің жұмысы ұзаққа созылып, түсірілім кестесі жалпы алғанда ұзарды. Алғашқы түсірілімдерде толық оркестр камерадан тыс болды, ал кейінгі түсірілімдерде актерлер алдын ала жазылған музыкамен ән салып, би биледі. Сол кезде көптеген кинотеатрларда дыбыс жабдықтары болмағандықтан, фильмнің үнсіз нұсқасы да жасалды. Джон Арнольд 35 мм қара-ақ пленкада шар тәрізді линзалармен түсірді, сондай-ақ бір эпизод түсті түсірілді. Фильм 1.37:1 (дискідегі дыбыс нұсқасы) және 1.20:1 (пленкадағы дыбыс нұсқасы) арақатынаста ұсынылды. Фильмде "Бейнелі қуыршақтың үйлену тойы" атты музыкалық эпизод екі түсті Technicolor форматында (қызыл және жасыл фильтрлер) көрсетілді. Түс музыка жанрымен тез байланысты болды, 1929 және 1930 жылдары көптеген фильмдер түсірілді, олар түсті эпизодтарды қамтыды немесе толығымен түсті түсірілді, мысалы, "On with the Show" (1929), "Gold Diggers of Broadway" (1929), "Sally" (1929), "The Life of the Party" (1930) және басқалар. Түсті түсірілген материал қазір сақталмаған.

Заманауи сыншылардың пікірлері көбінесе оң болды. Variety журналы фильмде "диалогтан басқа үнсіз фильмде болуы керек барлық элементтер бар" деп жазды. "Негізгі сюжеті, әрекеті, режиссурасы, күлкісі, көңілді көріністері, бірнеше керемет актерлік жұмыстары және жыныстық тартымдылығы бар". Film Daily журналы "барлығы бар" дегенмен келісті. "Кездесетін әр жерде көрермендерді тартатын табысқа кенелген фильм". Motion Picture News басылымына Эдвин Шаллерт "Бұл фильм керемет. Бұл сөйлейтін фильмдерге революция жасайды" деп жазды. "Режиссура жаңа медиада не істеуге болатынын тамаша көрсетеді". The New York Times газетінің Моргант Холл фильм туралы ара-жібір пікір жазды, оны "айқын режиссураланған" деп атады, бірақ "біршама болжамды" және "көптеген сахналарда сезім тым көп көрсетілген" деді. Холл Кингтің актерлік шеберлігін "күшті" деп бағалады, ал Пейдж туралы былай деп жазды: "Оның актерлік шеберлігі, әсіресе дауысы, оның бейнесін жақсартпайды. Дегенмен, экранда осылай сөйлейтін қыздар бар екенін мойндау керек. Алайда, Пейдж желіні жаттап айтудың орнына, табиғи түрде сөйлей алмайды". The New Yorker журналының Джон Мошер "Сәхне фондық аясы музыкалық интерполяцияларға мүмкіндік береді және біз үнді фильмдердің өте жағымды балетке сәтті кіруіне одан да қуаныштымыз. Сондықтан біз пьесаның диалогтарын ұмытуға тырысамыз және Джеймс Глисон осы үшін қандай да бір мақтауға ие болғысы келгенін ұмытамыз".

Марапаттар

Фильм 1930 жылғы марапаттау кешінде үш «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Ең үздік актриса» (Бесси Лав), «Ең үздік режиссер» (Гарри Бомонт) және «Ең үздік фильм» номинацияларын жеңіп алды. 1930 жылғы марапаттау кешіне дейін ешқандай үміткерлер жарияланбаған. Лав пен Бомонт үміткерлердің қатарында болған деп есептеледі және олар Кино өнері мен ғылымы академиясының тізімінде осылай көрсетілген. Сыйлық санаты Үміткер(лер) Нәтиже Сілтеме Академия сыйлығы Ең үздік фильм Metro Goldwyn Mayer Ең үздік режиссер Гарри Бомонт Ең үздік актриса Бесси Лав

Ретроспективті

Тарихи тұрғыдан алғанда, "Бродвей мелодиясы" Голливуд мюзиклінің алғашқы толық мысалы саналады. Фильм өз заманы үшін жаңашыл болып көрінген және мюзикл фильмдерінің идеясы мен құрылымын қалыптастыруға көмектескенімен, қазіргі сыншылар оны стереотиптерге толы және шамадан тыс мелодрамалық деп есептейді. Қазіргі уақытта Rotten Tomatoes сайтында 28 рецензия негізінде 39% рейтингке ие, ал салмақты орташа бағасы 5.4/10 құрайды. Сайттың консенсусы: "Бұл фильм Голливудтың ертедегі мюзиклінің мысалы ретінде қызығушылық тудырады, бірақ көбінесе ол қазіргі көрермендер үшін тартымды емес". 2009 жылы фильмді бағалай келе, Джеймс Берардинелли: "Бродвей мелодиясы көптеген көркемдік әріптестерінен гөрі уақыттың сынағынан өтпеді. Оның кейбір кемшіліктерін жанрдың жылдар бойы қайта жасалуы мен жақсартуына байланыстыруға болады, бірақ қалғандары студияның көрермендер ән айту, билеу және сөйлеу мүмкіндігі үшін нашар актерлік және қарапайым режиссураны кешіруге дайын болады деген сенімінен туындайды" деп жазды.

Жалғасы

Кейіннен MGM ұқсас атаулармен тағы үш фильм түсірді: «1936 жылғы Бродвей мелодиясы», «1938 жылғы Бродвей мелодиясы» және «1940 жылғы Бродвей мелодиясы». Бұл фильмдер дәстүрлі мағынада тікелей жалғасы болмаса да, олардың барлығында бір топ адамның қойылым дайындауының бірдей негізгі идеясы көтерілді (фильмдерде әртүрлі рөлдерде ойнаған актерлердің қайталанып қатысуы болды, ең бастысы – биші Элеонора Пауэлл барлық үшеуінде де ойнады). Алғашқы фильм 1940 жылы «Бродвейдегі екі қыз» деген атпен қайта түсірілді. «Бродвей мелодиясы» фильмінің тағы бір түсірілуі 1943 жылға жоспарланған (басты рөлдерде Жин Келли мен Элеонора Пауэлл болмақ), бірақ Келли «Кордгар» (1944) фильміне Колумбия студиясына берілген соң, түсірілім тоқтатылды. Фильм 2023 жылдың шілдесінде Warner Archive студиясының 4K сапасында қалпына келтірілген нұсқасымен Blu-ray форматында жарық көрді. DVD шыққаннан кейін, 35 мм-лік нұсқаларында және DVD-де болмаған Нью-Йорк қаласының 25-30 секундтық көрінісі 16 мм-лік нұсқада табылды. Бұл көрініс Warner Brothers студиясы фильмді 2023 жылғы Warner Archive Blu-ray нұсқасы үшін қалпына келтірген кезде фильмге қосылды.